Súng máy hạng nặng DShK - hỏa lực chính trên xuồng cao tốc Iran

Trong các vụ việc gần đây tại eo biển Hormuz, hình ảnh dễ nhận thấy trên các xuồng cao tốc của Iran là khẩu súng máy hạng nặng DShK đặt trên bệ xoay.

Đây là loại vũ khí có lịch sử từ năm 1938 nhưng vẫn được duy trì rộng rãi trong biên chế của lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran nhờ độ tin cậy và sức mạnh đáng kể.

Súng máy hạng nặng DShK, viết tắt của Degtyaryov - Shpagin, là loại súng sử dụng cơ chế trích khí, làm mát bằng không khí, bắn đạn cỡ 12,7 x 108 mm.

Toàn bộ thân súng dài 1,6 m, riêng phần thân nặng 34 kg, thường được lắp trên giá xoay hoặc bệ cố định khi triển khai trên phương tiện cơ động.

Với tốc độ bắn 600 viên/phút và vận tốc đầu đạn đạt 850 m/s, DShK có khả năng tạo hỏa lực áp chế rất mạnh trong thời gian ngắn.

Tầm bắn hiệu quả của súng đạt 2 km, trong khi tầm bắn tối đa có thể lên tới 2,5 km, đủ để uy hiếp tàu thuyền và mục tiêu trên không ở cự ly thấp.

Một trong những đặc điểm đáng chú ý là khả năng xuyên giáp. Đạn 12,7 mm của DShK có thể xuyên thép dày 20 mm ở khoảng cách 500 m, đủ sức gây hư hại nghiêm trọng cho xuồng tuần tra, trực thăng bay thấp hoặc các phương tiện không bọc giáp.

Trên xuồng cao tốc Iran, DShK thường được lắp trên giá xoay 360 độ, cho phép xạ thủ bắn mục tiêu ở nhiều hướng. Cơ chế cấp đạn bằng dây băng 50 viên giúp duy trì hỏa lực liên tục trong các pha áp sát nhanh.

Trong môi trường tác chiến trên biển hẹp như eo Hormuz, cách bố trí này đặc biệt hiệu quả khi các xuồng có thể tiếp cận mục tiêu ở cự ly gần chỉ vài km.

Vai trò của DShK trên xuồng cao tốc không chỉ dừng ở tấn công mục tiêu mặt nước. Với kính ngắm vòng dạng lưới chuyên dụng, khẩu súng này còn có thể bắn mục tiêu trên không như trực thăng hoặc máy bay bay thấp.

Điều này giúp Iran tạo ra lớp phòng không tầm thấp cơ động, dù ở mức cơ bản.

Về mặt chiến thuật, DShK phù hợp với cách đánh “bầy đàn” mà Iran thường áp dụng. Mỗi xuồng cao tốc chỉ cần 1 khẩu súng máy hạng nặng nhưng khi triển khai hàng chục xuồng cùng lúc, tổng hỏa lực tạo ra là rất lớn.

Các loạt đạn dày đặc từ nhiều hướng có thể buộc đối phương phải giữ khoảng cách, làm giảm hiệu quả của các hệ thống vũ khí tầm xa trên tàu chiến lớn.

So với các hệ thống vũ khí hiện đại, DShK có chi phí thấp và cấu tạo đơn giản, dễ bảo dưỡng trong điều kiện khắc nghiệt.

Đây là lý do loại súng này vẫn được Iran và nhiều lực lượng trên thế giới sử dụng rộng rãi sau hơn 80 năm kể từ khi ra đời.

Tuy nhiên, DShK cũng có hạn chế. Độ chính xác khi bắn liên thanh không cao, đặc biệt khi đặt trên phương tiện di chuyển nhanh như xuồng cao tốc.

Ngoài ra, xạ thủ thường phải lộ thiên khi vận hành, khiến họ dễ trở thành mục tiêu nếu đối phương phản kích hiệu quả.

Dù vậy, trong môi trường tác chiến đặc thù như eo biển Hormuz, nơi khoảng cách giao chiến ngắn và tốc độ tiếp cận nhanh, những hạn chế này phần nào được bù đắp.

Khi kết hợp với tốc độ cao của xuồng và yếu tố bất ngờ, súng máy hạng nặng DShK vẫn là công cụ gây sức ép hiệu quả.

Sự hiện diện của DShK trên các xuồng cao tốc cho thấy một thực tế đáng chú ý: trong chiến tranh hiện đại, không phải lúc nào vũ khí mới nhất cũng quyết định ưu thế.

Những hệ thống đơn giản, giá rẻ nhưng phù hợp chiến thuật vẫn có thể đóng vai trò quan trọng, đặc biệt trong các cuộc đối đầu phi đối xứng trên biển.

Việt Hùng