Tái cấu trúc mạng lưới trường lớp theo yêu cầu mới

Cơ sở vật chất Trường Tiểu học Đông Hải 2, phường Hạc Thành được đầu tư xây dựng khang trang, đáp ứng các hoạt động giáo dục.

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, thời gian qua, Thanh Hóa đã thực hiện tốt yêu cầu sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học. Việc sáp nhập, tái cấu trúc quy mô trường lớp cũng như chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Qua thống kê của Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), thực hiện Đề án “Sắp xếp các trường mầm non, tiểu học, THCS và trường phổ thông có nhiều cấp học trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2021-2025” theo Quyết định số 2820/QĐ-UBND, ngày 27/7/2021 của UBND tỉnh, đến nay toàn tỉnh đã sắp xếp giảm 55 trường học thuộc các cấp học so với năm 2020. Trong đó, cấp mầm non giảm 15 trường, cấp tiểu học giảm 20 trường, cấp THCS giảm 20 trường. Trước đó, thực hiện chủ trương sắp xếp mạng lưới trường lớp bảo đảm gọn, hiệu quả, toàn tỉnh đã giảm hơn 130 trường mầm non, tiểu học và THCS công lập. Đối với cấp THPT, trong năm 2018 và 2019 toàn tỉnh giảm 13 trường.

Theo đánh giá của Sở GD&ĐT, công tác tái cấu trúc mạng lưới trường, lớp học trong giai đoạn vừa qua đã đạt được những kết quả mang tính đột phá, từng bước khắc phục tình trạng manh mún và tối ưu hóa nguồn lực giáo dục. Việc sáp nhập các điểm trường lẻ, trường có quy mô nhỏ thành các trường liên cấp, liên xã được thực hiện quyết liệt, giúp giảm đáng kể đầu mối quản lý. Sự tinh gọn này không chỉ làm tăng quy mô học sinh trên mỗi lớp mà còn tạo điều kiện để tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đáp ứng nhu cầu học tập của Nhân dân. Nhiều phòng học bộ môn, phòng thí nghiệm, nhà đa năng và thư viện đạt chuẩn được xây dựng đồng bộ tại các điểm trường trung tâm, thay thế cho các phòng học tạm bợ trước đây. Kết quả này đã góp phần nâng cao tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia trong toàn ngành. Hiện toàn tỉnh có tổng số 1.696/1.908 trường đạt chuẩn quốc gia, đạt tỷ lệ 88,9%. Trong đó cấp mầm non có 568 trường; cấp tiểu học có 538 trường, cấp THCS có 525 trường và cấp THPT có 65 trường. Đáng chú ý, chất lượng giáo dục toàn diện đã có những chuyển biến rõ rệt nhờ sự điều tiết, sắp xếp lại đội ngũ giáo viên hợp lý hơn, tình trạng thừa thiếu cục bộ giữa các môn học và các vùng miền từng bước được khắc phục. Học sinh tại các điểm trường sáp nhập được tiếp cận với môi trường học tập bình đẳng, hiện đại và có cơ hội tham gia nhiều hơn vào các hoạt động trải nghiệm sáng tạo, kỹ năng sống...

Tuy nhiên, mạng lưới trường mầm non, tiểu học, THCS và phổ thông có nhiều cấp học của tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế. Trong đó đáng chú ý là một số trường mầm non, trường tiểu học ở khu vực miền núi còn nhiều khu lẻ, cơ sở vật chất chưa bảo đảm cho việc dạy và học. Toàn tỉnh hiện có 101/631 trường mầm non công lập quy mô dưới 9 lớp; 12/584 trường tiểu học công lập có quy mô dưới 10 lớp; 34/604 trường THCS công lập có quy mô dưới 8 lớp; 2/89 trường THPT công lập có quy mô dưới 15 lớp, gây khó khăn trong việc sắp xếp, bố trí giáo viên, nhất là trong hoạt động chuyên môn, ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Ngoài ra, thực hiện Nghị quyết số 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội các xã, phường trong tỉnh đã, đang tiến hành sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn, cụ thể là hệ thống các trường mầm non, tiểu học, THCS và trường phổ thông. Giám đốc Sở GD&ĐT Đỗ Đức Quế chia sẻ, đây là những căn cứ quan trọng để tỉnh và ngành giáo dục tiếp tục rà soát, sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập theo hướng tinh gọn, hợp lý, hiệu quả và bền vững, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT.

Theo kế hoạch và lộ trình được ngành giáo dục đề xuất, từ nay đến năm 2030, quy mô trường học trên địa bàn tỉnh là 1.800 trường mầm non và phổ thông công lập, giảm 108 trường so với năm 2025. Trong đó giảm 46 trường mầm non, 48 trường tiểu học và 14 trường THCS; số lượng trường THPT cơ bản giữ ổn định. Trong quá trình tổ chức thực hiện tái cấu trúc mạng lưới trường lớp, căn cứ tình hình thực tế về quy mô học sinh, cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, khoảng cách địa lý giữa các trường và nhu cầu học tập của Nhân dân, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan có thể chủ động rà soát, đề xuất thực hiện sắp xếp sớm hơn lộ trình dự kiến. Đặc biệt, việc sắp xếp phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục, thuận lợi cho việc học tập của học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục và sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, quỹ đất, tài sản công, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trong kỷ nguyên mới.

Bài và ảnh: Lê Phong