Thế giới chật vật tìm khí đốt, Mỹ lại dư thừa

Một kho chứa LNG ở Taxas. (Ảnh: AFP)

Cuộc chiến và các cuộc tấn công của Iran vào các nhà khai thác năng lượng vùng Vịnh đã làm gián đoạn 20% nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Các cơ sở LNG của Qatar bị hư hại và tàu chở khí không thể đi qua eo biển Hormuz - tuyến đường thủy ở cửa ngõ vùng Vịnh - do Iran đe dọa nổ súng vào chúng.

Khủng hoảng này đã phơi bày một sự chia rẽ lớn trong thị trường khí đốt toàn cầu: Các quốc gia phụ thuộc nhập khẩu ở châu Âu và châu Á đang vội vã tìm nguồn cung khan hiếm, trong khi Mỹ - nhà khai thác, tiêu thụ và xuất khẩu khí đốt lớn nhất thế giới - lại dư thừa nhiên liệu, với giá gần mức thấp nhất trong 17 tháng. Tuy nhiên, các đường ống dẫn khí ở Mỹ đã đầy và các nhà máy xuất khẩu LNG đang hoạt động hết công suất, khiến khí đốt giá rẻ của Mỹ không thể đến được người mua ở nước ngoài, tạo ra sự phân hóa còn rõ rệt hơn so với thị trường dầu mỏ.

Kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu vào ngày 28/2, giá hợp đồng tương lai khí đốt tại điểm chuẩn Henry Hub của Mỹ ở Louisiana đã giảm tới 12%, xuống mức thấp nhất trong 17 tháng là 2,52 USD mỗi triệu đơn vị nhiệt Anh (mmBtu), trong khi giá trên thế giới tăng vọt tới 84% ở châu Âu và 108% ở châu Á, lên khoảng 21-22 USD mỗi mmBtu.

Ngược lại, dầu thô Brent chuẩn quốc tế đang giao dịch quanh mức 111 USD/thùng, trong khi giá chuẩn của Mỹ ở mức 104 USD/thùng, cả hai đều đã tăng hơn 50% do ảnh hưởng của xung đột.

Mỹ có đủ nguồn cung để đáp ứng nhu cầu trong nước và cung cấp cho các nhà máy xuất khẩu LNG - nơi khí đốt được làm lạnh thành dạng lỏng. Tuy nhiên, các nhà máy này đã hoạt động gần công suất tối đa từ trước xung đột, nên dù giá khí toàn cầu tăng cao đến đâu, Mỹ cũng không thể chuyển đổi thêm nhiều khí đốt thành LNG để xuất khẩu.

Giá khí đốt tại mỏ đá phiến lớn nhất, lưu vực Permian, thậm chí còn thấp hơn mức giá chuẩn. Giá giao ngay tại điểm Waha Hub ở Tây Texas gần như ngày nào trong năm nay cũng xuống dưới 0, do các đường ống dẫn khí từ Permian đã đầy, không còn khả năng vận chuyển thêm. Nói đơn giản, một số nhà khai thác phải trả tiền cho người khác để lấy khí đi, như thể đó là một loại chất thải.

Sản lượng khí đốt của Mỹ - đã đạt mức kỷ lục 107,7 tỷ feet khối mỗi ngày vào năm 2025 - được dự báo sẽ tiếp tục tăng để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn từ các trung tâm dữ liệu tiêu thụ nhiều điện và để cung cấp cho các nhà máy LNG mới, theo triển vọng gần đây của Bộ Năng lượng Mỹ.

Sản lượng cũng tăng khi các nhà khai thác dầu tăng khai thác - và khi các giếng dầu dần tạo ra nhiều khí hơn trước do trữ lượng dầu suy giảm. Công suất đường ống bổ sung, trong điều kiện tốt nhất, cũng phải mất vài tháng nữa mới có. “Việc giải tỏa đáng kể về vận chuyển sẽ chưa xuất hiện cho đến cuối năm nay hoặc đầu năm 2027, khi các dự án đường ống lớn hơn dự kiến đi vào hoạt động”, các nhà phân tích của Bank of America cho biết trong một báo cáo.

Một số khu vực của Mỹ chịu ảnh hưởng rõ hơn từ giá khí quốc tế cao, bao gồm New England, nơi phải nhập khẩu LNG đắt đỏ và đốt dầu để phát điện vào mùa đông do khu vực này thiếu kết nối với mạng lưới đường ống khí quốc gia để đáp ứng nhu cầu sưởi ấm.

Những doanh nghiệp có khả năng tận dụng tốt nhất sự chênh lệch giá toàn cầu do cuộc chiến với Iran gây ra, ít nhất trong ngắn hạn, là những công ty có lượng LNG dư thừa để bán.

Để thay thế nguồn cung bị Qatar cắt giảm, các công ty năng lượng trên thế giới đã mua thêm các chuyến hàng từ các nhà khai thác LNG của Mỹ như Venture Global - công ty LNG lớn thứ hai của nước này sau Cheniere Energy.

“Venture Global là người mới tương đối trong lĩnh vực LNG và có sẵn các lô hàng giao ngay để bán cho bên trả giá cao nhất”, Bob Yawger, Giám đốc giao dịch năng lượng tại Mizuho, cho biết. “Đột nhiên ai cũng cần LNG khi QatarEnergy không còn tham gia”.

Công suất LNG của Mỹ sẽ gần như tăng gấp đôi trong 5 năm tới, từ khoảng 18 tỷ feet khối/ngày năm 2025 lên khoảng 35 tỷ feet khối/ngày vào năm 2030, dựa trên các nhà máy đang được xây dựng.

Tuy nhiên, các nhà khai thác khí đốt Mỹ bán cho các công ty LNG lại không được hưởng lợi nhiều, vì phần lớn sản lượng của họ được bán theo giá nội địa - vốn đang bị kìm hãm bởi sản lượng gần mức kỷ lục, nhu cầu mùa xuân yếu và lượng tồn kho dồi dào.

Giá thấp tại Mỹ thậm chí đã khiến một số công ty năng lượng, như EQT - nhà khai thác khí đốt lớn thứ hai của Mỹ sau Expand Energy - phải cắt giảm sản lượng trong khi chờ nhu cầu và giá tăng trở lại vào cuối năm. “Việc cắt giảm sản lượng có tính chiến lược của chúng tôi đóng vai trò như một hình thức lưu trữ, giữ khí trong lòng đất trong những giai đoạn nhu cầu theo mùa thấp”, Giám đốc tài chính EQT Jeremy Knop nói với các nhà phân tích vào tuần trước sau khi công ty công bố kết quả kinh doanh.

Nh.Thạch

AFP