Thanh niên - lực lượng tiên phong trong chuyển đổi số cộng đồng

Chủ động đổi mới từ tổ chức Đoàn, tạo nền tảng cho chuyển đổi số

CĐS trong thanh niên không bắt đầu từ phong trào, mà được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với sự chỉ đạo xuyên suốt của tổ chức Đoàn các cấp. Bám sát định hướng của Trung ương và của tỉnh, Tỉnh đoàn Thanh niên đã chủ động cụ thể hóa bằng các chương trình, kế hoạch hành động, từng bước đưa CĐS trở thành nội dung xuyên suốt trong công tác Đoàn.

Bí thư Tỉnh đoàn Nguyễn Thị Hương Nhung nhấn mạnh: Thanh niên phải là lực lượng tiên phong trong CĐS, không chỉ làm chủ công nghệ mà còn trực tiếp đưa công nghệ đến với người dân. Khi mỗi đoàn viên có kỹ năng số, CĐS mới thực sự đi vào cuộc sống.

Từ định hướng đó, các cấp bộ Đoàn đã chủ động đổi mới phương thức hoạt động, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong công tác tuyên truyền, quản lý và điều hành. Các sản phẩm truyền thông số như: video, infographic, livestream được triển khai rộng rãi; các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, ứng dụng Thanh niên Việt Nam được khai thác hiệu quả, góp phần đưa thông tin đến gần hơn với ĐVTN và nhân dân. Giai đoạn 2020 - 2025, toàn tỉnh có trên 3.824 tin, bài, clip được đăng tải trên các nền tảng số; triển khai 12 trào lưu truyền thông, tạo sức lan tỏa rộng trong cộng đồng.

Không chỉ đổi mới trong tuyên truyền, CĐS còn được áp dụng trong quản lý, điều hành. Việc sử dụng phần mềm quản lý văn bản điện tử, chữ ký số, tổ chức hội nghị không giấy, họp trực tuyến, số hóa tài liệu bằng QR Code…, góp phần nâng cao hiệu quả công việc, hình thành tác phong làm việc hiện đại trong đội ngũ cán bộ Đoàn.

Cùng với đó, công tác đào tạo, nâng cao năng lực số được chú trọng. Trong nhiệm kỳ, có trên 800 lượt cán bộ Đoàn, ĐVTN được tham gia các lớp tập huấn, từng bước làm chủ các công cụ số, trong đó có nhiều nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ công việc.

Từ nền tảng đến thực tiễn đưa CĐS đến từng người dân

Không chỉ dừng lại ở đổi mới trong nội bộ, thanh niên đang trực tiếp đưa CĐS đến với cộng đồng bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Thông qua các chương trình phối hợp với các ngành, đơn vị, ĐVTN đã tham gia hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, cài đặt các ứng dụng số như VNeID, “Cao Bằng Smart”…

Đặc biệt, việc thành lập 60 đội hình thanh niên tình nguyện, với hơn 3.000 lượt đoàn viên tham gia, đã hỗ trợ 17.037 lượt người dân thực hiện thủ tục hành chính tại các Trung tâm Phục vụ hành chính công. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò “cầu nối” của thanh niên trong CĐS.

Ở cấp cơ sở, nhiều mô hình cụ thể cho thấy rõ vai trò trực tiếp của lực lượng trẻ. Tại phường Thục Phán, ĐVTN tích cực hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công, đồng thời, duy trì tuyên truyền trên các nền tảng số như Zalo, Facebook, góp phần đưa thông tin đến nhanh và rộng hơn.

Đoàn thanh niên phường Thục Phán theo dõi sản phẩm cuộc thi “AI Thanh niên tiên phong”.

Đáng chú ý, cuộc thi “AI Thanh niên tiên phong” được triển khai từ tháng 2 - 3/2026, hướng tới chào mừng kỷ niệm 95 năm Ngày thành lập Đoàn và các sự kiện chính trị quan trọng của địa phương, thu hút trên 70 đoàn viên tham gia, với hơn 30 sản phẩm dự thi. Các sản phẩm không chỉ phục vụ tuyên truyền mà còn thể hiện rõ sự sáng tạo, khả năng ứng dụng công nghệ của thanh niên.

Tại xã Đàm Thủy, phong trào “Bình dân học vụ số” được triển khai sâu rộng, thu hút sự tham gia tích cực của ĐVTN. Lực lượng trẻ trở thành nòng cốt trong việc trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, thực hiện các dịch vụ công trực tuyến. Đến nay, có hơn 800 lượt đoàn viên tham gia hỗ trợ, góp phần từng bước nâng cao kỹ năng số trong cộng đồng. Bà Hoàng Thị Duyên, xóm Phja Bó - Cô Bây chia sẻ: Trước đây tôi không quen dùng điện thoại thông minh, nhưng được các bạn đoàn viên hướng dẫn, tôi đã biết làm hồ sơ trực tuyến, rất tiện và tiết kiệm thời gian.

Tại xã Bảo Lạc, Đoàn Thanh niên địa phương đã mạnh dạn ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tuyên truyền thông qua mô hình MC ảo trong các bản tin thanh niên. Cách làm này giúp nội dung được thể hiện sinh động, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện thực tế ở vùng cao, nhất là trong bối cảnh còn hạn chế về nhân lực làm công tác truyền thông. Bí thư Đoàn xã Bảo Lạc Hoàng Thu Huệ cho biết: Ứng dụng AI giúp chúng tôi xây dựng các bản tin nhanh hơn, nội dung trực quan, dễ hiểu, qua đó tiếp cận hiệu quả với nhiều nhóm đối tượng, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.

Bên cạnh những kết quả đạt được, CĐS ở cơ sở vẫn gặp không ít khó khăn, nhất là về hạ tầng và kỹ năng số của người dân. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò xung kích của thanh niên trong hỗ trợ, đồng hành cùng người dân tiếp cận công nghệ.

Bí thư Tỉnh đoàn Nguyễn Thị Hương Nhung khẳng định: CĐS ở cơ sở chỉ thực sự hiệu quả khi có sự tham gia trực tiếp của thanh niên. Vì vậy, tổ chức Đoàn sẽ tiếp tục nâng cao năng lực số cho đoàn viên, để mỗi đoàn viên trở thành một hạt nhân, không chỉ làm chủ công nghệ mà còn trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận và sử dụng hiệu quả các nền tảng số.

CĐS là hành trình lâu dài, nhưng từ những việc làm cụ thể, bền bỉ của lực lượng thanh niên, CĐS không còn là khái niệm xa vời mà đang âm thầm bén rễ, nảy mầm và lan tỏa trong đời sống thường ngày của người dân.

Kim Dung