Thái Nguyên: Quyết liệt từ chỉ đạo, chặt chẽ trong thực thi đảm bảo an ninh, an toàn thực phẩm

Chỉ đạo xuyên suốt, không để “khoảng trống” quản lý

Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Thái Nguyên, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn trực tiếp với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển bền vững. Quan điểm chỉ đạo nhấn mạnh yêu cầu “tuyệt đối không lơ là, chủ quan”, đồng thời yêu cầu các cấp, các ngành phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

Tỉnh Thái Nguyên yêu cầu yêu cầu các cấp, các ngành phải kiểm soát chặt chẽ toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm.

Điểm đáng chú ý trong chỉ đạo của tỉnh là việc yêu cầu làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị theo lĩnh vực quản lý. Từ khâu sản xuất, giết mổ, vận chuyển, đến chế biến, kinh doanh và tổ chức bữa ăn đều phải được kiểm soát theo đúng phân cấp. Đồng thời, các cơ quan chức năng phải chủ động phối hợp, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra sự cố.

Đặc biệt, vai trò của người đứng đầu được đặt lên hàng đầu. Chủ tịch UBND yêu cầu các cấp, thủ trưởng cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm trực tiếp nếu để xảy ra vi phạm về an toàn thực phẩm trên địa bàn hoặc lĩnh vực quản lý.

Triển khai theo hệ thống: Từ phòng ngừa đến ứng phó

Trên cơ sở chỉ đạo của tỉnh, ngành y tế Thái Nguyên đã xây dựng và ban hành hướng dẫn chi tiết về ứng phó, điều tra, xử lý các vụ ngộ độc thực phẩm. Hướng dẫn này không chỉ quy định rõ quy trình xử lý khi xảy ra sự cố mà còn nhấn mạnh công tác dự phòng.

Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên đã kịp thời ban hành công văn số 1464/HD-SYT ngày 4/3/2026 về hướng dẫn triển khai phương án ứng phó, điều tra, xử lý các vụ ngộ độc thực phẩm.

Theo đó, các địa phương phải chủ động xây dựng phương án ứng phó, thành lập đội phản ứng nhanh, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, trang thiết bị để sẵn sàng xử lý tình huống. Công tác kiểm tra, hậu kiểm được yêu cầu tăng cường, đặc biệt tại các bếp ăn tập thể, cơ sở giáo dục, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố.

Một trong những nội dung quan trọng là yêu cầu các cơ sở kinh doanh thực phẩm thực hiện nghiêm chế độ kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn. Đây được coi là “hàng rào kỹ thuật” quan trọng để kiểm soát chất lượng thực phẩm và phục vụ truy xuất nguồn gốc khi xảy ra sự cố.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền cũng được đẩy mạnh với yêu cầu cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch, định hướng dư luận, tránh gây hoang mang trong xã hội. Việc nâng cao nhận thức của người dân, doanh nghiệp về an toàn thực phẩm được xem là giải pháp căn cơ, lâu dài.

Hành lang pháp lý đầy đủ nhưng yêu cầu thực thi nghiêm

Hệ thống quy định pháp luật về an toàn thực phẩm hiện nay đã khá đầy đủ, từ Luật An toàn thực phẩm đến các nghị định xử phạt và quy định chuyên ngành. Các yêu cầu đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống bao gồm: bảo đảm điều kiện vệ sinh cơ sở, kiểm soát nguồn nước, lưu trữ hồ sơ truy xuất nguồn gốc, thực hiện kiểm thực ba bước, phân tách thực phẩm sống - chín, phòng chống côn trùng và động vật gây hại.

Ngoài ra, quy trình xử lý ngộ độc thực phẩm cũng được chuẩn hóa với các bước rõ ràng từ khai báo, tiếp nhận thông tin, cấp cứu, điều tra, lấy mẫu đến công bố kết quả. Việc phân cấp xử lý theo quy mô vụ việc giúp đảm bảo phản ứng kịp thời, phù hợp với từng tình huống.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy khoảng cách giữa quy định và thực thi vẫn còn tồn tại ở một số nơi, đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ hơn và chế tài đủ mạnh để đảm bảo tính răn đe.

