Phân quyền mạnh, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ hiệu quả

Chiều nay, 8/4, ngay sau phiên họp toàn thể, Quốc hội tiến hành thảo luận tại Tổ về: dự án Luật Thủ đô (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng; dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi).

Phát triển giáo dục Thủ đô theo hướng hiện đại, chất lượng cao và hội nhập quốc tế

Thảo luận tại Tổ 8, đánh giá cao Điều 16, dự thảo Luật về phát triển giáo dục và đào tạo, ĐBQH Trần Thị Vân (Bắc Ninh) nêu rõ, Điều 16 của dự thảo Luật đã kế thừa những nội dung còn phù hợp tại Điều 22 Luật hiện hành, đồng thời có những đổi mới rất quan trọng mang tính hệ thống và đột phá, góp phần tạo hành lang pháp lý đầy đủ, linh hoạt để phát triển giáo dục Thủ đô theo hướng hiện đại, chất lượng cao và hội nhập quốc tế, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ rất quan trọng theo Nghị quyết 15-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã giao cho Thủ đô.

ĐBQH Trần Thị Vân (Bắc Ninh) phát biểu

Theo đại biểu, nếu như Điều 22 của Luật Thủ đô hiện hành chỉ tập trung vào cơ chế tài chính, chính sách hỗ trợ học phí đối với cơ sở giáo dục công lập, thì Điều 16, dự thảo Luật đã mở rộng phạm vi điều chỉnh theo hướng, không dừng lại ở cơ chế tài chính mà bao quát từ mô hình tổ chức, cơ chế quản lý chương trình đào tạo đến chính sách phát triển nguồn nhân lực.

Đại biểu nhấn mạnh, phát triển giáo dục trong bối cảnh mới không thể chỉ dựa vào chính sách tài chính mà còn cần một hệ thống chính sách đồng bộ bao gồm quản trị, chương trình đào tạo, nhân lực và hội nhập quốc tế.

Đáng lưu ý, Điều 16 dự thảo Luật đã trao quyền chủ động cho HĐND TP. Hà Nội trong việc quy định cơ chế quản lý, cơ chế tài chính đối với các cơ sở giáo dục nhiều cấp học, cơ sở giáo dục chất lượng cao và cơ sở thực hiện liên kết giáo dục và các mô hình trường tiên tiến hiện đại.

Như vậy, theo đại biểu Trần Thị Vân, chính sách trên đã được tiếp cận theo hướng bao quát hơn, phù hợp với thực tiễn phát triển đa dạng các loại hình giáo dục và xu thế xã hội hóa giáo dục. Điều này sẽ tạo điều kiện để thủ đô chủ động xây dựng các mô hình giáo dục tiên tiến, nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt trong tổ chức và vận hành hệ thống giáo dục.

Toàn cảnh phiên thảo luận tại Tổ 8

Bên cạnh đó, việc bổ sung chính sách học bổng, cơ chế khuyến khích và hỗ trợ học sinh, sinh viên, giáo viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu thỉnh giảng tại các cơ sở giáo dục nước ngoài trong các lĩnh vực và ngành trọng điểm đã thể hiện được tầm nhìn dài hạn và tư duy hội nhập quốc tế. “Quy định này không chỉ tạo điều kiện để tiếp cận tri thức tiên tiến của thế giới mà còn góp phần trực tiếp vào việc xây dựng nguồn nhân lực giáo dục cho Thủ đô, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức”, đại biểu Trần Thị Vân nêu rõ.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý, đối với thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục của thành phố cần làm rõ giới hạn và nguyên tắc phối hợp với các cơ quan của Trung ương, vừa bảo đảm tính linh hoạt vừa giữ được tính thống nhất của hệ thống giáo dục quốc dân. Đồng thời, "tránh giao quyền nhưng không triệt để", vẫn phải xin ý kiến chấp thuận của các cơ quan Trung ương, gây khó khăn cho địa phương trong triển khai thực hiện.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị, chính sách hỗ trợ học tập, đào tạo ở nước ngoài cần gắn chặt với cơ chế ràng buộc trách nhiệm, cam kết phục vụ và cơ chế đánh giá hiệu quả sau đào tạo, nhằm tránh thất thoát nguồn nhân lực, bảo đảm đầu tư có hiệu quả.

