Tháo gỡ điểm nghẽn trong quản lý nhà nước đối với hoạt động bưu chính

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Tiếp tục chương trình phiên họp thứ tư, sáng 16-7, dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi).

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Trình bày Tờ trình dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, Chính phủ xây dựng dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) nhằm cụ thể hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách của Nhà nước; hoàn thiện hành lang pháp lý, phù hợp thực tiễn thị trường và yêu cầu hội nhập; tạo cơ sở để phát triển bưu chính thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và nền kinh tế số.

Xuất phát từ cách tiếp cận về mối quan hệ chặt chẽ nhưng rất độc lập, tách biệt giữa hoạt động bưu chính với hoạt động vận tải hàng hóa và thương mại điện tử, dự thảo Luật được xây dựng trên cơ sở xác định rõ, phân định rõ phạm vi điều chỉnh với các luật liên quan, như: Các luật điều chỉnh hoạt động vận tải hàng hóa, Luật Thương mại, Luật Thương mại điện tử.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Tờ trình dự thảo Luật. Ảnh: media.quochoi.vn

Theo đó, dự thảo Luật không điều chỉnh hoạt động vận tải hàng hóa, hoạt động thương mại điện tử hoặc dịch vụ hoàn tất đơn hàng độc lập không gắn với bưu gửi; chỉ điều chỉnh các hoạt động được tổ chức trên mạng bưu chính và gắn trực tiếp với quá trình cung ứng dịch vụ bưu chính và bưu gửi; xác định dịch vụ bưu chính phải được tổ chức trên cơ sở mạng bưu chính, có định danh, theo dõi và truy vết bưu gửi.

Nêu rõ những quy định trong dự thảo Luật bảo đảm phạm vi điều chỉnh độc lập, các quy định không chồng chéo, mâu thuẫn với các pháp luật liên quan khác, Bộ trưởng Vũ Hải Quân thông tin, nội dung cơ bản của dự thảo Luật gồm: Sửa đổi, bổ sung các khái niệm nền tảng của hoạt động bưu chính; sửa đổi, mở rộng phạm vi dịch vụ bưu chính; bổ sung nội dung phát triển bưu chính trở thành hạ tầng quan trọng, thiết yếu của quốc gia; bổ sung quy định về các đặc trưng của dịch vụ bưu chính nhằm phân định với dịch vụ vận tải hàng hóa; bổ sung quy định về thành phần mạng bưu chính...

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: media.quochoi.vn

Trình bày báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải khẳng định, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với phạm vi điều chỉnh dự thảo Luật và đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung nội dung xác định bưu chính là một bộ phận của hạ tầng logistics số, hạ tầng dữ liệu và hạ tầng kinh tế số quốc gia; đồng thời, làm rõ phạm vi điều chỉnh đối với các hoạt động trực tiếp gắn với quá trình cung cấp dịch vụ bưu chính trên môi trường số.

Thường trực Ủy ban cũng đề nghị nghiên cứu, hoàn thiện quy định về mạng bưu chính; làm rõ căn cứ xác định các thành phần của mạng bưu chính là dựa trên chức năng sử dụng hay hạ tầng vật lý; làm rõ nội hàm, tính chất của từng thành phần mạng bưu chính bảo đảm phù hợp với thực tiễn và có khả năng phân biệt với các chủ thể có cùng công năng, tính chất thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật khác.

Qua các nội dung thảo luận, các ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết và phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật.

Đại biểu tham dự phiên họp. Ảnh: media.quochoi.vn

Đáng chú ý, nhấn mạnh yêu cầu đối với dự án Luật là phải chuyển từ “quản lý truyền thống” sang “kiến tạo phát triển” đối với hoạt động bưu chính trong kỷ nguyên mới, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, dự thảo Luật cần phân định giữa hoạt động bưu chính với các hoạt động vận tải hàng hóa, logistics, thương mại điện tử nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong quản lý nhà nước đối với hoạt động bưu chính.

Cùng với đó, cần làm rõ, bổ sung quy định về thành phần mạng bưu chính; làm rõ tiêu chí phân biệt với hành vi vận chuyển; mở rộng dịch vụ bưu chính theo hướng: Ngoài các công đoạn chấp nhận, chia chọn, vận chuyển, phát bưu gửi còn gồm các công đoạn liên quan trực tiếp đến từng bưu gửi sau khi chấp nhận như lưu kho, xử lý đơn hàng, đóng gói, hoàn trả bưu gửi, được tổ chức và vận hành trên mạng bưu chính.

Theo chương trình, dự án Luật Bưu chính (sửa đổi) được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ hai, tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội gợi ý nếu chuẩn bị kỹ thì có thể trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8-2026.

Linh Chi