Hàng nghìn tỷ đồng tài sản dở dang và nợ xấu tại Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR): Lợi nhuận lao dốc, rủi ro thất thoát vốn lộ diện

Lợi nhuận lao dốc và lỗ hổng quản trị dòng tiền nghìn tỷ

Báo cáo tài chính quý IV/2025 của GVR ghi nhận lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 1.136 tỷ đồng, giảm sốc 52% so với mức 2.398 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Sự sa sút về mặt lợi nhuận này diễn ra cùng thời điểm Thanh tra Chính phủ công bố các sai phạm nghiêm trọng trong việc quản lý dòng tiền của tập đoàn. Số liệu thanh tra cho thấy nợ phải thu ngắn hạn lũy kế đến cuối năm 2024 đã lên tới hơn 1.281 tỷ đồng, chứa đựng hơn 400 tỷ đồng nợ quá hạn và trên 300 tỷ đồng nợ xấu. Cơ quan chức năng xác định rõ nhiều khoản cho vay, trả thay tại doanh nghiệp có nguy cơ mất vốn hoàn toàn.

Nghiêm trọng hơn, GVR đã thực hiện tạm ứng vốn cho 17 đơn vị trực thuộc với tổng số tiền lên đến 2.304 tỷ đồng khi chưa có đầy đủ hồ sơ, thỏa thuận theo đúng quy định pháp luật. Điển hình tại Tổng công ty Cao su Đồng Nai - doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, trực thuộc hệ thống 34 tỉnh thành của Việt Nam hiện nay, cơ quan chức năng đã phát hiện việc trích lập dự phòng sai quy định và phát sinh các khoản phải thu lớn từ các công ty liên quan. Tình trạng nợ quá hạn và việc giải ngân tạm ứng lỏng lẻo phản ánh sự yếu kém trong hệ thống kiểm soát nội bộ, trực tiếp đe dọa sự an toàn của nguồn vốn.

Gánh nặng tài sản đắp chiếu và rủi ro pháp lý quỹ đất

Khối tài sản dở dang dài hạn của GVR hiện phình to lên mức 7.589 tỷ đồng, trong đó chủ yếu là chi phí xây dựng cơ bản dở dang chiếm tới 7.369 tỷ đồng. Phân tích chi tiết từ kết luận thanh tra, có tới 12.655 ha vườn cây cao su kiến thiết cơ bản trị giá 1.919 tỷ đồng bị dở dang, kéo dài tình trạng ngưng trệ từ năm 2015 đến nay. Đồng thời, 7.266 ha vườn cây tương đương 1.179 tỷ đồng đã bị ngưng đầu tư hoặc khai thác kém hiệu quả, vi phạm trực tiếp các quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Việc hàng nghìn tỷ đồng bị chôn vùi trong các dự án đắp chiếu làm sụt giảm nghiêm trọng hiệu suất sinh lời trên tổng tài sản của tập đoàn.

Ngoài gánh nặng từ các dự án nông nghiệp thất bại, GVR còn đối mặt với rủi ro tài chính và pháp lý lớn gọn trong mảng quản lý đất đai. Cơ quan thanh tra yêu cầu tập đoàn phải nộp bổ sung khoảng 894 tỷ đồng tiền thuê đất tạm tính đến thời điểm tháng 10/2025. Doanh nghiệp cũng buộc phải xử lý dứt điểm 1.634 ha đất bị lấn chiếm và hoàn thiện hồ sơ pháp lý cho các diện tích chưa được giao hoặc cho thuê chính thức. Những sai phạm và vướng mắc pháp lý này tạo ra điểm nghẽn lớn, cản trở trực tiếp đến kế hoạch chuyển đổi quỹ đất sang phát triển khu công nghiệp, đồng thời gia tăng áp lực trả nợ lên toàn hệ thống.

Khánh Ly