Tài năng 'kép' của nam sinh viên quê miền Tây

Trần Tấn Phát báo cáo tại hội nghị khoa học quốc gia do Trường Đại học Tây Nguyên tổ chức. Ảnh: NVCC.

Tuổi thơ gắn với Đờn ca tài tử

Trần Tấn Phát, sinh viên năm 3, Khoa Kinh tế, Trường Đại học Bình Dương sinh ra ở vùng quê tỉnh Hậu Giang (cũ), nay là TP Cần Thơ trong một gia đình không có truyền thống nghệ thuật. Tuy nhiên, cha và bác của cậu lại biết đàn. Từ nhỏ, Phát được nghe các nghệ sĩ hát Đờn ca tài tử trên băng đĩa và truyền hình. Cậu thường ngồi chăm chú xem tivi những chương trình âm nhạc không chán.

Khi lên 5 tuổi, mỗi khi cha được mời đi đàn đám tiệc, Phát lại năn nỉ theo để được hát cùng. Cậu bé Phát với tiếng hát hay được bà con, chòm xóm yêu mến, ủng hộ tiền để cậu đi học.

“Em yêu Đờn ca tài tử không chỉ vì giai điệu ngọt ngào, mà vì trong đó có tình người, có cội nguồn, có hơi thở của quê hương", Phát nói về đam mê của mình.

Những năm học THPT, Phát nhận thấy mình có khả năng sáng tác Đờn ca tài tử. Có lần cô giáo môn Văn dặn Phát về học bài để kiểm tra nhưng thay vì học thuộc lòng, cậu lại lấy cảm hứng từ truyện “Vợ chồng A Phủ” để sáng tác thành bài ca mang tên “Chuyện tình nàng Mị” với thể điệu Xuân Tình Lớp 1.

Khi hát trong lớp, cô thấy hay nên đã dùng bài ca này và bảo Phát thuyết trình cho các cô giáo khác nghe. Sau này, nam sinh đăng bài hát tự mình sáng tác lên Youtube và TikTok, được nhiều người ủng hộ. Từ đó, Phát nhận ra rằng cảm xúc chân thật là nguồn cảm hứng sáng tác lớn nhất.

Sau khi học xong lớp 12, Phát định hướng theo con đường nghệ thuật. Nam sinh tự liên hệ với thầy một trường nghệ thuật ở TPHCM để làm hồ sơ, thậm chí còn trốn gia đình để theo học.

Khi gia đình biết chuyện, Phát được khuyên vừa học đại học vừa có thể theo đuổi đam mê trong thời gian này. Sau này có bằng đại học, có nghề rồi sẽ chọn con đường cho mình cũng chưa muộn.

Lời động viên từ người chị đã khiến Phát chuyển hướng và học tại Khoa Kinh tế, Trường Đại học Bình Dương. Nhớ lại quyết định của mình, Phát thầm cảm ơn những người thân trong gia đình đã giúp định hướng lại và không quá chạy theo những sở thích nhất thời tuổi học sinh.

Trần Tấn Phát (trái) trong một buổi biểu diễn Đờn ca tài tử. Ảnh: NVCC.

Với đam mê Đờn ca tài tử, Trần Tấn Phát giành được nhiều giải thưởng âm nhạc từ cấp trường đến cấp địa phương. Nam sinh giành giải Ba đơn ca tại “Hội thi tuyên truyền ca khúc Cách mạng năm 2025” do Tỉnh Đoàn Bình Dương tổ chức tháng 5/2025; giải Nhất chiến sĩ tài năng Khóa huấn luyện tập trung trong môi trường Quân đội do Trường Đại học Bình Dương tổ chức năm 2024.

Khi là học sinh THCS, Phát giành giải Nhì cuộc thi về âm nhạc do huyện Phụng Hiệp tổ chức. Ngoài ra, Phát còn tham gia thử sức các cuộc thi về âm nhạc như Bông Lúa Vàng hay Chuông Vàng Vọng Cổ...

Yêu thích nghiên cứu

Bên cạnh đam mê nghệ thuật, Trần Tấn Phát còn là “cây” nghiên cứu khoa học của Khoa Kinh tế. Năm 2025, Phát tham gia nhóm tác giả có công trình bằng tiếng Anh “Unveiling The Digital Environmental Synergy: A Novel Framework For Sustainable Agricultural Growth In China And Developing Economies”, được công bố trong kỷ yếu một hội thảo khoa học quốc tế có chỉ số ISBN: 978-632-03-1255-9 tại Trường Đại học Bình Dương.

Nội dung bài báo tiếp cận chủ đề môi trường số, phát triển nông nghiệp bền vững và các nền kinh tế đang phát triển.

Dấu ấn khác trong hành trình nghiên cứu của Phát là việc lựa chọn những vấn đề đang diễn ra ngay trong môi trường đại học để khảo sát và phân tích. Phát cùng các cộng sự thực hiện bài nghiên cứu về sự phụ thuộc vào trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh trong viết học thuật của sinh viên đại học, những thách thức và giải pháp giáo dục. Nam sinh cho biết, đây là vấn đề mang tính thời sự khi các công cụ AI tạo sinh ngày càng hiện diện rõ nét trong học tập, nghiên cứu và viết học thuật của sinh viên. Thay vì chỉ nhìn AI như một công cụ hỗ trợ, hướng nghiên cứu đặt ra câu hỏi về nguy cơ phụ thuộc, năng lực tư duy độc lập và cách sử dụng công nghệ phù hợp trong giáo dục đại học.

Hướng nghiên cứu này được cụ thể hóa trong bài báo khoa học “Generative AI Dependence in University Students’ Academic Writing: Challenges and Educational Solutions” được báo cáo tại Hội thảo khoa học Quốc gia năm 2026 “Ngôn ngữ học và giáo dục ngôn ngữ: từ lý thuyết đến thực tiễn” do Trường Đại học Tây Nguyên tổ chức hồi đầu tháng 10.

Nam sinh cũng tích cực tham gia hoạt động xã hội, tri ân người có công. Ảnh: NVCC.

Bên cạnh nghệ thuật và nghiên cứu khoa học, Phát còn tích cực tham gia các hoạt động Đoàn, Hội và phong trào sinh viên trên cương vị Phó Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thuốc và Sức khỏe, Trường Đại học Bình Dương. Đây là nơi sinh viên tham gia các chương trình chăm sóc sức khỏe, truyền thông kiến thức và hoạt động hướng đến cộng đồng.

“Mỗi khi làm các nghiên cứu căng thẳng, em luôn tìm đến Đờn ca tài tử để thư giãn và lấy lại năng lượng tích cực. Với em nghệ thuật và khoa học tưởng chừng đối lập nhưng nó luôn bổ trợ lẫn nhau giúp lấy lại cảm giác thăng bằng để bản thân quyết tâm đạt được những mục tiêu của đời mình”, Phát chia sẻ.

ThS Từ Hữu Công (Trường Đại học Bình Dương) là giáo viên chủ nhiệm của Phát vào năm 1 đại học. Với quá trình theo dõi học trò nhiều năm, ThS Công nhận xét, Phát là một sinh viên đa tài, vừa đạt thành tích giỏi trong học tập vừa yêu thích nghệ thuật dân gian và năng nổ trong hoạt động xã hội.

"Nghiên cứu khoa học và hoạt động xã hội là những hoạt động nhằm phát huy năng lực học thuật và rèn luyện kỹ năng mềm. Đây là những phẩm chất rất quan trọng với sinh viên trong bối cảnh hiện nay", ThS Công nói.

Hà An