Tác động kinh tế từ xung đột Trung Đông: Doanh thu dầu mỏ của Nga sẽ tăng mạnh

Hệ thống đường ống dẫn khí đốt của Tập đoàn dầu khí Gazprom thuộc Nga. (Ảnh: ITAR-TASS/TTXVN)

Giá trị xuất khẩu nhiên liệu và năng lượng của Nga năm 2026 có thể tăng thêm 130 tỷ USD so với năm trước, đạt 324 tỷ USD, theo một đánh giá của Viện Nghiên cứu và Giám định ngân hàng VEB.

Viện trên đưa ra hai kịch bản: thứ nhất, tác động trung hạn của leo thang xung đột ở Trung Đông và phong tỏa kéo dài eo biển Hormuz.

Trong trường hợp này, xuất khẩu dầu mỏ của Nga sẽ tăng 29 triệu tấn so với năm 2025, lên 256 triệu tấn, trong khi xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ sẽ tăng 9 triệu tấn, lên 118 triệu tấn.

Theo kịch bản này, xuất khẩu khí đốt qua đường ống của Nga sẽ tăng 11 tỷ mét khối, lên 125 tỷ mét khối, và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) tăng 12 triệu tấn, lên 44 triệu tấn.

Các nhà phân tích của VEB lưu ý rằng, theo kịch bản này, xuất khẩu dầu mỏ sẽ mở rộng. Nhu cầu đối với dầu Nga cũng tăng lên do các nhà máy lọc dầu ở Trung Đông bị thiệt hại và nguồn cung LNG của Nga cho các nước châu Á được mở rộng.

Kịch bản thứ hai giả định một cú sốc ngắn hạn từ chiến sự ở Trung Đông. Trong trường hợp này, doanh thu xuất khẩu năng lượng năm 2026 sẽ tăng 51 tỷ USD, đạt 245 tỷ USD.

Xuất khẩu dầu mỏ sẽ tăng 18 triệu tấn, các sản phẩm dầu mỏ tăng 5 triệu tấn, khí đốt tăng 4 tỷ mét khối và khí hóa lỏng (LNG) tăng 6 triệu tấn.

Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng Baltic càng tăng áp lực lên xuất khẩu dầu mỏ. Theo các nhà phân tích, yếu tố này có thể làm giảm chi phí vận chuyển dầu và các sản phẩm dầu mỏ khoảng 5 tỷ USD.

Xung đột ở Trung Đông sẽ tạo ra thêm doanh thu khoảng 1,4 nghìn tỷ ruble từ dầu khí cho ngân sách Nga trong năm 2026 do giá dầu tăng cao trong bối cảnh thâm hụt ngân sách liên bang đã tăng 2,6 nghìn tỷ ruble từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2026.

Theo các nhà phân tích tại Viện, giá dầu trung bình vùng Ural năm 2026 sẽ ở mức 66 USD/thùng trong trường hợp biến động ngắn hạn, và 81 USD/thùng trong trường hợp biến động trung hạn.

Mặc dù giá dầu tăng cao thuận lợi cho ngân sách Nga, song giới chuyên gia không cho rằng Nga sẽ tăng khai thác mà duy trì ở mức 235-240 triệu tấn. Trong đó khối lượng xuất khẩu lớn nhất sẽ rơi vào Ấn Độ và Trung Quốc.

Trong báo cáo, các nhà phân tích cũng đánh giá tác động của cuộc xung đột ở Trung Đông đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu và nền kinh tế toàn cầu.

Theo tính toán của họ, việc phong tỏa eo biển Hormuz trong tối đa sáu tháng sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hụt dầu khoảng 2 triệu thùng/ngày (bpd) vào năm 2026 và làm chậm lại tăng trưởng kinh tế toàn cầu 0,5 điểm phần trăm.

Việc kéo dài xung đột từ 6-12 tháng sẽ làm chậm tăng trưởng kinh tế toàn cầu 1 điểm phần trăm, và tình trạng thiếu hụt dầu sẽ lên tới 5 triệu thùng/ngày. Theo các chuyên gia tại Viện VEB, một cuộc xung đột kéo dài nhiều năm ở Trung Đông đe dọa gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu.

Theo Oleg Abelev, người đứng đầu bộ phận phân tích tại công ty đầu tư Rikom-Trust, thâm hụt thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể đạt 3-4 triệu thùng/ngày trong năm nay. Ông ước tính nguồn cung dầu toàn cầu đã giảm 15% do xung đột ở Trung Đông.

Vào giữa tháng 4, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã điều chỉnh dự báo nhu cầu dầu mỏ cho năm 2026. Hiện tại, IEA dự kiến nhu cầu sẽ giảm 84.000 thùng/ngày, thay vì mức tăng trưởng 644.000 thùng/ngày được dự báo một tháng trước đó.

Nhìn chung, theo dự báo của IEA, thị trường dầu mỏ toàn cầu sẽ tiếp tục dư cung trong năm nay: nguồn cung đạt 104,7 triệu thùng/ngày, trong khi nhu cầu là 104,3 triệu thùng/ngày./.

(TTXVN/Vietnam+)