Su-27 và MiG-29: Vì sao Liên Xô cần cả hai?

Trong Chiến tranh Lạnh, Liên Xô phải đối mặt với một không gian tác chiến rộng lớn và mạng lưới sân bay trải dài từ Đông Âu đến vùng Viễn Đông. Vì vậy, lực lượng không quân cần nhiều loại tiêm kích, thay vì chỉ dựa vào một thiết kế duy nhất.

MiG-29 và Su-27 là 2 sản phẩm tiêu biểu của cách tiếp cận đó. Cả 2 được phát triển trong cùng thời kỳ, cùng hướng tới việc đối phó với những tiêm kích hiện đại của phương Tây, nhưng nhiệm vụ và yêu cầu kỹ thuật lại có sự khác biệt đáng kể.

MiG-29 được phát triển như một tiêm kích chiến thuật tương đối nhỏ, chủ yếu hoạt động gần tiền tuyến.

Máy bay có kích thước gọn hơn Su-27, mang ít nhiên liệu và vũ khí hơn, nhưng đổi lại có khả năng cơ động cao và có thể sử dụng từ nhiều sân bay quân sự.

Trong hệ thống tác chiến của Liên Xô, MiG-29 có nhiệm vụ bảo vệ lực lượng mặt đất, đánh chặn máy bay đối phương và giành ưu thế trên không trong khu vực chiến trường.

Phạm vi hoạt động không cần quá lớn bởi máy bay được triển khai tương đối gần khu vực tác chiến.

Su-27 lại được xây dựng theo hướng khác. Đây là tiêm kích chiếm ưu thế trên không có kích thước lớn, được thiết kế để hoạt động ở khoảng cách xa hơn.

Máy bay mang lượng nhiên liệu lớn, có radar kích thước đáng kể và 10 giá treo vũ khí.

Không gian bên trong lớn cho phép Su-27 mang nhiều nhiên liệu và vũ khí hơn MiG-29. Điều này giúp nó có thời gian hoạt động dài hơn và phù hợp với những nhiệm vụ bảo vệ không phận trên phạm vi rộng.

Sự khác biệt còn nằm ở cách Liên Xô tổ chức lực lượng. MiG-29 có thể đảm nhiệm nhiệm vụ chiến đấu ở tuyến trước, trong khi Su-27 có thể hoạt động ở những khu vực rộng hơn và đối đầu với các máy bay đối phương trước khi chúng tiếp cận sâu vào không phận cần bảo vệ.

Nói cách khác, MiG-29 giống một tiêm kích chiến thuật cơ động, còn Su-27 giống một “thợ săn” tầm xa.

Một bên ưu tiên kích thước gọn và khả năng phản ứng nhanh; bên kia chấp nhận kích thước lớn để đổi lấy nhiên liệu, radar, vũ khí và thời gian hoạt động.

Điều này cũng giải thích tại sao Liên Xô không coi việc lựa chọn MiG-29 hay Su-27 là bài toán “chỉ cần một trong hai”.

Trong một lực lượng không quân quy mô lớn, 2 loại máy bay có thể bổ sung cho nhau.

Sau này, cả 2 dòng đều phát triển thành những gia đình máy bay rất lớn. MiG-29 tiếp tục được phát triển thành MiG-29M và MiG-35, trong khi Su-27 trở thành nền tảng cho Su-30, Su-33 và Su-35.

Vì vậy, sự tồn tại song song của MiG-29 và Su-27 phản ánh 2 cấp độ tác chiến khác nhau, chứ không đơn thuần là sự cạnh tranh giữa 2 nhà thiết kế máy bay Liên Xô.

Việt Hùng