Sớm hoàn thiện văn bản hướng dẫn để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất trong triển khai Luật Dân số

Nhằm hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số, trong 2 ngày 24-25/3, tại Hà Nội, Cục Dân số, Bộ Y tế phối hợp với Tổ chức UNFPA, UN WOMEN tổ chức họp góp ý dự thảo Nghị định này.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Tổ trưởng Tổ soạn thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số phát biểu.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Tổ trưởng Tổ soạn thảo Nghị định dự và chủ trì cuộc họp. Cùng tham dự có các chuyên gia, thành viên Tổ soạn thảo Nghị định, đại diện các tổ chức quốc tế hoạt động trong lĩnh vực dân số, sức khỏe bà mẹ trẻ em.

Cục trưởng Dân số Lê Thanh Dũng cho biết, ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Dân số số 113/2025/QH15 nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng về công tác dân số trong tình hình mới, nhất là tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới; bảo đảm chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển; giải quyết toàn diện các vấn đề về quy mô, cơ cấu, phân bố và chất lượng dân số, thích ứng với già hóa dân số…

Luật quy định một số nội dung mang tính nguyên tắc và giao Chính phủ quy định chi tiết một số điều nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình tổ chức thực hiện.

"Vì vậy, việc ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số là yêu cầu cấp thiết nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm các quy định của Luật được triển khai đồng bộ, thống nhất trong hệ thống pháp luật, kịp thời và hiệu quả trên phạm vi cả nước"- Cục trưởng Lê Thanh Dũng nói.

Cục trưởng Cục Dân số Lê Thanh Dũng phát biểu.

Cục trưởng Cục Dân số cũng cho rằng đây là giai đoạn "nước rút" để sớm hoàn thiện dự thảo Nghị định trình cấp có thẩm quyền phê duyệt, trên tinh thần Nghị định sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 cùng thời điểm với Luật Dân số có hiệu lực thi hành.

"Toàn bộ dự thảo Nghị định đã được xin ý kiến các chuyên gia, các bộ, ngành liên quan và đăng tải đầy đủ trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Y tế để lấy ý kiến rộng rãi của các tổ chức, cá nhân; đăng tải bản tiếp thu, giải trình ý kiến góp ý của các đối tượng chịu sự tác động các cơ quan thông tin đại chúng..."- ông Dũng thông tin.

Dự thảo Nghị định gồm 7 chương, 32 điều. Ngoài quy định chi tiết các khoản, điều của Luật Dân số, Nghị định cũng sẽ quy định một số biện pháp, tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh; câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng; kinh phí hỗ trợ tài chính khi sinh con, kinh phí chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tại cộng đồng; trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong công tác dân số...

GS.TS Nguyễn Đình Cử phát biểu.

Nghị định quy định cụ thể mức hỗ trợ tài chính khi sinh con; mức hỗ trợ tài chính khi tham gia sàng lọc trước sinh; mức hỗ trợ tài chính khi tham gia sàng lọc sơ sinh; mức hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với các đối tượng...

Dự thảo Nghị định cũng đưa ra hướng dẫn câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng (tương tự như mô hình các câu lạc bộ Liên thế hệ tự giúp nhau hiện đã được xây dựng trong nhiều năm qua) nhằm hiện thực hóa mục tiêu 80% xã/phường có mô hình này vào năm 2030. Việc này giúp nâng cao năng lực quản lý bệnh không lây nhiễm, hỗ trợ y tế, và phát huy vai trò người cao tuổi...

Tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia, thành viên của Tổ soạn thảo đã cùng thảo luận, trao đổi về một số nội dung liên quan đến dự thảo Nghị định như vấn đề hỗ trợ cho phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi; chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tại cộng đồng; Thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai thực hiện theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội...

Các chuyên gia, thành viên Tổ soạn thảo trao đổi tại hội thảo.

Qua lắng nghe ý kiến của các chuyên gia, thành viên Tổ soạn thảo, đại biểu... Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh Luật Dân số được ban hành đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách dân số, khi trọng tâm không còn chỉ là kế hoạch hóa gia đình mà hướng đến cách tiếp cận toàn diện hơn về dân số và phát triển.

Theo đó, Thứ trưởng yêu cầu Tổ soạn thảo tiếp thu các ý kiến góp ý phù hợp, khả thi để bổ sung vào dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.

Thứ trưởng cũng lưu ý cần tránh tình trạng quy định chung chung, khó triển khai hoặc quá chi tiết nhưng không phù hợp với thực tiễn. Việc xây dựng Nghị định phải bảo đảm vừa có tính định hướng, vừa đủ cụ thể để địa phương thực hiện.

Tổ soạn thảo cũng cần rà soát toàn bộ dự thảo để bảo đảm không trùng lặp với các quy định đã có trong Luật, đồng thời bổ sung những nội dung còn thiếu theo yêu cầu của Luật giao; Cùng đó tổng hợp hoàn thiện dự thảo bộ hồ sơ trình cấp có thẩm quyền về dự thảo Nghị định đảm bảo tiến độ.

Thay mặt Tổ soạn thảo, Cục trưởng Cục Dân số trao đổi về một số một nội dung các đại biểu quan tâm.

Thái Bình/Ảnh: Trần Minh