Siết chặt quản lý rượu, bia: Nhiều hành vi vi phạm bị xử phạt nặng

Từ những cuộc nâng ly tưởng chừng vô hại, nhiều hành vi liên quan rượu, bia đang được siết chặt và xử lý nghiêm.

Quy định mới về quản lý rượu, bia với nhiều điểm đáng chú ý

Theo quy định mới tại Nghị định 90/2026/NĐ-CP, các hành vi vi phạm được phân nhóm rõ ràng, kèm theo mức xử phạt cụ thể. Trong đó, đáng chú ý là nhóm hành vi liên quan trực tiếp đến việc sử dụng rượu, bia.

Người uống rượu, bia tại địa điểm bị cấm, trong giờ làm việc, học tập hoặc nghỉ giữa giờ có thể bị phạt từ 500.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Đặc biệt, hành vi xúi giục, kích động hoặc ép buộc người khác uống rượu, bia - vốn lâu nay bị xem nhẹ như một “thói quen giao tiếp” nay đã bị coi là vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt từ 1 đến 3 triệu đồng.

Luật sư Phan Thụy Khanh, Đoàn Luật sư Đà Nẵng nhận định, đây là một bước tiến quan trọng trong việc điều chỉnh hành vi xã hội. “Pháp luật không chỉ xử lý những hậu quả đã xảy ra, mà đang chủ động can thiệp vào các nguyên nhân dẫn đến vi phạm. Việc đưa hành vi ép uống vào diện xử phạt là thông điệp rất rõ ràng: mọi sự tự nguyện nếu bị đặt trong áp lực đều không còn là tự nguyện đúng nghĩa", Luật sư Khanh nói.

Ghi nhận thực tế tại một số nhà hàng, quán ăn trên địa bàn Đà Nẵng, không khó để bắt gặp những bàn tiệc đông người, nơi việc “mời rượu” đôi khi trở thành áp lực. Anh Trần Văn M., nhân viên văn phòng tại phường Thanh Khê chia sẻ: “Có những buổi liên hoan công ty, dù biết mình phải lái xe nhưng vẫn khó từ chối vì sợ mất lòng đồng nghiệp. Nghe thông tin sắp tới ép uống cũng bị phạt, tôi thấy đó là điều cần thiết”.

Không chỉ dừng lại ở người sử dụng, các quy định mới còn siết chặt trách nhiệm đối với cơ sở kinh doanh. Hành vi bán rượu, bia cho người chưa đủ 18 tuổi, không niêm yết cảnh báo hoặc không kiểm soát độ tuổi người mua có thể bị xử phạt từ 1 đến 20 triệu đồng tùy mức độ.

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, cơ sở vi phạm còn bị tước giấy phép kinh doanh từ 1 đến 3 tháng. Đáng chú ý, quy định mới cũng nêu rõ việc mở điểm bán rượu, bia để tiêu dùng tại chỗ trong phạm vi 100m tính từ trường học, cơ sở y tế, nhà trẻ là hành vi bị cấm và có thể bị xử phạt từ 5 đến 10 triệu đồng.

Tại một khu dân cư gần trường trung học phổ thông ở phường Liên Chiểu, sự xuất hiện của một quán nhậu chỉ cách cổng trường vài chục mét đang khiến nhiều phụ huynh lo ngại.

Chị Nguyễn Thị H., có con đang học lớp 11 cho biết: “Dù quán mở vào buổi tối nhưng học sinh vẫn đi qua mỗi ngày. Việc tiếp xúc thường xuyên với môi trường như vậy ít nhiều ảnh hưởng đến các em".

Theo quy định mới, trường hợp này có dấu hiệu vi phạm về khoảng cách và hoàn toàn có thể bị xử lý nếu cơ quan chức năng xác minh đúng thực tế.

Một điểm mới đáng chú ý khác là việc quản lý hoạt động quảng cáo và kinh doanh rượu, bia trên môi trường mạng. Trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh, việc mua bán rượu, bia qua mạng xã hội diễn ra ngày càng phổ biến, kéo theo nguy cơ người chưa đủ 18 tuổi dễ dàng tiếp cận.

