Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc dự Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc dự và phát biểu tại Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Tổ chức lại, mở ra không gian phát triển mới

Việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng có ý nghĩa quan trọng nhằm tổ chức lại, mở ra không gian phát triển mới phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xác định những định hướng tổng thể, đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là văn kiện Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị; phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của quốc gia, vùng, địa phương để đạt mục tiêu tăng trưởng ở mức hai con số giai đoạn 2026–2030; đồng thời ứng phó với các biến động nhanh, khó lường của bối cảnh quốc tế.

Quy hoạch tổng thể quốc gia đã xác định mục tiêu phát triển: Phấn đấu đến năm 2030 là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; mô hình tổ chức không gian phát triển quốc gia hiệu quả, thống nhất, bền vững; các vùng động lực, hành lang kinh tế, cực tăng trưởng phát huy vai trò đi đầu, dẫn dắt trong phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân giai đoạn 2026–2030 đạt từ 10%/năm trở lên. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 8.500 USD. Tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt trên 8,5%/năm; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã cập nhật, bổ sung các động lực tăng trưởng mới gắn với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực.

Cụ thể là phát triển nền công nghiệp có sức cạnh tranh quốc tế cao, có khả năng tham gia sâu vào mạng lưới sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu; tập trung phát triển một số ngành công nghiệp chiến lược, mũi nhọn; ưu tiên phát triển, từng bước làm chủ công nghệ trong một số ngành công nghiệp mới nổi.

Phát triển khu vực dịch vụ chiếm tỉ trọng lớn trong nền kinh tế với chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh cao và hội nhập quốc tế. Xây dựng các trung tâm dịch vụ, thương mại, tài chính, ngân hàng mang tầm khu vực và thế giới, hình thành các trung tâm logistics lớn; các trung tâm du lịch cấp quốc gia, cấp vùng, các hành lang kết nối phát triển du lịch.

Phát triển nông nghiệp bền vững, hiện đại theo chuỗi giá trị, cụm liên kết ngành, gắn với công nghiệp chế biến và phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn.

Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia đã định hướng tập trung phát triển 5 vùng động lực, cực tăng trưởng quan trọng: Vùng động lực phía bắc, vùng động lực phía nam, vùng động lực miền Trung, vùng động lực Đồng bằng sông Cửu Long, vùng động lực Bắc Trung Bộ.

Tiếp tục hình thành và phát triển các hành lang kinh tế theo trục Bắc-Nam, các hành lang kinh tế Đông-Tây, các vành đai kinh tế ven biển; trong đó ưu tiên hành lang kinh tế Bắc-Nam, hành lang kinh tế Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng-Quảng Ninh, hành lang kinh tế Mộc Bài-TPHCM-Biên Hòa-Vũng Tàu.

Quy hoạch tổng thể quốc gia thể chế hóa hệ thống phân vùng kinh tế-xã hội mới phù hợp với các đơn vị hành chính sau sắp xếp, tạo điều kiện khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của các vùng và từng địa phương, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng: Trung du và miền núi phía bắc; Đồng bằng sông Hồng; Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; Đồng bằng sông Cửu Long; Đông Nam Bộ.

Tại Hội nghị, đại diện của Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND TP. Hà Nội và UBND TP. Đồng Nai đã có các tham luận về định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực, địa phương với các chủ đề về thúc đẩy đột phá chiến lược về kết cấu hạ tầng giao thông; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; và các định hướng phát triển của địa phương đặt trong tổng thể quốc gia và vùng.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch 6 vùng kinh tế-xã hội đã được điều chỉnh kịp thời để cập nhật các quan điểm, mục tiêu, định hướng của văn kiện Đại hội XIV của Đảng và các chủ trương mới được ban hành - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Phải thể hiện được tư duy tích hợp, đa mục tiêu, dài hạn

Phát biểu tại Hội nghị, thay mặt Chính phủ và được sự ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ghi nhận, đánh giá cao và nhiệt liệt biểu dương nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, các bộ, ngành đã phối hợp chặt chẽ, hiệu quả cùng với các địa phương, các cơ quan tổ chức trong và ngoài nước có liên quan, các chuyên gia, các nhà khoa học trong việc nghiên cứu, xây dựng, tham mưu Chính phủ trình Ban Chấp hành Trung ương cho ý kiến trước khi trình Quốc hội thông qua điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch của 6 vùng kinh tế-xã hội.

