Thế khó của các hãng bay

Hãng hàng không Korean Air chuyển sang chế độ khẩn cấp trong tháng 4. Ảnh: Reuters.

Theo Reuters, trước khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát cuối tháng 2, ngành hàng không từng kỳ vọng đạt lợi nhuận kỷ lục khoảng 41 tỷ USD trong năm 2026. Tuy nhiên, việc giá nhiên liệu bay tăng gấp đôi đang làm lung lay dự báo này.

Một số hãng bay lớn như United Airlines, Air New Zealand và Scandinavian Airlines đã thông báo cắt giảm công suất khai thác và tăng giá vé. Một số hãng khác lựa chọn áp dụng phụ thu nhiên liệu để bù đắp chi phí.

Theo ông Rigas Doganis, cựu lãnh đạo hãng hàng không quốc gia Hy Lạp Olympic Airways và từng là thành viên HĐQT easyJet, ngành hàng không đang đối mặt thách thức mang tính sống còn. Các hãng bay buộc phải tăng giá vé vì chi phí nhiên liệu cao, nhưng đồng thời có thể phải giảm giá để kích cầu khi nhu cầu suy yếu.

Năm ngoái, lưu lượng hành khách toàn cầu đã phục hồi mạnh sau đại dịch và vượt khoảng 9% so với mức trước Covid-19. Nhu cầu du lịch bùng nổ cùng với tình trạng chậm bàn giao máy bay mới do đứt gãy chuỗi cung ứng đã giúp nhiều hãng hàng không có lợi thế trong việc nâng giá vé.

Tuy nhiên, khi giá xăng dầu tăng cao gây áp lực lên ngân sách hộ gia đình, nhu cầu chi tiêu cho du lịch có thể suy giảm. Theo ông Andrew Lobbenberg, Trưởng bộ phận nghiên cứu cổ phiếu ngành vận tải châu Âu của Barclays, cách duy nhất để duy trì giá vé cao là giảm công suất khai thác.

Một số hãng bay đã bắt đầu điều chỉnh phụ thu nhiên liệu. Cathay Pacific trong tháng qua đã hai lần tăng phụ phí. Từ tuần này, hành khách bay khứ hồi tuyến Sydney - London phải trả thêm khoảng 800 USD tiền phụ thu nhiên liệu, trong khi trước đó giá vé phổ thông khứ hồi trên tuyến này chưa tới 1.400 USD.

Các hãng hàng không giá rẻ được cho là dễ bị ảnh hưởng nhất bởi nhóm khách hàng nhạy cảm với giá. Trong khi đó, các hãng truyền thống đang đẩy mạnh khai thác phân khúc cao cấp, hướng tới khách doanh nhân và khách có thu nhập cao như chiến lược của Delta Air Lines hay United Airlines.

Theo ông Nathan Gee của Bank of America, khi giá vé tăng mạnh, một số hành khách có thể chuyển sang phương tiện khác như tàu hỏa hoặc xe buýt, đặc biệt đối với các chuyến đi ngắn.

Xung đột tại Trung Đông được xem là cú sốc dầu mỏ thứ 4 đối với ngành hàng không kể từ đầu thế kỷ. Các cú sốc trước đó xảy ra vào giai đoạn 2007-2008 trước khủng hoảng tài chính toàn cầu, giai đoạn “mùa xuân Ả Rập” năm 2011 và sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát năm 2022.

Theo ông Dan Taylor, Trưởng bộ phận tư vấn của IBA Group, cú sốc giá dầu hiện nay có thể làm gia tăng khoảng cách giữa các hãng hàng không có nền tảng tài chính mạnh và những hãng yếu hơn. Những hãng có bảng cân đối tài chính vững và khả năng tiếp cận vốn tốt sẽ có lợi thế lớn hơn trong giai đoạn biến động này.

Diệu Thanh