Theo quy định, hành vi bán rượu, bia trực tuyến mà không có biện pháp kiểm soát độ tuổi có thể bị phạt từ 10 đến 20 triệu đồng. Nếu quảng cáo rượu, bia trên nền tảng số mà không có hệ thống chặn lọc người chưa đủ 18 tuổi, mức phạt có thể lên tới 30 triệu đồng, kèm theo đình chỉ hoạt động và buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm.

Anh Lê Quang T., một phụ huynh tại phường Sơn Trà bày tỏ lo lắng: “Con tôi mới 16 tuổi nhưng có thể đặt bia qua mạng rất dễ, người giao hàng cũng không kiểm tra gì. Nếu không siết chặt, rất khó kiểm soát".

Thực tế này cho thấy, quy định mới không chỉ mang tính pháp lý mà còn là lời cảnh báo đối với các nền tảng và người bán hàng trong việc tuân thủ trách nhiệm xã hội.

Tăng cường kiểm soát, hướng tới sử dụng rượu, bia có trách nhiệm

Trao đổi với phóng viên, luật sư Phan Thụy Khanh cho biết việc ban hành các quy định mới nhằm khắc phục những “khoảng trống” trong quản lý trước đây.

“Pháp luật hiện nay không chỉ xử lý hành vi vi phạm sau khi xảy ra hậu quả, mà hướng đến phòng ngừa từ sớm, từ xa. Từ việc kiểm soát địa điểm kinh doanh, đối tượng sử dụng cho đến nội dung quảng cáo, tất cả đều được quy định rõ ràng để tránh tình trạng lách luật", luật sư Khanh nhấn mạnh.

Đáng lưu ý, bên cạnh xử phạt hành chính, các hành vi vi phạm liên quan đến rượu, bia nếu gây hậu quả nghiêm trọng còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo quy định của Bộ Luật Hình sự, người gây tai nạn giao thông trong tình trạng có sử dụng rượu, bia vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự, với mức phạt tù có thể lên đến 10 năm tù nếu gây hậu quả nghiêm trọng.

Tương tự, các hành vi đánh nhau, gây thương tích hoặc giao phương tiện cho người đã uống rượu, bia cũng có thể bị xử lý hình sự tùy theo mức độ vi phạm. Ngoài ra, người vi phạm còn phải bồi thường thiệt hại dân sự nếu gây tổn thất về sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản cho người khác.

Có thể thấy, các quy định mới đã thiết lập một “hàng rào pháp lý” toàn diện hơn đối với rượu, bia - không chỉ nhằm kiểm soát hành vi mà còn định hướng lại nhận thức và thói quen trong xã hội. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để những quy định này thực sự đi vào cuộc sống, yếu tố quan trọng vẫn là ý thức của người dân và sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chức năng.

Ngoài trách nhiệm hình sự, người vi phạm còn phải bồi thường thiệt hại dân sự nếu gây tổn thất về sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản cho người khác.

Có thể thấy, các quy định mới đã tạo ra một “hàng rào pháp lý” toàn diện hơn, không chỉ để xử lý vi phạm mà còn định hướng lại hành vi xã hội.

Tuy nhiên, hiệu quả của pháp luật không chỉ nằm ở mức phạt, mà ở sự thay đổi nhận thức. Khi mỗi người tự ý thức được giới hạn của mình, thì pháp luật sẽ trở thành công cụ hỗ trợ, chứ không phải là rào cản.

Khi pháp luật đã rõ ràng và chế tài đủ mạnh, câu chuyện còn lại không chỉ là tuân thủ, mà là xây dựng một văn hóa sử dụng rượu, bia có trách nhiệm - nơi mỗi cuộc vui đều dừng lại đúng lúc, để không phải trả giá bằng những hệ lụy đáng tiếc.

XUÂN THỤC