Gỡ nút thắt để hàng hóa Gia Lai vươn xa thị trường Campuchia

Doanh nghiệp mong sớm tháo gỡ điểm nghẽn

Hiện Gia Lai có 14 doanh nghiệp (DN) tham gia giao thương với thị trường Campuchia, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu bình quân hơn 815 triệu USD/năm. Đồng thời, có 15 DN đang triển khai 19 dự án đầu tư tại Campuchia, tổng vốn đăng ký trên 913 triệu USD.

Xe tải chở nông sản từ Campuchia về qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Ảnh: Hà Duy

Theo phản ánh của DN, nhiều mặt hàng khi nhập khẩu vào Campuchia phải trải qua nhiều khâu xin cấp phép, đăng ký hạn ngạch, chứng nhận xuất xứ hàng hóa, thủ tục kho bãi cùng các quy định chuyên ngành liên quan. Bên cạnh đó, thời gian làm việc giữa hai bên cửa khẩu chưa đồng bộ cũng ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động vận chuyển.

Trong khi phía Việt Nam đã kéo dài thời gian làm việc đến 20 giờ thì phía Campuchia hiện vẫn kết thúc thủ tục thông quan lúc 17 giờ 30 phút mỗi ngày. Khoảng chênh lệch này khiến nhiều phương tiện phải chờ đợi, làm gia tăng chi phí và giảm hiệu quả khai thác vận tải.

Theo ông Bùi Trần Nhân Trí - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Giao nhận vận chuyển quốc tế Trường Hải THILOGI (xã Ia Mơ), DN đánh giá cao những nỗ lực cải cách thủ tục hành chính của các cơ quan chức năng tại cửa khẩu. Tuy nhiên, DN mong muốn hai bên tiếp tục tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến vận tải liên vận quốc tế.

“Nếu hạn ngạch phương tiện qua lại được mở rộng, thời gian làm việc giữa hai cửa khẩu được đồng bộ và các thủ tục liên quan đến visa điện tử được cải thiện thì năng lực vận chuyển hàng hóa xuất khẩu sang Campuchia qua cửa Lệ Thanh sẽ tăng lên đáng kể” - ông Trí nhìn nhận.

Tương tự, ông Trần Bảo Sơn - Tổng Giám đốc Công ty CP Nông nghiệp Trường Hải (THACO AGRI) cho biết: DN đang gặp khó khăn trong quá trình vận chuyển vật tư, nguyên vật liệu phục vụ các dự án nông nghiệp quy mô lớn tại hai tỉnh Kratie và Ratanakiri.

Đồng thời, vướng mắc về chính sách ưu đãi thuế nhập khẩu đối với vật tư phục vụ dự án; bên cạnh đó, số lượng xe liên vận được cấp phép và quy định về chiều dài phương tiện của Campuchia cũng ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển.

Ở lĩnh vực chế biến nông sản, ông Nguyễn Trọng Điểm - Giám đốc Công ty TNHH Quang Sáng Đức Cơ (xã Ia Dom) cho rằng nguồn nguyên liệu từ Campuchia rất dồi dào nhưng khu vực cửa khẩu hiện vẫn thiếu hệ thống kho lạnh và nhà máy chế biến. Vì vậy, nhiều lô hàng phải vận chuyển đi xa để sơ chế, chế biến, làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh.

Từ thực tế hoạt động sản xuất kinh doanh, các DN kiến nghị đẩy mạnh cơ chế “Một cửa - Một lần dừng”, xây dựng kênh tiếp nhận vướng mắc trong thông quan và duy trì đối thoại thường xuyên giữa cơ quan quản lý với DN hai bên biên giới. Theo các DN, những vấn đề này được giải quyết, sức hấp dẫn của hành lang kinh tế qua Gia Lai sẽ được nâng lên đáng kể.

Đồng hành cùng doanh nghiệp mở rộng thị trường

Nhận diện rõ những rào cản, tỉnh đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động thương mại biên giới. Theo Kế hoạch số 94/KH-UBND về đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới, xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Campuchia đến năm 2030, tỉnh đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại của DN Gia Lai với Campuchia đạt 300 triệu USD; kim ngạch xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh đạt 500 triệu USD.

Kho tập kết hạt điều từ Campuchia về của Công ty TNHH Quang Sáng Đức Cơ (xã Ia Dom). Ảnh: Hà Duy

Theo Giám đốc Sở Công Thương Dương Minh Đức, cơ cấu hàng hóa giữa Gia Lai và Campuchia mang tính bổ trợ rõ nét, với các mặt hàng nông nghiệp, vật tư sản xuất, hàng tiêu dùng và năng lượng.

Để mở rộng thị trường và tăng khả năng tiếp cận hệ thống phân phối của nước bạn, ngành Công Thương sẽ tiếp tục triển khai hiệu quả Kế hoạch số 94/KH-UBND; tăng cường cung cấp thông tin thị trường; hỗ trợ DN tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương tại các tỉnh Đông Bắc Campuchia; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cấp sàn thương mại điện tử vietlaocam.vn nhằm hỗ trợ DN quảng bá sản phẩm và tìm kiếm đối tác.

Cùng với hoạt động xúc tiến thương mại, tỉnh cũng đang tập trung đầu tư hạ tầng tại Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh. Phó Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Nguyễn Như Trình cho hay tỉnh đang triển khai nhiều chính sách ưu đãi đầu tư, đồng thời thúc đẩy xây dựng mô hình “Cửa khẩu số”, từng bước số hóa quy trình quản lý, giảm hồ sơ giấy và tăng tính liên thông giữa các cơ quan chức năng.

“Khi được triển khai đồng bộ, mô hình cửa khẩu số sẽ góp phần tăng hiệu lực quản lý, thiết lập kênh kết nối đa chiều giữa cơ quan quản lý với DN, đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian thông quan và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động xuất nhập khẩu” - ông Trình nhấn mạnh.

Tại Hội nghị ký kết hợp tác giữa Gia Lai với các tỉnh Ratanakiri, Stung Treng và Preah Vihear giai đoạn 2026 - 2030, vào cuối tháng 3-2026, các bên đã thống nhất nhiều nội dung hợp tác quan trọng về thương mại, đầu tư và logistics xuyên biên giới. Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Anh Tuấn khẳng định, Cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh - Oyadav (tỉnh Ratanakiri, Campuchia) đang ngày càng phát huy vai trò đầu mối giao thương giữa hai nước.

Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương Campuchia cải thiện môi trường thông quan, thúc đẩy xây dựng cửa khẩu thông minh và hoàn thiện hạ tầng logistics, hướng tới mục tiêu kết nối kinh tế, thương mại và đầu tư bền vững.

HÀ DUY