Tăng trưởng hai con số cần đi cùng nâng cao năng suất

Các đại biểu và chuyên gia tại tọa đàm. Ảnh: Lê Hải

Chuyển lợi thế thành năng suất

Ngày 25/8, Văn phòng UBND TP Hà Nội phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội tổ chức tọa đàm “Doanh nghiệp Thủ đô hành động vì mục tiêu tăng trưởng bền vững 2 con số”.

Theo đại diện Văn phòng UBND TP. Hà Nội, Thủ đô có nhiều lợi thế về nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, thị trường tiêu dùng, hạ tầng dịch vụ và vị thế trung tâm kết nối của vùng. Những lợi thế này chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng khi được chuyển hóa thành các nguồn lực về vốn, công nghệ, dữ liệu, nhân lực chất lượng cao và thị trường.

Để đạt tăng trưởng cao và bền vững, Hà Nội không thể chỉ dựa vào mở rộng quy mô mà phải nâng cao năng suất, ứng dụng khoa học công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cải thiện quản trị.

Cùng với đó, cơ quan nhà nước cần tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng trách nhiệm người đứng đầu, đẩy mạnh số hóa quy trình và sử dụng dữ liệu trong điều hành.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội Nguyễn Việt Hùng cho rằng, doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện chuỗi giá trị của các ngành kinh tế.

Trong ngắn hạn, dư địa tăng trưởng có thể đến từ đầu tư công, xây dựng, giao thông, logistics, bán buôn, bán lẻ. Nhưng để duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong trung và dài hạn, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành những động lực chủ chốt.

Theo ông Hùng, chính sách thuế và thủ tục hành chính cũng cần thực sự hỗ trợ hệ sinh thái doanh nghiệp. “Nếu chi phí tuân thủ quá lớn, doanh nghiệp chưa kịp phát triển đã có thể gặp khó khăn”. Vì vậy, chính sách cần công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thuộc mọi quy mô phát triển.

Nâng năng lực hấp thụ chính sách

Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội Mạc Quốc Anh cho rằng, chính sách hỗ trợ chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có đủ năng lực hấp thụ và biến những cơ hội mới thành động lực phát triển.

Theo ông, đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, logistics và hạ tầng xanh đang mở thêm không gian cho khu vực tư nhân. Đầu tư công có thể đóng vai trò dẫn dắt, trong khi sự phát triển của đô thị thông minh, giáo dục, y tế, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ số cũng tạo ra những phân khúc thị trường phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Doanh nghiệp đồng thời cần đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới công nghệ, chuyển từ tư duy bán sản phẩm sang tham gia chuỗi cung ứng, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn FDI. Kinh tế xanh, kinh tế sáng tạo và dịch vụ giá trị gia tăng cao cũng là những lĩnh vực còn nhiều dư địa.

Ở góc độ nhà đầu tư, Tổng Giám đốc Công ty CP Quản lý Quỹ Việt Cát Nguyễn Minh Hạnh cho rằng, khả năng tiếp cận vốn ngày càng phụ thuộc vào chính năng lực nội tại của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp có mô hình kinh doanh hiệu quả, khả năng tự cân đối dòng tiền và triển vọng tăng trưởng thường được nhà đầu tư quan tâm.

Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tài sản bảo đảm mà còn đánh giá kế hoạch tăng trưởng và khả năng sử dụng nguồn vốn mới để tạo ra giá trị. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng quản trị và minh bạch hoạt động.

Phó Giám đốc chuyên môn Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV) Bùi Thanh Minh cũng cho rằng, những thay đổi về yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu, thuế, kế toán và chi phí tuân thủ đang buộc doanh nghiệp phải chuyển sang phương thức quản trị bài bản hơn, qua đó nâng khả năng tiếp cận vốn và tận dụng chính sách hỗ trợ.

Theo ông Minh, Nhà nước có thể tạo “đường băng” chính sách, nhưng doanh nghiệp phải sẵn sàng biến cơ hội thành thực tế phát triển. Doanh nghiệp cần chuẩn hóa quản trị, mở rộng thị trường và từng bước hướng tới thị trường toàn cầu. Trong quá trình chuyển đổi, ông Minh đề cập tinh thần “khoan dung tuân thủ”, theo đó cần tạo điều kiện để doanh nghiệp nhận diện thiếu sót, có thời gian hoàn thiện hệ thống và từng bước chuẩn hóa hoạt động.

Mục tiêu tăng trưởng bền vững hai con số vì vậy đòi hỏi nỗ lực từ cả hai phía: chính quyền khơi thông nguồn lực, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi; doanh nghiệp nâng năng lực quản trị, đổi mới công nghệ và đủ sức biến chính sách, cơ hội thị trường thành tăng trưởng thực chất.

Vũ Quang