Nền tảng pháp lý vững chắc để Thủ đô phát triển nhanh, bền vững

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh và Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng dự phiên thảo luận tại Tổ 10.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh dự thảo luận tại Tổ 10

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng và các ĐBQH tỉnh Sơn La tại phiên thảo luận Tổ 10

Rõ chủ thể trực tiếp ra quyết định ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước

Tham gia góp ý vào dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi), ĐBQH Trần Thị Hiền (Ninh Bình) đã nêu một số ý kiến cụ thể nhằm hoàn thiện quy định, bảo đảm tính minh bạch, khả thi và phù hợp thực tiễn.

Đối với Khoản 5 và Khoản 6 Điều 14, đại biểu cho rằng dự thảo hiện chưa thể hiện chính xác các chủ thể liên quan. Cụ thể, tại Khoản 6 cần sửa cụm từ “người cung cấp dịch vụ điện, nước” thành “đơn vị cung cấp dịch vụ điện, nước” để bảo đảm tính chuẩn xác về mặt pháp lý.

Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Sơn La Hoàng Văn Nghiệm phát biểu thảo luận

Bên cạnh đó, việc viện dẫn “người có thẩm quyền quy định tại Khoản 5 điều này” trong khi quy định hiện hành nêu “Hội đồng nhân dân Thành phố quy định về việc ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước” có thể dẫn đến cách hiểu chưa đúng, rằng HĐND thành phố là chủ thể trực tiếp ra quyết định ngừng cung cấp dịch vụ.

Bởi vậy, theo đại biểu, cần làm rõ việc HĐND thành phố chỉ quy định về thẩm quyền và nguyên tắc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp điện, nước. Khi nội hàm thẩm quyền được thể hiện minh bạch, việc viện dẫn tại Khoản 6 sẽ trở nên chính xác và rõ ràng hơn. Đại biểu đề nghị chỉnh lý Khoản 5 Điều 14 theo hướng trên.

ĐBQH Trần Thị Hiền (Ninh Bình) phát biểu ý kiến

Cũng theo đại biểu Trần Thị Hiền, dự thảo Luật đã bổ sung Khoản 6 quy định thêm trường hợp ngừng cung cấp điện, nước đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh, công trình xây dựng vi phạm trong lĩnh vực môi trường mà không chấp hành yêu cầu dừng vi phạm hoặc quyết định đình chỉ hoạt động của cơ quan có thẩm quyền. Tuy nhiên, thực tế lập pháp cho thấy các quy định về ngừng cung cấp điện, nước đã có sự thay đổi trong thời gian rất ngắn. Cụ thể, Luật Thủ đô ban hành tháng 6/2024 nhưng đến tháng 11/2024, một số nội dung liên quan đã được sửa đổi tại Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.

Từ thực tế trên, đại biểu đề nghị cần cân nhắc việc có nên tiếp tục quy định cụ thể các trường hợp bị ngừng cung cấp điện, nước trong Luật hay không. Thay vào đó, nên đổi mới tư duy lập pháp theo hướng Luật chỉ quy định nguyên tắc và giao thẩm quyền cho HĐND thành phố cụ thể hóa bằng nghị quyết, phù hợp với tình hình thực tiễn.

Các đại biểu dự phiên thảo luận tại tổ

Cách tiếp cận này sẽ tránh tình trạng phải sửa đổi Luật thường xuyên, đồng thời hạn chế việc nghị quyết của HĐND chỉ lặp lại những nội dung đã được luật quy định. Quan trọng hơn, tạo ra cơ chế linh hoạt, giúp chính quyền thành phố chủ động trong quản lý nhà nước.

Cụ thể các trường hợp có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật

Thảo luận tại tổ, ĐBQH Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) cho rằng, việc sửa đổi luật lần này hết sức cần thiết nhằm tạo lập không gian pháp lý vượt trội, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt, lan tỏa của Thủ đô đối với cả nước.

ĐBQH Trần Thị Hồng Thanh (Ninh Bình) phát biểu ý kiến

Đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu thấu đáo các nội dung trong Báo cáo thẩm tra để hoàn thiện dự thảo Luật. Đồng thời, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, chặt chẽ các chủ trương, đường lối của Đảng về xây dựng và phát triển Thủ đô, nhất là các định hướng lớn trong Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về “Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới”. Việc rà soát cần được thực hiện tổng thể để bảo đảm tính đồng bộ, toàn diện và khả thi của dự thảo Luật.

Về quy định tại Điều 8 liên quan đến thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đồng tình với chủ trương giao cho chính quyền thành phố, cụ thể là HĐND và UBND thành phố, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh các vấn đề thuộc phạm vi quản lý.

