Sửa Luật Bảo vệ môi trường: Đề xuất gỡ rào cản để phát triển bền vững

Sau 5 năm triển khai thực hiện Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, đến nay thực tiễn kinh tế - xã hội của đất nước và quốc tế đã có những chuyển biến sâu sắc. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai Luật Bảo vệ môi trường cũng bộc lộ một số “điểm nghẽn” pháp lý.

Do đó, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường được triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ môi trường thích ứng với đời sống hiện nay cũng như sự phát triển kinh tế - xã hội.

Hiện Bộ Nông nghiệp & Môi trường đang lấy ý kiến góp ý dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường nhằm tiếp tục hoàn thiện dự thảo, bảo đảm yêu cầu về tiến độ và chất lượng, đủ điều kiện trình Quốc hội cho ý kiến và dự kiến thông qua tại kỳ họp thứ hai.

Góp ý dự thảo này, đại diện Công ty TNHH Nhà máy Bia HEINEKEN Việt Nam cho biết, doanh nghiệp đánh giá cao định hướng của dự thảo luật trong việc tiếp tục cải cách thủ tục hành chính về môi trường, thúc đẩy chuyển đổi số, coi chất thải là tài nguyên, tăng cường tái chế, tái sử dụng và phát triển kinh tế tuần hoàn. Đây là những định hướng rất tích cực, phù hợp với mục tiêu vừa nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ và phát triển bền vững.

HEINEKEN Việt Nam đưa ra ba nhóm kiến nghị chính đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Trên tinh thần xây dựng, HEINEKEN Việt Nam đưa ra ba nhóm kiến nghị chính nhằm góp phần hoàn thiện dự thảo Luật theo hướng minh bạch, khả thi, dễ thực hiện, giảm thủ tục hành chính không cần thiết, khuyến khích đổi mới sáng tạo và huy động hiệu quả nguồn lực xã hội cho công tác bảo vệ môi trường.

Thứ nhất, về quản lý chất thải và tái sử dụng nước tại Điều 72. HEINEKEN Việt Nam hoàn toàn đồng tình với quan điểm coi chất thải là tài nguyên và thúc đẩy việc sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên trong quá trình sản xuất.

Tuy nhiên, theo doanh nghiệp này, dự thảo hiện chưa quy định rõ cơ chế khuyến khích tái sử dụng nước thải sau xử lý đạt quy chuẩn cho các mục đích phù hợp. HEINEKEN Việt Nam kiến nghị bổ sung quy định khuyến khích tái sử dụng nước sau xử lý đạt quy chuẩn cho các mục đích phi sinh hoạt trong phạm vi cơ sở, chẳng hạn như tưới cây cảnh quan trong khuôn viên nhà máy, trên cơ sở bảo đảm đầy đủ các yêu cầu về chất lượng nước và an toàn môi trường.

"Đây là giải pháp góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên nước, giảm nhu cầu sử dụng nước sạch, giảm lượng nước thải ra môi trường, đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào các công nghệ xử lý nước hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn", đại diện HEINEKEN Việt Nam nêu.

Thứ hai, về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì tại Điều 54, HEINEKEN Việt Nam luôn thúc đẩy các mô hình kinh tế tuần hoàn. Năm 2024, thông qua sáng kiến "Từ lon nhôm đến lon nhôm", công ty đã góp phần tái chế hơn 850 tấn lon nhôm đã qua sử dụng để sản xuất lon mới.

Tuy nhiên, hiện nay Việt Nam vẫn chưa có đầy đủ năng lực công nghệ để thực hiện toàn bộ chu trình tái chế khép kín đối với một số loại vật liệu. Vì vậy, HEINEKEN Việt Nam kiến nghị Dự thảo Luật ghi nhận trường hợp một số công đoạn tái chế được thực hiện ở nước ngoài, sau đó nguyên liệu được tái nhập để tiếp tục sản xuất tại Việt Nam, trên cơ sở đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, kiểm soát khối lượng và tuân thủ các quy định của pháp luật.

Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để khuyến khích các mô hình tái chế chất lượng cao, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Thứ ba là kiến nghị liên quan đến giấy phép môi trường tại Điều 44.

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp thường xuyên thực hiện các cải tiến kỹ thuật nhằm tối ưu hóa hệ thống xử lý chất thải và nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường. Những thay đổi này không làm tăng lưu lượng xả thải, không làm tăng tải lượng ô nhiễm và không làm gia tăng rủi ro môi trường.

Do đó, HEINEKEN Việt Nam cho rằng, dự thảo luật cần quy định rõ rằng các thay đổi chỉ nhằm tối ưu hóa vận hành hoặc nâng cao hiệu quả xử lý chất thải thì không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh hoặc cấp lại Giấy phép môi trường, mà chỉ cần cập nhật thông tin theo quy định.

Điều này sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cải tiến công nghệ và phù hợp với chủ trương giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm.

Theo đại diện doanh nghiệp, ba kiến nghị của HEINEKEN Việt Nam đều xuất phát từ thực tiễn hoạt động sản xuất và hướng tới một mục tiêu chung là xây dựng một khuôn khổ pháp lý minh bạch, khả thi, dễ thực hiện, quản lý dựa trên mức độ rủi ro và kết quả môi trường.

Đồng thời, các kiến nghị này cũng nhằm giảm các thủ tục hành chính không cần thiết, khuyến khích đổi mới sáng tạo và huy động hiệu quả nguồn lực của toàn xã hội cho công tác bảo vệ môi trường.

"Khi chính sách vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, tái chế, tái sử dụng và sử dụng hiệu quả tài nguyên, thì Nhà nước, doanh nghiệp và môi trường đều sẽ cùng được hưởng lợi. Đây cũng là nền tảng quan trọng để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững của Việt Nam", đại diện HEINEKEN Việt Nam nhấn mạnh.

Minh Thu