Tập đoàn công nghiệp cao su Việt Nam phải nộp bổ sung gần 900 tỉ đồng tiền thuê đất

Thông tin này được nêu tại thông báo Kết luận thanh tra số 57 của Thanh tra Chính phủ về công tác quản lý, sử dụng vốn và tài sản nhà nước tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG).

Thanh tra Chính phủ yêu cầu Tập đoàn Cao su Việt Nam làm việc với cơ quan thuế, cơ quan có thẩm quyền ở địa phương kiểm tra, rà soát xác định chính xác tiền thuê đất phải nộp để thực hiện nộp đúng, đủ. (Ảnh minh họa).

Về quản lý và sử dụng vốn, tổng nợ phải thu ngắn hạn của VRG là hơn 1.281 tỉ đồng tính đến cuối năm 2024. Trong đó, nợ quá hạn chiếm trên 30%, tương đương hơn 414 tỷ đồng. Đáng lưu ý, gần 328 tỉ đồng là nợ xấu trên 3 năm và khoảng 282 tỉ đồng chưa được đối chiếu đầy đủ.

Ngoài ra, công ty mẹ đã tạm ứng hơn 2.304 tỉ đồng vốn đầu tư cho 17 đơn vị thành viên, nhưng chưa ký kết văn bản thỏa thuận theo quy định. Trong khi đó, khoản tiền này hiện được theo dõi dưới dạng phải thu – phải trả, làm gia tăng rủi ro trong kiểm soát dòng tiền và bảo toàn vốn.

Trên cơ sở đó, cơ cấu nợ cũng đang phản ánh áp lực thu hồi công nợ và nguy cơ suy giảm chất lượng tài sản tài chính.

Hơn nữa, một số khoản tiềm ẩn dấu hiệu rủi ro mất vốn nhà nước gồm: hơn 92 tỉ đồng cho vay và trả thay tại Công ty Cao su Phú Riềng Kratie khó thu hồi; hơn 181 tỉ đồng trả nợ thay cho Công ty Gỗ MDF VRG Kiên Giang chưa được hoàn trả đúng hạn.

Về đầu tư sản xuất, Thanh tra Chính phủ chỉ ra tình trạng dự án trồng cao su của VRG kéo dài nhiều năm, nhưng hiệu quả thấp và phát sinh vi phạm trong quản lý đất đai. Cụ thể, một số diện tích vườn cây có nguy cơ không bảo toàn được vốn cho thấy hạn chế trong công tác thẩm định, đánh giá hiệu quả và quản trị rủi ro đầu tư.

Chẳng hạn, 12.655 ha vườn cây cao su kiến thiết cơ bản, với giá trị hơn 1.919 tỉ đồng, bị dở dang từ năm 2015 trở về trước. Ngoài ra, 7.265 ha khác, với giá trị hơn 1.179 tỉ đồng, đã ngừng đầu tư hoặc ít có khả năng đưa vào khai thác thương mại.

Bên cạnh đó, 585,63 ha đất, dù có quyết định thu hồi, nhưng chưa bàn giao về địa phương. Còn 1.634 ha bị lấn chiếm, tranh chấp và một số đơn vị sử dụng đất trồng cao su khi chưa hoàn tất thủ tục giao hoặc thuê đất theo quy định.

Về đầu tư xây dựng, nhiều dự án khu công nghiệp và nhà máy chế biến cao su của VRG được phê duyệt, điều chỉnh hoặc tổ chức đấu thầu, nghiệm thu chưa đúng quy định pháp luật. Thậm chí, có trường hợp phê duyệt trước khi hoàn tất thẩm định, hoặc điều chỉnh tổng mức đầu tư không đúng trình tự, chưa thực hiện đầy đủ đánh giá tác động môi trường.

Cũng tại kết luận thanh tra, cơ quan thanh tra kiến nghị VRG và các đơn vị thành viên nộp bổ sung tiền thuê đất còn thiếu, ước khoảng 894 tỉ đồng tính đến tháng 10-2025. Đồng thời, các đơn vị phải kê khai, nộp thêm hơn 13,4 tỉ đồng thuế thu nhập doanh nghiệp cũng như điều chỉnh giảm hàng chục tỉ đồng chi phí hạch toán chưa phù hợp để xác định lại lợi nhuận và cổ tức phải nộp ngân sách.

Vân Phong