Doanh nghiệp bưu chính khi đăng ký hoạt động phải có phương án, biện pháp sử dụng bao bì đóng gói thân thiện với môi trường

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải thẩm tra sơ bộ dự thảo Luật

Đề xuất định danh và truy vết bưu gửi

Ngày 16/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Bưu chính (sửa đổi). Theo Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân, qua 15 năm triển khai thi hành, Luật Bưu chính năm 2010 đã cơ bản đạt được các mục tiêu đề ra, tạo khuôn khổ pháp lý quan trọng cho hoạt động bưu chính, thúc đẩy phát triển thị trường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, qua tổng kết cho thấy, bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc triển khai thi hành Luật Bưu chính năm 2010 còn một số bất cập, hạn chế. Do đó, theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc xây dựng dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) bảo đảm cụ thể hóa đầy đủ các chính sách, nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về bưu chính, phản ánh đúng thực tiễn phát triển của thị trường, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế; đồng thời tạo cơ sở pháp lý cho việc phát triển bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia và của nền kinh tế số, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Từ thực tế đó, dự thảo Luật Bưu chính (sửa đổi) bố cục gồm 8 Chương và 51 điều. Trong đó, quy định định danh và truy vết bưu gửi; theo đó mỗi bưu gửi được gắn với một mã định danh duy nhất, gắn với thông tin người gửi nhằm bảo đảm khả năng theo dõi, truy vết trong toàn bộ quá trình cung ứng dịch vụ bưu chính (Điều 40). Bổ sung quy định về quản lý bưu gửi theo mức độ rủi ro; bảo đảm an toàn, an ninh trong toàn bộ quá trình chấp nhận, chia chọn, vận chuyển và phát bưu gửi (Điều 43).

Phát triển bưu chính theo hướng xanh, bền vững

Thẩm tra sơ bộ, dẫu tán thành với sự cần thiết ban hành dự án Luật, song Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị, bổ sung quy định về chính sách khuyến khích phát triển doanh nghiệp bưu chính số, doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp tư nhân có năng lực dẫn dắt; thúc đẩy đầu tư trung tâm chia chọn, kho thông minh, logistics cửa khẩu và hạ tầng phục vụ thương mại điện tử; bảo đảm cạnh tranh bình đẳng giữa các loại hình doanh nghiệp; ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cho người làm việc tại điểm phục vụ bưu chính ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Cùng với đó, bà Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị, bổ sung các quy định nhằm cụ thể hóa các chính sách tại Điều 4 như chính sách “phát triển bưu chính trở thành hạ tầng thiết yếu của quốc gia”, phát triển bưu chính theo hướng xanh, bền vững. Cần tính toán nguồn kinh phí, nguồn lực để bù đắp do việc mở rộng phạm vi dịch vụ bưu chính phổ cập từ thư sang gói, kiện có thể phát sinh nghĩa vụ tài chính.

Liên quan đến phát triển bưu chính theo hướng xanh và bảo đảm an toàn, an ninh trong hoạt động bưu chính, bà Hải đánh giá dự thảo Luật quy định nội dung phát triển bưu chính theo hướng xanh tại khoản 8 Điều 4 nhưng không quy định nội dung này trong các chương của dự thảo Luật. Do đó, đề nghị quy định bổ sung trách nhiệm của doanh nghiệp bưu chính khi đăng ký hoạt động phải có phương án, biện pháp sử dụng bao bì đóng gói thân thiện với môi trường và kế hoạch quản lý chất thải phát sinh; việc thực hiện lộ trình giảm thiểu rác thải nhựa sử dụng một lần trong đóng gói.

Phòng chống lợi dụng mạng lưới bưu chính để vận chuyển hàng lậu, hàng cấm, vũ khí, ma túy

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên yêu cầu, rà soát kỹ lưỡng các quy định sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật, bảo đảm tính thực tiễn, hợp pháp và tính liên thông, đồng bộ giữa các quy định về dữ liệu bưu chính, định danh trong Luật này với luật Dữ liệu, Luật An ninh mạng. Cùng đó, cần tiếp tục nghiên cứu luật hóa rõ ràng tiêu chí định danh, theo dõi và truy vết người gửi để phân định rõ hoạt động bưu chính với dịch vụ vận tải và logistics, đảm bảo độc lập, tránh chồng chéo trong quản lý chuyên ngành. Phân định rõ mối quan hệ giữa bưu chính với thương mại điện tử, đặc biệt là chuyển phát nhanh, giao hàng tiết kiệm để quản lý chặt chẽ an ninh bưu gửi nhưng vẫn tạo không gian thông thoáng cho phát triển các mô hình chuyển phát hiện đại.

Bên cạnh đó, tiếp tục rà soát các quy định về bưu chính số, bảo đảm an ninh quốc gia; quy định rõ hơn về định danh bưu gửi, thu thập thông tin người gửi và dữ liệu bưu chính, bảo đảm chặt chẽ, khả thi và tính kỹ thuật cao nhằm phòng chống việc lợi dụng mạng lưới bưu chính để vận chuyển hàng lậu, hàng cấm, vũ khí, chất nổ, ma túy.

Việt Thắng