Mỹ tuyên bố cuộc chiến ở Iran 'chấm dứt'

Báo chí Mỹ dẫn lời một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 30-4 cho biết cuộc chiến của Washington với Tehran “đã chấm dứt”. Đây là cách lập luận nhằm mục đích tránh quy định của Nghị quyết quyền lực chiến tranh (WPR) năm 1973 - đạo luật nhằm hạn chế quyền lực quân sự của Tổng thống Mỹ.

Tống thống Donald Trump

Chính quyền của Tổng thống Trump cho rằng cuộc chiến ở Iran đã kết thúc do thỏa thuận ngừng bắn từ đầu tháng 4. Vì vậy, Nhà Trắng chưa phải đáp ứng yêu cầu được quy định trong WPR về việc phải xin phê chuẩn chính thức từ Quốc hội đối với những chiến dịch quân sự kéo dài hơn 60 ngày.

Quan chức trên, phát biểu với điều kiện giấu tên, dẫn quy định của WPR nhấn mạnh “các hành động thù địch bắt đầu vào ngày 28-2 đã chấm dứt”. Quân đội Mỹ và Iran không giao tranh kể từ lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần, bắt đầu từ ngày 7-4.

WPR cho ông Trump có thời hạn đến ngày 1-5 để chấm dứt chiến tranh với Iran hoặc thuyết phục Quốc hội Mỹ gia hạn cuộc chiến, nhưng cũng cho phép Nhà Trắng kéo dài thời hạn đó thêm 30 ngày.

Trước đó, các nhà phân tích và trợ lý quốc hội cho biết họ dự đoán ông Trump sẽ thông báo với Quốc hội về kế hoạch gia hạn 30 ngày hoặc phớt lờ thời hạn này, với lý lẽ rằng chính quyền đã đánh dấu sự kết thúc của cuộc xung đột.

Luật năm 1973 cho phép Tổng thống có 60 ngày để tiến hành hành động quân sự trước khi chấm dứt, bằng cách xin phép Quốc hội hoặc yêu cầu gia hạn 30 ngày với lý do "sự cần thiết quân sự không thể tránh khỏi" để đảm bảo an toàn cho lực lượng vũ trang.

Cuộc chiến Iran bắt đầu bằng các cuộc không kích do Israel và Mỹ tiến hành vào ngày 28-2. Ông Trump chính thức thông báo cho Quốc hội về cuộc xung đột 48 giờ sau đó, kích hoạt thời hạn 60 ngày.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cho biết trong một phiên điều trần tại Thượng viện hôm 30-4 rằng, thời hạn 60 ngày đã tạm dừng trong thời gian ngừng bắn. Các thành viên đảng Dân chủ đối lập đã phản bác điều đó, nói rằng không có điều khoản pháp lý nào như vậy.

Hiến pháp Mỹ quy định chỉ Quốc hội, chứ không phải Tổng thống, mới có quyền tuyên chiến, nhưng điều khoản này không áp dụng cho các hoạt động mà chính quyền cho là ngắn hạn hoặc nhằm đối phó với mối đe dọa tức thời.

Theo Xinhua, Reuters

Thu Nguyên