Thảo luận tại Tổ 13 (Đoàn ĐBQH các tỉnh Quảng Trị và An Giang): Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất, gắn với trao quyền cho cấp cơ sở

Nông nghiệp cần cách tiếp cận mới, thực chất hơn

Thảo luận tại tổ về kế hoạch phát triển KT-XH và NSNN năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH và NSNN những tháng đầu năm 2026, nhiều đại biểu tập trung phân tích sâu về lĩnh vực nông nghiệp - trụ đỡ quan trọng của nền kinh tế, đồng thời đề xuất cần tiếp tục đổi mới tư duy quản lý nhằm nâng cao hiệu quả và bảo đảm phát triển bền vững trong bối cảnh mới.

ĐBQH Lương Quốc Đoàn (An Giang) phát biểu

Theo ĐBQH Lương Quốc Đoàn (An Giang), một trong những vấn đề cần quan tâm hiện nay là tính chính xác và thống nhất của hệ thống dữ liệu trong nông nghiệp, đặc biệt là số liệu về diện tích đất trồng lúa.

“Có số liệu 3,75 triệu ha, có số liệu 3,55 triệu ha, nhưng diện tích thực tế đang trồng lúa là bao nhiêu thì chúng ta chưa nắm rõ”. Nêu vấn đề này, đại biểu cho rằng, việc thiếu dữ liệu chính xác sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến công tác hoạch định chính sách, nhất là trong bối cảnh cần cân đối giữa yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực và phát triển kinh tế.

Không chỉ dừng ở câu chuyện dữ liệu, đại biểu Lương Quốc Đoàn cũng nêu thực trạng về thu nhập thấp của người trồng lúa. “Một ha lúa hiện nay chỉ cho lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng, trong khi người nông dân phải đối mặt với rất nhiều rủi ro”. Từ thực tế đó, đại biểu cho rằng, nếu không có chính sách phù hợp để nâng cao thu nhập, người nông dân sẽ dần rời bỏ sản xuất, ảnh hưởng đến tính bền vững của ngành nông nghiệp.

Một nghịch lý cũng được đại biểu chỉ ra, đó là nông nghiệp đóng góp lớn cho xuất khẩu, nhưng tỷ lệ đầu tư còn hạn chế, đặc biệt là đầu tư cho khoa học công nghệ và chế biến sâu.

Bên cạnh đó, trong lĩnh vực chăn nuôi, có tình trạng phụ thuộc vào doanh nghiệp nước ngoài từ giống, thức ăn đến công nghệ sản xuất. Theo đại biểu, nếu không có chiến lược phát triển phù hợp, ngành chăn nuôi trong nước sẽ mất dần tính chủ động.

ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) phát biểu

Cùng mối quan tâm, ĐBQH Nguyễn Tiến Hải (An Giang) đã đưa ra đề xuất đáng chú ý về đổi mới cách tiếp cận trong bảo đảm an ninh lương thực quốc gia. Đại biểu cho rằng, việc duy trì chỉ tiêu theo diện tích đất trồng lúa như hiện nay không còn phù hợp trong bối cảnh mới, khi nhu cầu tiêu thụ gạo đang có xu hướng giảm và yêu cầu tăng trưởng kinh tế ngày càng cao.

Đại biểu Nguyễn Tiến Hải phân tích: “Những địa phương có diện tích đất lúa lớn sẽ rất khó đạt mục tiêu tăng trưởng cao, bởi tăng trưởng trong sản xuất lúa là rất hạn chế”. Do đó, cần nghiên cứu chuyển từ giao chỉ tiêu diện tích sang giao theo sản lượng. “Không nên giao theo diện tích đất lúa nữa, mà nên giao theo sản lượng để mỗi địa phương chủ động lựa chọn phương thức sản xuất phù hợp”, đại biểu đề nghị.

Theo đại biểu Nguyễn Tiến Hải, cách tiếp cận này sẽ tạo điều kiện để các địa phương linh hoạt hơn trong phát triển kinh tế, có thể giảm diện tích trồng lúa nhưng vẫn bảo đảm sản lượng thông qua nâng cao năng suất hoặc áp dụng khoa học công nghệ.

