Kiến nghị làm rõ cơ chế cho người hoạt động không chuyên trách trong Luật Thủ đô sửa đổi

Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đã thảo luận tại tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) vào chiều 8-4. Dự án này được đưa ra sau hai năm kể từ khi Luật Thủ đô được thông qua tại Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV.

Tại đoàn TP.HCM, nêu ý kiến góp ý, đại biểu Đỗ Đức Hiển, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, nhìn nhận dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi đã thể hiện rõ quan điểm Luật trao quyền mạnh hơn, phân cấp, phân quyền toàn diện hơn của TP. Đồng thời, việc trao quyền cũng gắn với giao trách nhiệm cho chính quyền TP Hà Nội quyết định các biện pháp để tổ chức thực hiện bảo đảm phát huy kết quả cao nhất phục vụ mục tiêu thúc đẩy Thủ đô phát triển nhanh, bền vững.

Đại biểu Đỗ Đức Hiển, Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, góp ý cho dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi.

Góp ý cụ thể vào Điều 5 về việc áp dụng Luật Thủ đô, ông Hiển tán thành chủ trương cần dành cho Thủ đô những cơ chế, chính sách tốt nhất, với tinh thần tạo đột phá về thể chế. Tuy nhiên, ông cho rằng thiết kế tại Điều này còn chưa ổn, nhất là sự thiếu thống nhất giữa khoản 1 và khoản 3.

Cụ thể, khoản 1 quy định ưu tiên áp dụng Luật Thủ đô khi có sự khác biệt với luật, nghị quyết khác của Quốc hội về cùng một vấn đề. Trong khi đó, khoản 3 lại quy định trường hợp văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước ở trung ương có cơ chế, chính sách ưu đãi, thuận lợi hơn thì HĐND TP quyết định việc áp dụng.

Đại biểu đoàn TP.HCM cho rằng cách quy định này sẽ gây khó khăn trong trường hợp cùng một vấn đề nhưng luật, nghị quyết khác của Quốc hội có quy định thuận lợi hơn, vậy sẽ áp dụng quy định nào?

Do đó, ông đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc theo hướng gộp hai quy định này thành một khoản và khoản 3 là ngoại lệ của khoản 1. “Trường hợp cơ quan soạn thảo vẫn giữ hai khoản cần bổ sung nội dung loại trừ quy định tại khoản 3 nhằm đảm bảo logic” – ông Đỗ Đức Hiển đề xuất.

Các đại biểu đoàn TP.HCM tại phiên thảo luận tổ chiều 8-4. Ảnh: QH

Về Điều 7 liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn tổ chức bộ máy và chế độ công vụ, đại biểu đoàn TP.HCM đánh giá cao việc phân quyền cho Hà Nội chủ động về biên chế; chính sách thu nhập; quy định số lượng, chức danh, tiêu chuẩn chức danh, chế độ, chính sách... đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. “Đây là các quy định rất cần thiết và phù hợp với những đô thị đặc biệt như Hà Nội và cả TP.HCM” – ông nói.

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng dự thảo Luật không có quy định riêng, đặc thù đối với đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp xã. Như vậy, nội dung này sẽ tiếp tục thực hiện theo hướng dẫn chung của Chính phủ.

Đây cũng là vấn đề mà các địa phương trong đó có cả Hà Nội và TP.HCM đang gấp rút thực hiện với thời hạn hoàn tất trước 31-5-2026. “Dù vậy, theo phản ánh của một số nơi, việc sắp xếp người hoạt động không chuyên trách cấp xã còn gặp khó khăn, thiếu nhân lực triển khai nhiệm vụ ở cơ sở…” – đại biểu Hiển nói.

Một điểm đáng chú ý, Luật Thủ đô sửa đổi dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 và cho phép Hà Nội có cơ chế đặc thù như đã nêu ở trên đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Trong khi đó, việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố cũng phải hoàn thành trước 31-5-2026.

Đại biểu Đỗ Đức Hiển phân tích, việc “chênh lệch” thời gian này dẫn đến khả năng Hà Nội phải thực hiện sắp xếp theo quy định chung, sau đó một tháng thì mới được áp dụng theo quy định riêng. "Như vậy, có khả năng phải thực hiện sắp xếp, điều chỉnh hai lần. Tình trạng này cũng có thể xảy ra với TP.HCM nếu sau này có Luật đô thị đặc biệt" - ông nói và đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu để có hướng xử lý phù hợp.

Trong trường hợp cần thiết, ông đề nghị giao Chính phủ, Bộ Nội vụ có hướng dẫn để bảo đảm quá trình sắp xếp người hoạt động không chuyên trách được thuận lợi, hiệu quả.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 8-4. Ảnh: QH

NGUYỄN THẢO