Vụ việc xảy ra tại Trường Mầm non Hòa Bình có thể xem là một lát cắt thực tế, cho thấy những khoảng trống nhất định trong khâu tổ chức thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm tại cơ sở.

Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã phát hiện một loạt tồn tại như: không thực hiện đúng quy trình kiểm thực ba bước; thiếu hồ sơ chứng minh nguồn gốc thực phẩm; điều kiện chế biến, bảo quản chưa bảo đảm vệ sinh; không có kết quả kiểm nghiệm nguồn nước. Đây đều là những yêu cầu cơ bản trong hệ thống quy chuẩn về an toàn thực phẩm, song lại chưa được thực hiện đầy đủ.

Tuy nhiên, từ góc độ quản lý, có thể thấy các cơ quan chức năng của tỉnh đã vào cuộc kịp thời, kiểm tra, xác minh và xử lý theo đúng thẩm quyền. Việc ban hành quyết định xử phạt, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với cơ sở vi phạm cho thấy tinh thần xử lý nghiêm minh, không né tránh.

Quan trọng hơn, ngay sau khi sự việc được phát hiện, UBND tỉnh đã có chỉ đạo yêu cầu kiểm tra toàn diện, làm rõ nguyên nhân, truy xuất nguồn gốc và xác định trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan. Điều này thể hiện sự chủ động trong điều hành, không để sự cố kéo dài hoặc gây hoang mang trong dư luận.

Thực tế này cũng đặt ra yêu cầu rõ ràng: bên cạnh hệ thống quy định tương đối đầy đủ, việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong thực thi vẫn là yếu tố then chốt để phòng ngừa các rủi ro tương tự.

Từ chỉ đạo đến hành động: Tăng cường đồng bộ, quyết liệt hơn nữa

Những động thái trên cho thấy rõ quyết tâm của tỉnh trong việc đưa các chủ trương về an toàn thực phẩm vào thực tiễn. Đặc biệt, việc ban hành Kế hoạch số 155/KH-UBND về “Tháng hành động vì an toàn thực phẩm” năm 2026 (từ 15/4 đến 15/5/2026) do đồng chí Nông Quang Nhất, Phó Chủ tịch UBND tỉnh ký ban hành tiếp tục là bước cụ thể hóa các chỉ đạo trước đó.

Kế hoạch nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm tra, giám sát; kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm, đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ ăn uống, bếp ăn tập thể và thức ăn đường phố. Đồng thời, đề cao vai trò của chính quyền các cấp, cơ quan quản lý, tổ chức xã hội và sự giám sát của người tiêu dùng trong việc tuân thủ pháp luật về an toàn thực phẩm.

Điều này cho thấy cách tiếp cận không chỉ dừng ở kiểm tra, xử lý mà còn mở rộng sang kiểm soát từ cộng đồng - một yếu tố quan trọng để phòng ngừa từ sớm, từ xa. Tuy nhiên, để các chủ trương này thực sự phát huy hiệu quả, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường hơn nữa tính kỷ luật, kỷ cương trong thực thi. Công tác kiểm tra liên ngành cần được duy trì thường xuyên, có trọng tâm, trọng điểm, nhất là đối với các cơ sở cung cấp thực phẩm cho trường học và bếp ăn tập thể - những nơi liên quan trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.

Song song với đó, cần nâng cao năng lực giám sát tại cơ sở, phát huy vai trò của chính quyền cấp xã trong phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vi phạm. Việc công khai thông tin, xử lý nghiêm minh các trường hợp sai phạm không chỉ có tác dụng răn đe mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân.

An toàn thực phẩm, xét đến cùng, không chỉ là câu chuyện của riêng ngành chức năng mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Khi các chỉ đạo được triển khai đồng bộ, quyết liệt và liên tục, cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân, mục tiêu xây dựng môi trường thực phẩm an toàn, bền vững mới có thể trở thành hiện thực.

Minh Huế