Thị trưởng New York nêu khả năng bắt Thủ tướng Israel khi dự họp Liên Hợp Quốc

Thị trưởng thành phố New York Zohran Mamdani cho biết ông đang xem xét khả năng chỉ đạo lực lượng cảnh sát bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nếu nhà lãnh đạo này tới New York tham dự kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tháng 9.

Trong cuộc phỏng vấn được đăng ngày 18/7, ông Mamdani cho rằng Thủ tướng Netanyahu nên bị đưa ra xét xử tại Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ở The Hague.

"Tôi tin rằng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phải bị đưa ra tòa ở The Hague. Ông ấy là tội phạm chiến tranh đã bị ICC phát lệnh bắt", ông Mamdani nói.

Thị trưởng New York cho biết ông chưa xác định liệu mình có đủ thẩm quyền để yêu cầu Sở Cảnh sát New York (NYPD) bắt giữ một nguyên thủ nước ngoài hay không. Tuy nhiên, ông đang trao đổi với nhóm pháp lý của thành phố để làm rõ vấn đề.

"Chúng tôi sẽ làm bất cứ điều gì luật pháp cho phép tại thành phố New York", ông nhấn mạnh.

Đại hội đồng Liên Hợp Quốc dự kiến diễn ra vào tháng 9 tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, nơi nhiều nguyên thủ và lãnh đạo các quốc gia sẽ tham dự.

Trước đó, ông Mamdani từng tuyên bố thành phố New York nên thực thi các lệnh bắt do ICC ban hành đối với những cá nhân nằm trong danh sách truy nã của cơ quan này, trong đó có Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Tổng thống Nga Vladimir Putin.

Năm 2024, ICC ban hành lệnh bắt đối với ông Netanyahu với cáo buộc liên quan đến các tội ác chiến tranh và tội ác chống loài người trong chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza. Israel bác bỏ các cáo buộc và không công nhận thẩm quyền của ICC đối với vụ việc.

Phát biểu của ông Mamdani lập tức vấp phải phản ứng từ phía Israel.

Đại sứ Israel tại Liên Hợp Quốc Danny Danon chỉ trích Thị trưởng New York đang cố tạo sự chú ý thay vì tập trung giải quyết các vấn đề của thành phố.

Ông Danon khẳng định Thủ tướng Netanyahu vẫn sẽ tới New York để phát biểu tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc và bảo vệ lập trường của Israel.

"Nếu có ai bị bắt, đó chính là Thị trưởng New York Zohran Mamdani", ông Danon tuyên bố.

Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu cũng cáo buộc ông Mamdani có quan điểm ủng hộ Hamas và chỉ trích vị thị trưởng này trong một cuộc phỏng vấn phát thanh gần đây.

Nhiều chuyên gia luật quốc tế cho rằng khả năng bắt giữ Thủ tướng Israel tại New York là rất khó xảy ra.

Mỹ không phải là quốc gia thành viên của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) và không công nhận thẩm quyền của cơ quan này. Chính quyền Tổng thống Donald Trump cũng đang thúc đẩy các nỗ lực nhằm gây sức ép lên ICC.

Giáo sư luật quốc tế Harold Hongju Koh thuộc Trường Luật Yale nhận định ông Netanyahu sẽ được hưởng quyền miễn trừ khi tham dự các hoạt động chính thức tại trụ sở Liên Hợp Quốc.

Tuy nhiên, theo ông Koh, những vấn đề pháp lý có thể phát sinh nếu Thủ tướng Israel di chuyển bên ngoài khuôn viên Liên Hợp Quốc trong phạm vi thành phố New York, dù khả năng thực thi trên thực tế vẫn còn gây nhiều tranh cãi.

Việt Hùng