TPHCM cần chi 930 tỷ đồng miễn phí xe buýt 8 tháng cuối năm 2026

Sở Xây dựng TPHCM đưa ra ba phương án hỗ trợ hành khách trên các tuyến xe buýt có trợ giá và một phương án riêng cho các tuyến không trợ giá.

Đối với 109 tuyến xe buýt có trợ giá, phương án 1 là Nhà nước mua doanh thu chuyến xe trên cơ sở doanh thu thỏa thuận với đơn vị vận tải. Theo tính toán, kinh phí thực hiện khoảng 358 tỷ đồng, với giả định sản lượng hành khách tăng 30% so với 8 tháng cuối năm 2025.

Phương án 2 là thanh toán doanh thu bán vé dựa trên giá vé bình quân từng tuyến. Nếu sản lượng hành khách tăng 30%, kinh phí dự kiến khoảng 327 tỷ đồng. Trường hợp đạt mức sản lượng theo hợp đồng thầu và kế hoạch đặt hàng, kinh phí tối đa có thể lên đến 621 tỷ đồng.

Phương án 3 là ngân sách chi trả trực tiếp tiền vé cho đơn vị vận tải, tương ứng số lượt hành khách thực tế sử dụng dịch vụ. Theo Sở Xây dựng, đây là phương án khả thi nhất, với tổng kinh phí khoảng 329 tỷ đồng nếu sản lượng tăng 30%, và tối đa 627 tỷ đồng nếu đạt mức sản lượng theo kế hoạch.

TPHCM dự kiến cần chi khoảng 930 tỷ đồng để miễn phí vé xe buýt trong 8 tháng cuối năm 2026. Ảnh minh họa: Uyên Phương

Sở Xây dựng đánh giá phương án 3 có nhiều ưu điểm như tận dụng hiệu quả hệ thống vé điện tử đã triển khai trên xe buýt, phù hợp định hướng chuyển đổi số và xây dựng đô thị thông minh. Đồng thời, doanh thu được xác định chính xác, minh bạch; nhân viên phục vụ trên xe không phải thu tiền mặt, có thêm thời gian hỗ trợ hành khách và bảo đảm an toàn chuyến đi.

Bên cạnh đó, Sở Xây dựng cũng đề xuất hỗ trợ vé cho 26 tuyến xe buýt không trợ giá với tổng kinh phí khoảng 303 tỷ đồng.

Như vậy, tổng kinh phí dự kiến để thực hiện chính sách miễn 100% giá vé xe buýt cho người dân toàn thành phố trong 8 tháng cuối năm 2026 là khoảng 930 tỷ đồng. Trong đó, 627 tỷ đồng dành cho các tuyến trợ giá và 303 tỷ đồng dành cho các tuyến không trợ giá.

Theo Sở Xây dựng, việc ban hành chính sách nhằm cụ thể hóa chủ trương phát triển vận tải hành khách công cộng, trong đó ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo cả về đầu tư hạ tầng và vận hành, hướng đến mục tiêu phát triển giao thông bền vững, giảm ùn tắc, tai nạn giao thông và chi phí xã hội.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2025, vận tải hành khách công cộng đáp ứng 15% nhu cầu đi lại, trong đó xe buýt chiếm 7,23%; đến năm 2030, tỷ lệ này lần lượt là 25% và 12,13%. Tuy nhiên, thực tế năm 2025, vận tải hành khách công cộng mới đáp ứng khoảng 7% nhu cầu đi lại, riêng xe buýt chỉ đạt khoảng 1,6%, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Năm 2025, tổng sản lượng vận tải hành khách công cộng toàn TPHCM đạt 576,8 triệu lượt, tăng 13,8% so với năm trước; riêng xe buýt đạt gần 97 triệu lượt, tăng 5,9%.

Hiện TPHCM có 180 tuyến xe buýt đang hoạt động với gần 19.600 chuyến mỗi ngày, do 42 đơn vị vận tải khai thác. Tổng số phương tiện là 2.432 xe, trong đó hơn 56% sử dụng năng lượng sạch như điện và khí CNG.

Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 chuyển đổi toàn bộ xe buýt sang năng lượng xanh.

Hữu Huy