Phó Thủ tướng Thường trực nêu rõ, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp. Đất nước ta bước vào kỷ nguyên phát triển mới với nhiều cơ hội, nhưng bối cảnh quốc tế biến động cũng rất nhanh, khó lường, cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt. Trong nước, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh đặt ra ngày càng cấp thiết. Trong bối cảnh đó, trong công tác quy hoạch càng có ý nghĩa to lớn đối với đất nước.

Nhắc lại phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 2 (khóa XIV) ngày 13/4 khẳng định "quy hoạch là tư duy phát triển được không gian hóa", Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng, quy hoạch phát triển tổng thể phải thể hiện được tư duy tích hợp, đa mục tiêu, dài hạn, tạo ra được nhiều cấu trúc phát triển hợp lý hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, phân bổ không gian phát triển cân đối hơn, kết nối các vùng tốt hơn và mở ra dư địa tăng trưởng lớn hơn cho tương lai.

Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch 6 vùng kinh tế-xã hội đã được điều chỉnh kịp thời để cập nhật các quan điểm, mục tiêu, định hướng của văn kiện Đại hội XIV của Đảng và các chủ trương mới được ban hành. Trong đó xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm, các khâu đột phá, phương hướng phát triển và tổ chức không gian phát triển các ngành, lĩnh vực ở cấp độ quốc gia và cấp vùng. Việc điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia có ý nghĩa cực kỳ quan trọng.

Theo Phó Thủ tướng, điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia là công cụ để cụ thể hóa các chủ trương, đường lối, chiến lược của Đảng về tổ chức không gian phát triển, là bước cụ thể hóa các mục tiêu, định hướng trong các nghị quyết, kết luận, chiến lược của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về phát triển kinh tế-xã hội thành tổ chức không gian cụ thể, gắn với phân bổ nguồn lực theo ngành và theo lãnh thổ.

Đây là quy hoạch cao nhất, làm cơ sở để lập, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch ngành, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, thành phố.

Điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia là căn cứ quan trọng để phân bổ nguồn vốn đầu tư công, thu hút và định hướng đầu tư tư nhân, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) để thực hiện thành công các nhiệm vụ, đề án, dự án, công trình quan trọng đã được xác định trong nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các cấp, các ngành trong phạm vi trách nhiệm, thẩm quyền được giao tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp gắn với nội dung quy hoạch - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế

Nhấn mạnh việc triển khai thực hiện các quy hoạch được công bố tại hội nghị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với những định hình không gian phát triển kinh tế-xã hội của cả nước, các vùng theo hướng thống nhất, hiệu quả, bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các cấp, các ngành trong phạm vi trách nhiệm, thẩm quyền được giao tập trung chỉ đạo triển khai các giải pháp gắn với nội dung quy hoạch, trong đó chú ý một số vấn đề trọng tâm.

Thứ nhất, khẩn trương tổ chức công bố, công khai quy hoạch đối với các quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền quyết định hoặc phê duyệt theo quy định. Tập trung bố trí nguồn lực, đề xuất và ban hành các cơ chế, chính sách để thực hiện hiệu quả các nội dung của quy hoạch. Khẩn trương hoàn thành điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030 trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Các bộ, địa phương tập trung hoàn thành việc lập, điều chỉnh quy hoạch ngành, quy hoạch tỉnh, thành phố gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng 2 con số trong quý II/2026. Trong đó phải đảm bảo tuân thủ tính thứ bậc, mối quan hệ giữa các quy hoạch đã được quy định tại Luật Quy hoạch năm 2025.

Thứ hai, huy động nguồn lực đầu tư để thực hiện điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng. Trong đó, tập trung ưu tiên bố trí nguồn lực cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư. Các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, các chương trình dự án theo chương trình hoạt động của Trung ương thực hiện nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các dự án liên vùng của các địa phương.

