Thách thức cung ứng điện và giải pháp tối ưu hóa hệ thống trong mùa cao điểm

Petrovietnam chuẩn bị nguồn nhiên liệu đầy đủ, ổn định cho các nhà máy điện trong cao điểm nắng nóng mùa khô.

Thực tế thời gian qua cho thấy giá năng lượng có thể biến động rất mạnh khi xảy ra các điểm nóng địa chính trị. Trong trường hợp chuỗi cung ứng bị đứt gãy, chi phí năng lượng có thể tăng từ 15-20%, thậm chí cao hơn. Điển hình như trong giai đoạn căng thẳng liên quan đến eo biển Hormuz, giá dầu đã có thời điểm tăng từ khoảng 50-60 USD/thùng lên trên 100 USD/thùng.

Theo ông Đặng Hải Dũng, những biến động này không chỉ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất điện mà còn tác động trực tiếp đến sức cạnh tranh của doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế.

Bên cạnh thách thức về nguồn cung nhiên liệu, hệ thống điện Việt Nam cũng đang đối mặt với những yêu cầu mới trong quá trình chuyển dịch năng lượng. Sự thay đổi trong cơ cấu nguồn điện đòi hỏi công nghệ vận hành hệ thống phải liên tục được nâng cấp, đồng thời công tác bảo dưỡng và quản lý kỹ thuật cũng phải thích ứng với điều kiện vận hành mới.

"Nếu trước đây việc dự báo phụ tải và xây dựng kế hoạch vận hành tương đối ổn định thì hiện nay công tác dự báo ngày càng phức tạp hơn, kéo theo nhiều thách thức trong điều độ và vận hành hệ thống điện", ông Đặng Hải Dũng cho biết.

Ngoài ra, việc đẩy nhanh tiến độ đầu tư các dự án nguồn và lưới điện nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng điện năng cũng đang gặp không ít khó khăn. Các thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và triển khai dự án vẫn là những nút thắt cần tiếp tục được tháo gỡ để bảo đảm tiến độ các công trình điện trọng điểm.

Trước những thách thức trên, Chính phủ và Bộ Công Thương đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là một trong những trụ cột quan trọng bên cạnh phát triển các nguồn than, dầu khí và năng lượng tái tạo.

Theo ông Đặng Hải Dũng, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy phát triển điện mặt trời mái nhà, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện và khuyến khích sử dụng năng lượng tiết kiệm. Một số cơ chế điều chỉnh phụ tải và giá điện theo thời gian sử dụng cũng đang được nghiên cứu triển khai nhằm tối ưu hóa vận hành hệ thống.

Bộ Công Thương đồng thời đẩy mạnh các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp kiểm toán năng lượng, nhận diện tiềm năng tiết kiệm điện, thúc đẩy đổi mới công nghệ và xây dựng các giải pháp tài chính hỗ trợ chuyển đổi xanh. Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng và triển khai Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nhằm tạo thêm nguồn lực cho các hoạt động tiết kiệm năng lượng trên phạm vi cả nước.

Ở góc độ doanh nghiệp điện lực, ông Ngô Sơn Hải - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, những biến động của thị trường năng lượng thế giới thời gian qua đã tác động trực tiếp đến công tác cung ứng nhiên liệu cho phát điện.

Hiện các nhà máy điện của EVN sử dụng cả than trong nước và than nhập khẩu. Nguồn than chủ yếu được cung cấp thông qua Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng công ty Đông Bắc. Đối với khí LNG, nguồn cung được nhập khẩu thông qua Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) - đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam).

Trước những biến động của thị trường nhiên liệu, ngay từ tháng 3/2026, EVN đã chỉ đạo các đơn vị phát điện phối hợp với các nhà cung cấp rà soát và điều chỉnh kế hoạch cung ứng than, khí nhằm bảo đảm đủ nhiên liệu cho sản xuất điện.

Theo ông Ngô Sơn Hải, thực tế trong thời gian qua, đặc biệt là giai đoạn nắng nóng cao điểm, nguồn than và khí cơ bản vẫn được bảo đảm cho các nhà máy điện vận hành. Tuy nhiên, để bảo đảm cung ứng điện ổn định, ngoài việc bảo đảm nguồn nhiên liệu, các tổ máy phát điện cũng phải duy trì độ sẵn sàng cao, hạn chế tối đa sự cố và nâng cao hiệu quả vận hành. Đây là yếu tố then chốt để đáp ứng nhu cầu điện ngày càng tăng của nền kinh tế trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động khó lường.

Diệu Đan