Tàu ngầm nguyên tử Nga thử siêu tên lửa 'gần như không thể bắn hạ'

Bộ Quốc phòng Nga vừa công bố hình ảnh và thông tin về cuộc phóng thử thành công tên lửa siêu vượt âm Zircon từ một tàu ngầm hạt nhân hoạt động tại biển Barents.

Theo thông báo, quả đạn đã đánh trúng mục tiêu trên biển ở cự ly 600 km, hoàn thành đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật đặt ra.

Đây không phải lần đầu tiên Nga thử nghiệm Zircon, song sự kiện tiếp tục cho thấy nỗ lực của Moskva trong việc đưa loại tên lửa thế hệ mới này vào biên chế rộng rãi trên cả tàu mặt nước lẫn tàu ngầm.

Giới quan sát nhận định việc triển khai Zircon trên các nền tảng dưới nước có thể làm thay đổi đáng kể cán cân sức mạnh tại nhiều khu vực chiến lược trên thế giới.

Tên lửa siêu vượt âm Zircon, còn được định danh là 3M22 Zircon, được Nga phát triển nhằm tiêu diệt các mục tiêu mặt nước có giá trị cao như tàu sân bay, tàu tuần dương và các cụm tác chiến hải quân.

Theo các thông số được phía Nga công bố, Zircon đạt vận tốc Mach 9, tương đương hơn 11.000 km/h và có tầm bắn vượt 1.000 km trong một số cấu hình tác chiến.

Khác với các loại tên lửa hành trình cận âm truyền thống, Zircon kết hợp tốc độ cực cao với khả năng cơ động trên đường bay.

Điều này khiến hệ thống phòng thủ của đối phương gặp nhiều khó khăn hơn trong việc phát hiện, theo dõi và tính toán điểm đánh chặn.

Chính vì vậy, nhiều bài viết quốc tế thường mô tả Zircon là loại tên lửa "gần như không thể bắn hạ". Tuy nhiên, theo đánh giá của nhiều chuyên gia quân sự, cách diễn đạt này mang tính nhấn mạnh hơn là khẳng định tuyệt đối.

Trong lịch sử phát triển vũ khí hiện đại, chưa có loại tên lửa nào được chứng minh là hoàn toàn miễn nhiễm trước mọi hệ thống phòng thủ. Điều khiến Zircon trở nên đáng ngại nằm ở việc nó thu hẹp đáng kể thời gian phản ứng của đối phương.

Khi một tên lửa bay với vận tốc hơn 11.000 km/h lao về mục tiêu, các tàu chiến chỉ có rất ít thời gian để phát hiện, xác định mối đe dọa, khóa mục tiêu và khai hỏa đánh chặn.

Thách thức càng lớn hơn khi Zircon được phóng từ tàu ngầm. So với tàu mặt nước, tàu ngầm có khả năng tiếp cận khu vực tác chiến một cách bí mật hơn, giúp rút ngắn khoảng cách tới mục tiêu trước khi khai hỏa.

Điều này đồng nghĩa thời gian cảnh báo dành cho đối phương sẽ tiếp tục bị cắt giảm.

Trong nhiều năm qua, Mỹ đã đầu tư mạnh vào các chương trình phòng thủ nhằm đối phó với các loại vũ khí siêu vượt âm.

Hệ thống chiến đấu Aegis trên tàu chiến, tên lửa phòng không đa nhiệm SM-6 cùng chương trình đánh chặn mục tiêu siêu vượt âm của Mỹ đều được xem là những thành phần quan trọng trong nỗ lực xây dựng lá chắn trước các mối đe dọa thế hệ mới.

Dù vậy, đến nay vẫn chưa có cuộc đối đầu thực chiến nào giữa Zircon và các hệ thống phòng thủ hiện đại của Mỹ hoặc đồng minh.

Điều đó đồng nghĩa hiệu quả thực tế của cả tên lửa tấn công lẫn lá chắn đánh chặn vẫn chưa được kiểm chứng trong môi trường chiến đấu.

Cuộc thử nghiệm mới nhất tại biển Barents cho thấy Nga đang tiếp tục đẩy mạnh quá trình hoàn thiện năng lực tác chiến bằng tên lửa siêu vượt âm trên biển.

Trong bối cảnh cạnh tranh quân sự giữa các cường quốc ngày càng quyết liệt, sự xuất hiện của Zircon trên các tàu ngầm hạt nhân được xem là bước phát triển có thể tạo thêm áp lực đối với các lực lượng hải quân đang hoạt động trên những tuyến hàng hải chiến lược của thế giới.

Việt Hùng