Tàu ngầm hạt nhân Yasen Nga phóng tên lửa gần sườn Bắc Cực của NATO

Theo thông báo từ Hạm đội phương Bắc, tên lửa đã đánh trúng mục tiêu mô phỏng một tàu chiến đối phương ở khoảng cách khoảng 200 km. Cuộc diễn tập tiếp tục cho thấy khả năng tác chiến của lớp tàu ngầm Yasen, dòng tàu được xem là một trong những nền tảng chiến đấu dưới nước hiện đại nhất của Nga hiện nay.

Tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân lớp Yasen của Hải quân Nga. (Nguồn: MW)

Vũ khí chủ lực của hạm đội tàu ngầm Nga

Các tàu ngầm lớp Yasen được thiết kế với công nghệ giảm tiếng ồn tiên tiến và khả năng sống sót cao, giúp chúng trở thành mối đe dọa đáng kể đối với các lực lượng hải quân đối phương.

Mỗi tàu được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng có thể mang tối đa 32 tên lửa hành trình các loại, bao gồm P-800 Oniks, Kalibr và Zircon, phục vụ cả nhiệm vụ chống hạm lẫn tấn công mục tiêu trên bộ.

Ngoài ra, tàu còn được trang bị 10 ống phóng ngư lôi cùng hệ thống tên lửa phòng không tầm ngắn Igla-M để tự vệ.

Trong số các loại vũ khí hiện có, tên lửa P-800 Oniks được đánh giá cao nhờ khả năng cơ động lớn và tốc độ ở giai đoạn cuối lên tới Mach 3, khiến việc đánh chặn trở nên đặc biệt khó khăn.

Nga tiếp tục đặt cược vào lớp tàu ngầm Yasen

Ngày 24/7/2025, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chỉ đạo tiếp tục sản xuất hàng loạt các tàu ngầm lớp Yasen-M, nhấn mạnh vai trò của chúng như lực lượng nòng cốt trong thành phần hải quân đa năng của Nga.

Mức độ đầu tư dành cho chương trình Yasen-M cho thấy sự ưu tiên rõ rệt của Moscow đối với lực lượng tàu ngầm. Trong khi đó, kể từ khi Liên Xô tan rã, Hải quân Nga không đóng mới bất kỳ tàu tuần dương hay tàu khu trục cỡ lớn nào.

Nhiều chuyên gia cho rằng Nga lựa chọn hướng đi này vì tàu ngầm tấn công hạt nhân hiện đại mang lại hiệu quả răn đe bất đối xứng rất lớn. Chỉ với số lượng hạn chế, chúng vẫn có thể đe dọa những hạm đội đối phương có quy mô vượt trội.

Năng lực của lớp Yasen càng được tăng cường khi từ năm 2025, các tàu bắt đầu được trang bị tên lửa siêu vượt âm Zircon.

Loại tên lửa này có tốc độ lên tới Mach 9, tầm bắn khoảng 1.000 km và khả năng cơ động cao trong quá trình bay. Những đặc tính đó giúp mỗi tàu ngầm Yasen có thể tạo ra một vùng kiểm soát rộng lớn trên biển và tăng đáng kể khả năng tấn công các nhóm tác chiến tàu sân bay.

Hướng tới một hạm đội tàu ngầm thống nhất

Tháng 3/2026, Tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Alexander Moiseyev xác nhận lực lượng này sẽ từng bước chuyển sang mô hình hạm đội tàu ngầm tấn công hạt nhân chủ yếu dựa trên hai biến thể Yasen và Yasen-M trong vòng một thập kỷ tới.

Ông đánh giá lớp tàu này sở hữu năng lực tìm kiếm, tấn công và phòng thủ rất mạnh, đồng thời được trang bị đầy đủ những loại vũ khí hiện đại nhất của Hải quân Nga.

"Về hỏa lực, chúng được trang bị tất cả các loại tên lửa hiện đại của Hải quân Nga như Kalibr, Oniks, Zircon cùng các loại vũ khí dưới nước. Các tàu ngầm này có thể hoạt động bí mật trong thời gian dài tại hầu hết các khu vực đại dương và tạo ra mối đe dọa lớn đối với cả lực lượng hải quân lẫn các mục tiêu trên đất liền của bất kỳ đối thủ nào", Đô đốc Moiseyev cho biết.

Hiện Hải quân Nga đang vận hành một tàu ngầm lớp Yasen tiêu chuẩn và năm tàu lớp Yasen-M. Chiếc thứ bảy mang tên Ulyanovsk dự kiến sẽ gia nhập hạm đội trong năm 2026.

Ngoài ra, Nga còn có kế hoạch đóng thêm năm tàu nữa, nâng tổng số tàu lớp Yasen và Yasen-M lên 12 chiếc. Chúng sẽ dần thay thế các tàu ngầm tấn công lớp Oscar II đã phục vụ nhiều thập kỷ.

Phương Tây ngày càng quan tâm đến năng lực của Yasen

Trong bối cảnh sức mạnh của hạm đội tàu nổi Nga được đánh giá suy giảm, giới phân tích phương Tây lại dành sự chú ý lớn hơn cho lực lượng tàu ngầm của nước này, đặc biệt là lớp Yasen.

Tháng 12/2025, Tư lệnh Hải quân Hoàng gia Anh, Đô đốc Gwyn Jenkins cảnh báo rằng phương Tây có nguy cơ đánh mất lợi thế chiến lược tại Đại Tây Dương nếu năng lực hải quân Nga tiếp tục được tăng cường.

Theo nhiều đánh giá, một trong những nguyên nhân chính dẫn đến lo ngại này chính là sự phát triển của hạm đội tàu ngầm Yasen.

Nhờ kết hợp các hệ thống cảm biến hiện đại, thiết bị thủy âm tiên tiến, năng lực liên lạc mạnh cùng kho vũ khí tầm xa có độ chính xác cao, lớp tàu này được xem là một trong những tàu ngầm tấn công nguy hiểm nhất đang hoạt động trên thế giới.

Đặc biệt, hiện chưa có lớp tàu ngầm nào khác trên thế giới được trang bị một loại vũ khí tương đương tên lửa siêu vượt âm Zircon, yếu tố được cho là mang lại lợi thế đáng kể cho các tàu ngầm Yasen trong các kịch bản tác chiến trên biển hiện đại.

Xuân Minh