Đại biểu Nguyễn Tiến Hải cũng nhấn mạnh vai trò của dữ liệu trong hoạch định chính sách, đặc biệt là dữ liệu dân số và dữ liệu về nguồn lợi thủy sản. Theo đại biểu, cần rà soát, cập nhật số liệu chính xác, làm cơ sở xây dựng các chỉ tiêu kinh tế - xã hội sát thực tiễn hơn.

Quan tâm đến đào tạo, bồi dưỡng, đưa cấp xã thực sự trở thành cấp “mạnh về thực thi”

Thống nhất cao với đánh giá tổng thể về kết quả thực hiện các nhiệm vụ phát triển KT-XH của đất nước, đối chiếu với thực tiễn các địa phương, trong đó có Quảng Trị, ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) cho rằng vẫn còn khoảng trống trong cách tiếp cận chính sách.

ĐBQH Trần Vũ Khiêm (Quảng Trị) phát biểu

Báo cáo của Chính phủ đã nhận diện đúng các động lực tăng trưởng nhưng chưa đề ra giải pháp cụ thể để tháo gỡ các “nút thắt” về thể chế.

Đại biểu Trần Vũ Khiêm đề nghị báo cáo làm rõ hơn những khó khăn đặc thù và các điểm nghẽn cần được tháo gỡ bằng chính sách ở tầm quốc gia, nhằm bảo đảm đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế "hai con số".

Các ĐBQH tỉnh Quảng Trị tham dự phiên thảo luận

Liên quan đến phát triển KT-XH, từ thực tiễn địa phương, đại biểu Trần Vũ Khiêm đề xuất Chính phủ sớm đánh giá, sơ kết mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng thực chất, toàn diện; không chỉ về tổ chức bộ máy mà tập trung vào hiệu quả vận hành và khả năng đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới, coi đây là một cuộc cải cách về quản trị.

Đại biểu đề nghị có cơ chế phân bổ nguồn lực công bằng, sát thực tiễn hơn, tránh tình trạng “giao việc, không giao đủ nguồn lực”, đồng thời tăng cường hỗ trợ cho các địa phương khó khăn. Đồng thời, cần đặt việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở ở vị trí trung tâm của quá trình cải cách. Chính phủ quan tâm hơn đến công tác đào tạo, bồi dưỡng và cơ chế đãi ngộ để xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới, đưa cấp xã thực sự trở thành cấp “mạnh về thực thi”.

ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) phát biểu

ĐBQH Nguyễn Khánh Vũ (Quảng Trị) đề nghị Chính phủ cần rà soát, loại bỏ các thủ tục hành chính rườm rà, các điểm xung đột giữa Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Xây dựng và các luật chuyên ngành liên quan để thiết kế lại theo hướng "một đầu mối - một quy trình - một trách nhiệm", tạo hành lang pháp lý minh bạch, quy trình vận hành đồng bộ, bảo đảm tính thông suốt trong khâu tổ chức thực hiện, tạo ra hành lang pháp lý an toàn cho môi trường đầu tư.

Đồng thời, phải có cơ chế bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, để không còn tình trạng "cán bộ muốn làm đúng nhưng vẫn sợ sai". Cần tạo ra một "điểm tựa" pháp lý minh bạch để cán bộ yên tâm dốc toàn lực thúc đẩy dự án, xóa bỏ tâm lý e ngại rủi ro pháp lý như hiện nay, đại biểu đề nghị.

Đối với các dự án chậm tiến độ, nhất là vướng giải phóng mặt bằng, đại biểu đề nghị, cần cho phép triển khai công tác này trước khi phê duyệt dự án, bảo đảm quyền lợi người dân và tránh trục lợi. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất, gắn với trao quyền cho cấp cơ sở; đồng thời ưu tiên nguồn lực cho các địa phương chưa tự cân đối ngân sách, góp phần bảo đảm phát triển bền vững.

Tin, ảnh: Xuân Quý