Tiếp tục cơ cấu lại ngân sách nhà nước, đảm bảo tỉ lệ hợp lý giữa chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển theo hướng tăng dần cho chi đầu tư phát triển. Cơ cấu lại chi đầu tư theo hướng trọng tâm, trọng điểm, nâng cao hiệu quả, hiệu lực phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công, phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công để kích hoạt, huy động mọi nguồn lực xã hội, đảm bảo nguyên tắc bố trí vốn tập trung, ưu tiên bố trí cho các dự án liên vùng, liên tỉnh.

Tập trung giải quyết dứt điểm các dự án còn tồn đọng kéo dài, khẩn trương hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng để thúc đẩy tăng trưởng, góp phần tăng trưởng 2 con số.

Thứ ba, về cơ chế, chính sách, khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật có quy định liên quan đến quy hoạch, đảm bảo thống nhất với Luật Quy hoạch năm 2025, đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế để khơi thông các nguồn lực, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới, nhất là sửa đổi Luật Đất đai trong năm 2026.

Tiếp tục thực hiện việc phân cấp, phân quyền rõ ràng, đồng bộ trong các lĩnh vực tài chính, đầu tư, xây dựng, đất đai và các lĩnh vực khác gắn với tăng cường công tác kiểm tra, giám sát. Xây dựng cơ chế, chính sách phát triển các vùng động lực, phát triển các hành lang kinh tế ưu tiên.

Xây dựng cơ chế, chính sách huy động nguồn lực phát triển các công trình hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị Hà Nội và TPHCM, điện hạt nhân, điện gió ngoài khơi, trung tâm dữ liệu quốc gia, các mô hình kinh tế đột phá gồm: Đặc khu kinh tế, đặc khu công nghệ, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển mạnh kinh tế nông nghiệp số, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp xanh và nông nghiệp tuần hoàn. Chính sách quản lý, sử dụng hợp lý, linh hoạt đất trồng lúa, cơ chế, chính sách về đất đai, đầu tư, bảo hiểm, hợp tác công tư cho phát triển kinh tế nông nghiệp.

Thứ tư, về thu hút đầu tư phát triển, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cơ cấu lại nền kinh tế, chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới, lấy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số trên nền tảng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.

Tiếp tục đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành kinh tế, thúc đẩy và làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống: Đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu. Phát triển mạnh mẽ các ngành, lĩnh vực, mô hình kinh tế mới, động lực tăng trưởng mới gắn với chuyển đổi số, phát triển chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, công dân số. Ưu tiên xây dựng các chương trình, đề án nghiên cứu khoa học mang tính đột phá, tập trung vào các nhóm ngành công nghệ chiến lược.

Đẩy mạnh cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, cải cách mạnh mẽ, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính theo hướng công khai, minh bạch, cắt giảm, đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh không cần thiết.

Điều hành tăng trưởng tín dụng linh hoạt, hiệu quả, thực hiện quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phát triển thị trường chứng khoán, thị trường trái phiếu doanh nghiệp để thực sự trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của nền kinh tế, phục vụ tăng trưởng 2 con số.

Xây dựng cơ chế hiệu quả, thu hút có chọn lọc vốn đầu tư nước ngoài gắn với chuyển giao công nghệ.

Hội nghị công bố điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 tổ chức tại trụ sở Bộ Tài chính, và kết nối trực tuyến tới UBND 34 tỉnh, thành phố trên cả nước - Ảnh: VGP/Phương Nguyên

Phát triển nguồn nhân lực, văn hóa-xã hội, đô thị và nông thôn

Thứ năm, về phát triển nguồn nhân lực, phát triển văn hóa-xã hội, bảo vệ môi trường và phòng, chống thiên tai. Tập trung chuyển đổi cơ cấu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực, ngành nghề trọng điểm, chiến lược, đáp ứng yêu cầu thị trường lao động, gắn với yêu cầu chuyển đổi cơ cấu kinh tế và hội nhập trong bối cảnh mới.

