Gián đoạn Eo biển Hormuz, LHQ cảnh báo hệ lụy kinh tế nghiêm trọng

Phát biểu tại họp báo ở trụ sở Liên Hợp Quốc tại New York ngày 30/4, Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nêu rõ: “Cuộc khủng hoảng ở Trung Đông đang kéo dài sang tháng thứ ba”, đồng thời cảnh báo rằng “bất chấp một lệnh ngừng bắn mong manh, hậu quả đang trở nên nghiêm trọng hơn theo từng giờ”, Anadolu đưa tin.

Bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình trạng gián đoạn vận tải biển, ông Guterres cho biết “hết sức lo ngại về việc hạn chế các quyền và tự do hàng hải tại khu vực Eo biển Hormuz”, gây “cản trở việc vận chuyển dầu mỏ, khí đốt, phân bón và các mặt hàng thiết yếu khác”, cũng như “làm tê liệt nền kinh tế toàn cầu”.

“Cũng như trong mọi cuộc xung đột, toàn nhân loại đều phải trả giá – ngay cả khi một số ít bên thu được lợi nhuận khổng lồ,” ông nói, đồng thời nhấn mạnh “những tổn thất này sẽ còn kéo dài trong thời gian tới”.

Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres. Ảnh: Anadolu

Người đứng đầu Liên Hợp Quốc đưa ra 3 kịch bản đối với tình hình tại Eo biển Hormuz. Ở kịch bản lạc quan nhất, khi các hạn chế được dỡ bỏ ngay lập tức, “chuỗi cung ứng sẽ cần nhiều tháng để phục hồi, kéo dài tình trạng sản lượng kinh tế thấp và giá cả cao”.

Dù vậy, tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm nay vẫn sẽ giảm từ 3,4% xuống 3,1%. Lạm phát toàn cầu, vốn đang có xu hướng giảm, sẽ tăng từ 3,8% lên 4,4%. Đồng thời, tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu sẽ giảm từ 4,7% trong năm ngoái xuống khoảng 2%, kèm theo những gián đoạn đáng kể trong chuỗi cung ứng.

Ở kịch bản thứ hai, khi tình trạng gián đoạn kéo dài đến giữa năm, tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ giảm xuống 2,5%, trong khi lạm phát tăng lên 5,4%. Khoảng 32 triệu người sẽ rơi vào nghèo đói; nguồn cung phân bón thiếu hụt, năng suất cây trồng suy giảm và thêm 45 triệu người đối mặt với nạn đói nghiêm trọng.

Trong kịch bản tồi tệ nhất, nếu gián đoạn kéo dài đến cuối năm, lạm phát toàn cầu có thể sẽ tăng vọt trên 6% và tăng trưởng giảm xuống còn 2%. Khi đó, thế giới sẽ “đối mặt với nguy cơ suy thoái kinh tế toàn cầu, với những tác động sâu rộng tới con người, kinh tế, cũng như ổn định chính trị và xã hội”.

Theo ông Guterres, những hậu quả này không tích lũy theo cấp số cộng mà theo cấp số nhân. “Càng để cho mạch máu quan trọng này bị tắc nghẽn lâu thì càng khó khăn trong việc khắc phục thiệt hại. Mỗi ngày tàu thuyền không thể di chuyển đều làm gia tăng chi phí và khuếch đại tác động tới toàn bộ nền kinh tế toàn cầu,” ông nhấn mạnh.

Theo Xinhua, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc cũng lên tiếng kêu gọi các bên mở lại Eo biển Hormuz: “Thông điệp của tôi tới tất cả các bên là rất rõ ràng: Quyền và tự do hàng hải phải được khôi phục ngay lập tức, phù hợp với Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an. Hãy mở cửa eo biển. Hãy cho phép mọi tàu thuyền được lưu thông. Hãy để nền kinh tế toàn cầu được thở trở lại”.

Tuy nhiên, ông Guterres nhấn mạnh việc mở lại Eo biển Hormuz không chỉ là "mở cửa về mặt vật lý", mà còn cần bảo đảm hoạt động hàng hải phải “an toàn, có thể dự đoán và được bảo hiểm”.

Bên cạnh đó, ông kêu gọi các bên kiềm chế những hành động có thể làm suy yếu lệnh ngừng bắn hiện tại giữa Mỹ và Iran. “Đây là lúc cần đối thoại, cần tìm ra những giải pháp để cứu chúng ta khỏi bờ vực thẳm, và cần có những biện pháp mở đường hướng tới hòa bình. Thế giới đang chờ đợi,” ông nói.

Liên quan đến các nỗ lực bảo vệ người lao động hàng hải, ông Guterres cho biết Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế Arsenio Dominguez đang xây dựng một khuôn khổ nhằm sơ tán an toàn tàu thuyền và thuyền viên khỏi khu vực xung đột.

Đỗ Thảo