Tạo đột phá từ hạ tầng giao thông

Đối với Hà Nội - Thủ đô hơn nghìn năm tuổi, đang phải đối mặt với sự gia tăng dân số cơ học, khiến áp lực lên hệ thống giao thông ngày càng lớn, trong khi nhu cầu liên kết Vùng Thủ đô, Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng trung du và miền núi phía Bắc để mở rộng không gian phát triển ngày càng cấp bách, việc xác định chủ trương “đầu tư hạ tầng giao thông đi trước một bước” không chỉ là giải pháp ngắn hạn tháo gỡ nút thắt của hiện tại, mà còn là chiến lược dài hạn tạo nền tảng vững chắc để Thủ đô bứt phá.

Vì vậy, thay vì chỉ xem giao thông là công cụ phục vụ nhu cầu di chuyển, thành phố Hà Nội đã xác định hạ tầng giao thông là yếu tố dẫn dắt quá trình đô thị hóa, giúp mở rộng không gian phát triển, từ khu vực lõi nội đô quá tải ra các vùng ngoại thành. Qua đó tạo điều kiện hình thành các đô thị vệ tinh, các trung tâm kinh tế - dịch vụ mới giúp giãn mật độ dân cư và giảm áp lực lên cơ sở hạ tầng khu vực trung tâm.

Việc triển khai hàng loạt dự án giao thông chiến lược trên địa bàn thành phố Hà Nội chính là mở đường cho sự bứt phá trong tương lai. Điển hình như tuyến đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, dự án có tổng chiều dài hơn 110km đi qua Hà Nội và các tỉnh lân cận Hưng Yên, Bắc Ninh, dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Tuyến đường không chỉ giúp phân luồng giao thông qua Hà Nội, giảm hơn 30% lưu lượng phương tiện đi vào khu vực nội đô, giải quyết tình trạng ùn tắc kéo dài tại các cửa ngõ thành phố, mà còn tạo hành lang phát triển mới; Đồng thời, giúp tái cấu trúc không gian đô thị, khai thác hiệu quả các đô thị vệ tinh, kết nối các khu công nghiệp, cụm logistics dọc tuyến với các thị trường tiêu thụ lớn.

Bên cạnh đó, các dự án nâng cấp, xây dựng đường Vành đai 2, Vành đai 3,5 và Quốc lộ 6 cùng hệ thống đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội, Cát Linh - Hà Đông đã dần hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức, tạo sự liên thông toàn diện giữa các khu vực trong thành phố và liên kết với các tỉnh trong Vùng Thủ đô, Vùng đồng bằng sông Hồng, Vùng trung du và miền núi phía Bắc. Những dự án này khi đưa vào khai thác sẽ giúp giảm chi phí logistics, tăng hiệu quả sử dụng đất và nâng cao sức hút đầu tư của Thủ đô.

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, Hà Nội sẽ có khoảng 1.200km đường sắt đô thị, trong đó đường sắt đô thị nội vùng dài khoảng 979km. Trong giai đoạn 2026-2030, thành phố sẽ triển khai 8 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài 379km. Giai đoạn 2031-2035 tập trung làm 6 đoạn, tuyến dài 177km... Về hệ thống đường vành đai, Hà Nội sẽ có 8 tuyến với tổng chiều dài hơn 377km. Trong đó, có 5 tuyến được xác định là đường trục chính đô thị gồm các đường vành đai 1; 2; 2,5; 3 và 3,5. Đường Vành đai 3 và 4 là cao tốc đô thị. Đường Vành đai 4,5 đang trong giai đoạn nghiên cứu và đường Vành đai 5 được định hướng là đường cao tốc.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng từ việc đầu tư hạ tầng giao thông thành động lực bứt phá phát triển, Hà Nội vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức cần giải quyết. Trong đó, thách thức lớn nhất là huy động nguồn vốn đầu tư cho các dự án quy mô lớn. Để huy động được nguồn vốn rất lớn, đòi hỏi thành phố phải tiếp tục đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn lực, giúp giảm áp lực lên ngân sách nhà nước và tận dụng được công nghệ, kinh nghiệm quản lý từ khối tư nhân. Bên cạnh đó, thành phố cần chú trọng phát triển hạ tầng giao thông xanh và thông minh để bảo đảm sự phát triển bền vững, hài hòa giữa mở rộng đô thị và bảo vệ môi trường.

Đầu tư hạ tầng giao thông đi trước là bước đi chiến lược giúp thành phố Hà Nội tháo gỡ các nút thắt phát triển, tái cấu trúc không gian đô thị, tăng cường liên kết vùng, tạo động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô; từng bước xây dựng thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”.

Thuần Hưng