Đẩy mạnh đào tạo nhân lực chất lượng cao cho các ngành mũi nhọn về khoa học, công nghệ và các lĩnh vực ưu tiên mới nổi như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, điện tử, chip bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, môi trường, năng lượng, vật liệu tiên tiến, robot và tự động hóa, không gian vũ trụ, không gian biển, xây dựng công trình ngầm, vận hành đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao.

Hoàn thiện cơ chế, chính sách về văn hóa, chú trọng các giải pháp phát triển bền vững các ngành công nghiệp văn hóa, đóng góp hiệu quả vào tăng trưởng kinh tế và đáp ứng nhu cầu hưởng thụ sản phẩm văn hóa có chất lượng của mọi tầng lớp nhân dân.

Đẩy mạnh phát triển giáo dục đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, rà soát, sắp xếp, tái cấu trúc và hoàn thiện cơ chế tự chủ cho hệ thống các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp. Đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng hoạt động của một số trường đại học lớn trở thành những trung tâm đào tạo uy tín trong khu vực và thế giới.

Phát triển y tế chăm sóc sức khỏe nhân dân, quan tâm tạo sinh kế, việc làm, sắp xếp ổn định dân cư vững chắc cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng biên giới, hải đảo, hoàn thành đầu tư xây dựng các trường nội trú liên cấp các xã biên giới, đảm bảo đúng tiến độ và chất lượng.

Cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường ở các đô thị, các cụm, các khu công nghiệp, làng nghề, lưu vực sông và khu vực nông thôn. Ngăn chặn suy giảm đa dạng sinh học, bảo vệ, phục hồi các hệ sinh thái, xử lý cơ bản tình trạng ô nhiễm không khí, ngập úng, nhất là các đô thị lớn.

Thứ sáu, tăng cường quản lý, kiểm soát phát triển đô thị và nông thôn. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản lý, quản trị quy hoạch xây dựng và phát triển đô thị, nông thôn. Kiểm soát phát triển không gian đô thị theo hướng nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng đối với ứng phó biến đổi khí hậu. Cải thiện sinh kế và điều kiện sống cho cư dân nông thôn nhằm hạn chế di cư tự phát ra đô thị thông qua tái phân bố và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư, đặc biệt là thu hút đầu tư trong và ngoài nước.

Thứ bảy, đẩy mạnh hợp tác quốc tế, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Tăng cường hợp tác với các quốc gia, vùng lãnh thổ, tổ chức quốc tế, tổ chức tài chính, cơ quan tài trợ để huy động nguồn lực tài chính cho các dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng, dự án hỗ trợ kỹ thuật, chủ động thúc đẩy quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư, nhất là tạo điều kiện để tiếp cận thuận lợi hơn nữa cho các thị trường lớn, quan trọng cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam. Thực hiện hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), phát huy tối đa lợi ích của các FTA thế hệ mới mà Việt Nam là thành viên.

Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế-xã hội với đảm bảo quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và giữ vững ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, sẵn sàng ứng phó hiệu quả với các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống, thực hiện hiệu quả công tác đảm bảo an ninh kinh tế trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

Để triển khai có hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm và các nhóm giải pháp chủ yếu nêu trên, thay mặt Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị-xã hội phối hợp hiệu quả với Chính phủ triển khai thực chất, toàn diện mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại nghị quyết của Quốc hội về điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về điều chỉnh quy hoạch 6 vùng.

Tăng cường giám sát thực thi công vụ, phản biện xã hội và đóng góp ý kiến, góp phần tạo đồng thuận trong công tác tổ chức triển khai thực hiện điều chỉnh quy hoạch tổng thể quốc gia và điều chỉnh quy hoạch 6 vùng.

"Chính phủ luôn cầu thị, mong muốn lắng nghe và nhận được sự quan tâm, đồng hành của các đối tác phát triển, các nhà đầu tư trong và ngoài nước, cũng như sự quan tâm phối hợp của các cơ quan Đảng, Quốc hội, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội và sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền, phấn đấu hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của quy hoạch đề ra", Phó Thủ tướng Thường trực khẳng định.

Phương Nguyên