Ưu tiên phát triển vận tải công cộng khối lượng lớn

Cho rằng, Luật Thủ đô sửa đổi với những cơ chế vượt trội sẽ là nền tảng pháp lý quan trọng góp phần giải quyết 5 điểm nghẽn, trong đó có điểm nghẽn về ùn tắc giao thông, ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) nêu rõ, dự thảo Luật đã quy định chi tiết với 12 điểm, 3 khoản, tại Điều 13 về phát triển hạ tầng giao thông, vận tải, logistics và bảo vệ môi trường. Qua đó, thiết lập một khung cơ chế, chính sách mang tính đột phá khi tăng cường phân cấp, trao quyền cho thành phố trong việc chủ động ban hành chính sách, huy động nguồn lực và tổ chức đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, vận tải và logistics.

ĐBQH Nguyễn Duy Thanh (Cà Mau) phát biểu

Đồng thời, dự thảo Luật quy định rõ việc ưu tiên phát triển vận tải công cộng khối lượng lớn, giao thông ngầm, giao thông thông minh và cho phép áp dụng các công cụ quản lý nhu cầu giao thông như hạn chế phương tiện cá nhân, thu phí ùn tắc. Đặc biệt, các quy định đã gắn kết chặt chẽ giữa phát triển giao thông với bảo vệ môi trường thông qua các chính sách về vùng phát thải thấp, chuyển đổi phương tiện sử dụng năng lượng sạch và thúc đẩy giao thông xanh.

Bên cạnh những chính sách vượt trội trên, đại biểu Nguyễn Duy Thanh cho rằng, theo nguyên tắc chung trong quá trình xây dựng Luật Thủ đô sửa đổi, chúng ta xác định phân quyền mạnh cho Thủ đô nhưng phải bảo đảm “6 rõ”, gắn với khả năng cân đối ngân sách, năng lực thực thi, cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Đại biểu chỉ rõ, đối với lĩnh vực giao thông vận tải, dự thảo Luật chưa thể hiện thật đậm nét một gói cơ chế đặc thù, đồng bộ và đủ cụ thể để tháo gỡ các điểm nghẽn lớn của Thủ đô.

Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung trong dự thảo Luật các cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển giao thông, vận tải theo hướng: ưu tiên phát triển vận tải công cộng khối lượng lớn và mô hình phát triển định hướng giao thông công cộng; cho phép tạo lập, khai thác quỹ đất, không gian ngầm và giá trị tăng thêm từ đất để đầu tư hạ tầng giao thông; bổ sung cơ chế huy động vốn linh hoạt, quản lý nhu cầu giao thông, phát triển bến bãi, logistics đô thị và điều phối giao thông vùng Thủ đô.

Các ĐBQH tỉnh Cà Mau tham dự phiên thảo luận tại Tổ 8

Đồng thời, quy định rõ thẩm quyền, trình tự, thời hạn, chỉ tiêu đầu ra, cơ chế giám sát, giải trình để bảo đảm đúng tinh thần phân quyền có kiểm soát, rõ người, rõ việc, rõ hiệu quả.

Đại biểu Nguyễn Duy Thanh cũng đề xuất, để đưa quy định của Luật Thủ đô (sửa đổi) vào thực tiễn cuộc sống, đề nghị, TP Hà Nội cần chuẩn bị kỹ lưỡng các văn bản chi tiết để triển khai quy định này, bảo đảm phù hợp với thực tiễn, khả thi, hiệu quả.

Ví dụ như trong dự thảo Luật có quy định về việc ban hành phí giảm ùn tắc giao thông, đây là quy định được kế thừa ở Luật Thủ đô hiện hành, đại biểu Nguyễn Duy Thanh nhận định, quy định này là cần thiết, nhiều quốc gia trên thế giới cũng đã quy định loại phí tương tự.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Việt Nam, đặc biệt là ở Hà Nội, đại biểu đề nghị, việc áp dụng phí này cần có đánh giá kỹ lưỡng, lộ trình phù hợp và cần chuẩn bị kỹ lưỡng hạ tầng thu phí phù hợp để bảo đảm phát huy được hiệu quả và không làm ảnh hưởng, cản trở đến phát triển kinh tế - xã hội, đời sống dân sinh.

Hoàng Ngọc; ảnh Lâm Hiển