Thêm cơ hội giữ đôi chân cho trẻ bị ung thư xương

Ung thư xương là căn bệnh nguy hiểm, bệnh thường khó phát hiện trong giai đoạn sớm, nên hầu như khi phát hiện đã ở giai đoạn muộn, có tới 10-15% đã di căn. Nếu như trước đây, điều trị ung thư xương thường phải cắt cụt chi, thì ngày nay, có tới 70-80% trường hợp giữ và bảo tồn được chi thể.

Ung thư xương ở trẻ nhỏ thường phát triển ở các vị trí xương ống chân hoặc quanh đầu gối trong giai đoạn trẻ phát triển chiều cao. Với hệ cơ xương khớp chưa cứng cáp, đang trong giai đoạn phát triển mạnh, việc làm sao vừa loại bỏ triệt để khối u ác tính, vừa bảo tồn khả năng vận động và sự tăng trưởng chiều dài chân sau này cho các cháu nhỏ là bài toán khó đối với các bác sĩ ngoại khoa.

Đưa con mới 6 tuổi - cháu T.A.T (trú tại Bắc Ninh) đến Bệnh viện K khám sau khi phát hiện có dấu hiệu sưng khớp gối phải từ tháng 2 năm nay, chị N.T.H bàng hoàng nhận kết quả con mắc Sarcoma xương (ung thư xương ác tính).

Các kết quả chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu sau đó cho thấy tại vị trí thân xương, 1/3 dưới đùi phải có ổ tổn thương bên trong ống tủy với kích thước lên tới 4x5x13cm. May mắn thay, phim CT ngực cho thấy tế bào ung thư chưa di căn sang phổi.

Cháu bé giữ được đôi chân gần như đều đặn sau ca phẫu thuật ung thư xương.

Sau khi hội chẩn giữa các chuyên khoa, cháu bé được chẩn đoán xác định ung thư xương giai đoạn 2B. Cháu nhanh chóng được chuyển sang khoa Nhi để điều trị hóa chất tiền phẫu theo phác đồ MAP - là phương pháp điều trị nội khoa nền tảng, hiệu quả cao thường được áp dụng trong phác đồ điều trị sarcoma xương.

Sau khi kết thúc tuần thứ 4 điều trị hóa chất, chân phải di động được, các bác sĩ tiến hành phẫu thuật triệt căn.

ThS.BSCKII Hoàng Tuấn Anh, Trưởng Khoa Ngoại xương - phần mềm, đã hội chẩn và đưa ra phương án phẫu thuật tối ưu nhất cho cháu bé: Cắt đoạn xương đùi phải và thay khớp tăng trưởng nhân tạo.

Khớp tăng trưởng nhân tạo là đỉnh cao công nghệ trong chấn thương chỉnh hình và ung thư xương. Loại khớp đặc biệt này có khả năng "kéo dài" ra theo thời gian nhằm bắt kịp tốc độ phát triển tự nhiên của chân lành bên đối diện.

Tuy nhiên, việc đóng vững chắc chuôi khớp vào lòng ống tủy nhỏ xíu, định vị chính xác và bảo tồn tối đa hệ thống mạch máu, thần kinh, dây chằng xung quanh khung xương non nớt của một đứa trẻ 6 tuổi đòi hỏi sự khéo léo, chính xác đến từng milimet của phẫu thuật viên.

Kíp mổ đã loại bỏ hoàn toàn đoạn xương đùi chứa khối u ác tính 1/3 dưới với diện cắt an toàn, đồng thời đặt hệ thống khớp tăng trưởng nhân tạo vào thay thế một cách hoàn hảo.

Theo BS Hoàng Tuấn Anh, đây là bệnh nhi nhỏ tuổi nhất thực hiện ca phẫu thuật tiên tiến này tại Bệnh viện K.

Trước cháu T, Bệnh viện K đã thực hiện nhiều ca phẫu thuật cứu đôi chân cho trẻ em ung thư xương bằng kỹ thuật tiên tiến này.

Sau lần đi đá bóng về, chân cháu P.V.M (10 tuổi) sưng to và đau bất thường, sau đó lan đến khớp gối. Gia đình đưa con đi khám từ bệnh viện tuyến tỉnh đến Bệnh viện K, cuối cùng cũng tìm ra nguyên nhân: Cháu M bị ung thư xương.

"Gia đình tôi bàng hoàng không tin vào sự thật, vì cháu rất khỏe mạnh, trước đó không có biểu hiện gì. Đọc tài liệu về căn bệnh này, tôi rất sốc và hoang mang, khi biết ung thư xương có độ ác tính rất cao", mẹ cháu bé chia sẻ.

May mắn ung thư xương của cháu M chưa di căn, các bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật cắt đoạn xương đùi và thay khớp tăng trưởng nhân tạo.

Đối với ung thư xương trẻ em, BS Hoàng Tuấn Anh cho biết, một trong những khó khăn đặt ra là độ tuổi của bệnh nhi. Trẻ càng nhỏ tuổi, hệ xương khớp còn quá non nớt, chưa phát triển như người trưởng thành. Nếu sử dụng phương pháp thay khớp nhân tạo thông thường, khi trẻ lớn lên, chiếc chân được phẫu thuật sẽ ngắn hơn chân còn lại, gây ra sự bất đối xứng nghiêm trọng, dẫn đến tàn tật và ảnh hưởng nặng nề đến dáng đi và sinh hoạt hàng ngày của trẻ.

Để giải quyết bài toán khó này, các bác sĩ Khoa Ngoại xương - phần mềm đã hội chẩn và quyết định thực hiện kỹ thuật tiên tiến nhất hiện nay: Phẫu thuật cắt đoạn xương đùi và thay khớp tăng trưởng nhân tạo, giữ lại đôi chân cho các em nhỏ không may mắc phải căn bệnh ung thư xương.

Trước đây, ung thư xương được coi là thảm họa. Nói đến ung thư xương, mọi người thường nghĩ đến chẩn đoán cắt cụt đoạn chi thể, gây ra tật nguyền vĩnh viễn, tỉ lệ di căn và tái phát gây tử vong cao. Nhưng hiện nay, điều trị ung thư xương có rất nhiều tiến bộ, đã cứu được tính mạng người bệnh và giữ được chi thể, cũng như giữ được chức năng tốt cho chi thể.

Sự thành công của các ca đại phẫu trên không chỉ giúp loại bỏ khối u ác tính, mà quan trọng hơn còn mở ra một tương lai hoàn toàn mới cho các cháu bé mắc căn bệnh ung thư xương.

Khớp tăng trưởng nhân tạo được cấy ghép sẽ giúp ổn định vững chắc khả năng vận động ngay sau mổ, đồng thời đảm bảo đôi chân của bé sẽ phát triển đều đặn, cân đối khi các cháu lớn lên; thắp lên hy vọng sống khỏe mạnh và trọn vẹn cho nhiều bệnh nhi ung thư xương khác.

Trần Hằng