Su-27 và 'Cobra': Màn trình diễn gây sốc tại các triển lãm hàng không

Cuối thập niên 1980, Su-27 bắt đầu thu hút sự chú ý của công chúng phương Tây không chỉ bởi kích thước, tầm hoạt động hay khả năng mang vũ khí, mà còn bởi những màn trình diễn cơ động đặc biệt.

Nổi tiếng nhất là động tác sau này được biết đến với tên gọi “Cobra”, gắn liền với phi công thử nghiệm Viktor Pugachev.

Trong động tác này, Su-27 đang bay về phía trước đột ngột nâng phần mũi lên một góc rất lớn so với hướng chuyển động.

Thân máy bay gần như dựng đứng trong thời gian ngắn, trước khi phi công đưa máy bay trở lại trạng thái bay bình thường.

Điều khiến Cobra gây ấn tượng nằm ở góc tấn rất lớn mà máy bay có thể đạt được trong thời gian ngắn mà vẫn duy trì khả năng kiểm soát.

Đây là một chế độ bay khác xa trạng thái hành trình thông thường, khi cánh và các bề mặt điều khiển phải làm việc trong điều kiện dòng khí phức tạp.

Thiết kế khí động học của Su-27 đóng vai trò quan trọng. Máy bay có thân rộng hòa nhập với cánh, diện tích cánh lớn và hệ thống điều khiển cho phép phi công kiểm soát tư thế máy bay trong những chế độ bay đặc biệt.

Hai động cơ AL-31F cũng cung cấp lực đẩy đáng kể, giúp Su-27 duy trì khả năng kiểm soát sau những thay đổi tư thế rất nhanh.

Viktor Pugachev trở thành người gắn liền với Cobra sau khi trình diễn động tác này tại các triển lãm hàng không.

Hình ảnh Su-27 gần như dựng đứng trên bầu trời nhanh chóng trở thành biểu tượng cho khả năng cơ động của dòng Flanker.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ một màn trình diễn khí động học với hiệu quả chiến đấu. Cobra chứng minh Su-27 có thể kiểm soát máy bay ở góc tấn rất lớn, nhưng không có nghĩa phi công chỉ cần thực hiện động tác này là sẽ giành lợi thế trong không chiến.

Trong chiến đấu thực tế, tốc độ, năng lượng, vị trí tương đối giữa 2 máy bay, tên lửa, radar, cảm biến và khả năng nhận biết tình huống đều rất quan trọng.

Một động tác làm giảm tốc độ mạnh có thể tạo ra lợi thế trong một số tình huống, nhưng cũng có thể khiến máy bay trở thành mục tiêu dễ bị đối phương khai thác nếu sử dụng không đúng thời điểm.

Vì vậy, giá trị lớn nhất của Cobra nằm ở việc nó cho thấy giới hạn điều khiển và khả năng cơ động của thiết kế Su-27, chứ không phải là bằng chứng rằng Su-27 luôn vượt trội trong không chiến.

Cobra đã giúp Su-27 trở thành một biểu tượng tại các triển lãm hàng không. Nhưng đằng sau màn trình diễn ngoạn mục ấy là cả một câu chuyện về khí động học, động cơ và khả năng kiểm soát máy bay ở góc tấn lớn.

Việt Hùng