ĐBQH Nguyễn Hoàng Hà (Ninh Bình) phát biểu ý kiến

Tuy nhiên, để bảo đảm tính rõ ràng, minh bạch và thuận lợi trong tổ chức thực hiện, đề nghị phân định cụ thể hơn thẩm quyền giữa HĐND, UBND và của Chủ tịch UBND thành phố. Việc xác định rõ thẩm quyền của từng chủ thể sẽ góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tránh chồng chéo trong thực tiễn triển khai.

Đại biểu đánh giá cao việc dự thảo Luật đã dành riêng một chương quy định về cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Đây là nội dung rất quan trọng, thể hiện rõ quan điểm: đi đôi với phân quyền mạnh mẽ là phải tăng cường kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình.

ĐBQH Quàng Văn Hương (Sơn La) phát biểu ý kiến

Tuy nhiên, đại biểu bày tỏ, cần quy định chặt chẽ hơn về chế độ báo cáo và giám sát. Dự thảo Luật hiện mới quy định Quốc hội xem xét báo cáo việc tổ chức thi hành Luật Thủ đô, song chưa xác định rõ thời hạn và nội dung báo cáo. Trong khi đó, Luật Thủ đô hiện hành quy định Quốc hội giám sát tối cao và định kỳ 3 năm xem xét báo cáo của Chính phủ. Bởi vậy, đại biểu đề nghị tiếp tục kế thừa quy định này trong dự thảo Luật sửa đổi.

Đồng thời, cần quy định rõ nội dung báo cáo, bao gồm: kết quả phân quyền, phân cấp; hiệu quả thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù; tác động đến phát triển kinh tế - xã hội và chất lượng sống của người dân; các rủi ro, vướng mắc phát sinh; và kiến nghị hoàn thiện pháp luật. Có như vậy, hoạt động giám sát của Quốc hội mới thực chất, hiệu quả.

ĐBQH Phạm Trọng Cường (Ninh Bình) phát biểu ý kiến

Thiết kế các cơ chế, chính sách và thẩm quyền đủ mạnh

Liên quan đến quy định tại Khoản 7 Điều 36 - việc xử lý các dự án chậm triển khai phải hoàn thành trước ngày 1/1/2031, ĐBQH Nguyễn Hải Dũng (Ninh Bình) cho rằng, đây là nhiệm vụ rất nặng nề đối với Thủ đô. Thực tiễn cho thấy, số lượng các dự án chậm triển khai trên địa bàn rất lớn, việc xử lý đòi hỏi nhiều thời gian, nguồn lực và công cụ pháp lý đủ mạnh.

Để bảo đảm tính khả thi, đại biểu đề nghị dự thảo Luật cần đồng thời thiết kế các cơ chế, chính sách và thẩm quyền đủ mạnh, đủ linh hoạt để chính quyền Thủ đô có thể xử lý hiệu quả các tồn tại này. Đại biểu kỳ vọng, với khuôn khổ pháp lý mới, Thủ đô sẽ có đầy đủ công cụ để hoàn thành nhiệm vụ quan trọng theo đúng lộ trình đề ra.

ĐBQH Nguyễn Hải Dũng (Ninh Bình) phát biểu ý kiến

Liên quan đến chính sách thu hút và ưu đãi đầu tư, đại biểu nêu rõ, tại Khoản 6 Điều 26, dự thảo quy định việc hỗ trợ 100% thuế nhập khẩu đối với thiết bị, dây chuyền “phục vụ trực tiếp” cho dự án xây dựng bãi đỗ xe ngầm, bãi đỗ xe cao tầng sử dụng công nghệ cao.

Tuy nhiên, cụm từ “phục vụ trực tiếp” hiện còn chưa rõ ràng và có thể dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau trong quá trình áp dụng, gây khó khăn cho cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện chính sách ưu đãi.

Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (đoàn Ninh Bình) tham gia ý kiến tại phiên thảo luận

Do đó, đại biểu Nguyễn Hải Dũng đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ nội hàm của quy định này theo hướng cụ thể hóa mục đích sử dụng, ví dụ: “thiết bị, dây chuyền để xây dựng” hoặc “thiết bị, dây chuyền để vận hành, khai thác”. Đồng thời, cần quy định rõ trường hợp nào được áp dụng mức hỗ trợ 100% thuế nhập khẩu để bảo đảm minh bạch, dễ áp dụng và tránh phát sinh vướng mắc.

Cũng tại phiên thảo luận tổ, các đại biểu đã tham gia đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, sâu sắc liên quan đến Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng…

Trọng Hiếu