Siết chặt chuỗi an toàn thực phẩm từ trang trại đến bàn ăn

Không chỉ giúp kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc, mô hình này còn nâng cao giá trị sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho người chăn nuôi và góp phần bảo đảm nguồn cung thực phẩm an toàn cho thị trường Hà Nội.

Chuỗi liên kết khép kín tạo niềm tin cho người tiêu dùng

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã trên địa bàn Hà Nội đã chủ động xây dựng chuỗi chăn nuôi an toàn sinh học, khép kín từ khâu sản xuất đến tiêu thụ.

Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Chăn nuôi Hoàng Long (xã Dân Hòa). Giám đốc Hợp tác xã Nguyễn Hoàng Long cho biết, với diện tích hơn 5ha, nằm cách xa khu dân cư, đơn vị đang duy trì đàn lợn từ 4.000 đến 5.000 con, trong đó có khoảng 10% là lợn nái, còn lại là lợn thương phẩm theo chuỗi khép kín. Việc kiểm soát chặt chẽ từ con giống, thức ăn, môi trường chăn nuôi đến giết mổ, phân phối không chỉ giúp bảo đảm chất lượng sản phẩm mà còn tạo lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Thịt lợn an toàn sinh học theo chuỗi có giá bán cao hơn từ 10-15% so với thịt lợn thông thường. Thông qua các hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp, cửa hàng tiện ích và hệ thống phân phối, mỗi ngày, Hợp tác xã cung ứng cho thị trường Hà Nội hơn 2 tấn thịt mang thương hiệu "Chuỗi thực phẩm A-Z".

Hợp tác xã Chăn nuôi Hoàng Long (xã Dân Hòa) chăn nuôi theo chuỗi khép kín. Ảnh: PV

Không chỉ trong lĩnh vực chăn nuôi, việc xây dựng chuỗi kiểm soát chất lượng cũng được nhiều đơn vị chế biến thực phẩm chú trọng. Giám đốc Hợp tác xã Liên minh nữ Việt (phường Khương Đình) Đinh Thị Hải Yến cho biết, để tạo ra những sản phẩm an toàn, hợp tác xã đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt ngay từ khâu lựa chọn nguyên liệu. Theo đó, Hợp tác xã liên kết với các đơn vị cung cấp nguyên liệu uy tín như Hợp tác xã Đồng Tâm (Kiều Phú), Hợp tác xã Tín Nhiệm (Bắc Giang)... nhằm bảo đảm nguồn gốc và chất lượng đầu vào. Cùng với đó, đơn vị đầu tư hệ thống máy móc hiện đại như máy hút chân không, máy tiệt trùng, máy làm nem... để kiểm soát chất lượng sản phẩm trong quá trình chế biến. Đối với các nguyên liệu rau, củ, quả... Hợp tác xã vẫn duy trì phương pháp sơ chế thủ công nhằm bảo đảm độ tươi ngon và chất lượng sản phẩm. Nhờ kiên trì xây dựng chuỗi sản xuất an toàn, thương hiệu "Chuỗi thực phẩm sạch Từ Tâm" hiện có 12 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 3 sao và 4 sao.

"Chuỗi thực phẩm sạch Từ Tâm" liên kết với các trang trại chăn nuôi để bảo đảm nguồn gốc xuất xứ sản phẩm. Ảnh: PV

Theo Trưởng phòng Chất lượng và Phát triển thị trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) Nguyễn Thị Thu Hằng, phát triển chăn nuôi an toàn sinh học gắn với chuỗi liên kết khép kín là hướng đi mang lại nhiều lợi ích cả về kinh tế lẫn an toàn thực phẩm. Đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã xây dựng và phát triển hơn 182 chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản an toàn, trong đó lĩnh vực chăn nuôi đã hình thành hơn 50 chuỗi khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Các chuỗi này góp phần kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, ổn định nguồn cung thực phẩm an toàn cho thị trường Thủ đô thông qua các cửa hàng tiện ích và hệ thống phân phối hiện đại.

Chăn nuôi theo chuỗi liên kết giúp người chăn nuôi quản lý tốt toàn bộ quy trình từ con giống, thức ăn, phòng chống dịch bệnh đến tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, người dân có điều kiện tiếp cận các tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Chế biến sâu đa dạng hóa sản phẩm

Tuy nhiên, việc phát triển các chuỗi liên kết vẫn còn không ít khó khăn. Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội khiến diện tích chăn nuôi ngày càng thu hẹp, ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành các vùng chăn nuôi tập trung cũng như phát triển hệ thống liên kết sản xuất, giết mổ và tiêu thụ.

Bên cạnh đó, giá thành sản phẩm chăn nuôi theo quy trình an toàn thường cao hơn so với sản phẩm bán tại các chợ truyền thống, trong khi thói quen tiêu dùng của nhiều người dân vẫn ưu tiên lựa chọn thịt nóng giết mổ trong ngày. Điều này khiến sức tiêu thụ tại các cửa hàng chuyên doanh thực phẩm an toàn chưa tương xứng với tiềm năng; chi phí đầu tư lớn khiến số lượng doanh nghiệp tham gia chế biến sâu sản phẩm chăn nuôi còn hạn chế. Việc thiếu các cơ sở chế biến hiện đại cũng làm giảm giá trị gia tăng của sản phẩm và ảnh hưởng đến khả năng mở rộng quy mô chuỗi liên kết.

Chăn nuôi theo chuỗi khép kín bảo đảm an toàn thực phẩm. Ảnh: PV

Để nhân rộng mô hình chăn nuôi theo chuỗi, Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm Vinh Anh (xã Thường Tín) Đỗ Quang Vinh đề nghị các ngành chức năng tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đầu tư xây dựng nhà máy chế biến, đồng thời ký kết hợp đồng liên kết với các trang trại và hộ chăn nuôi.

Các địa phương cần quy hoạch các vùng chăn nuôi tập trung quy mô lớn, hướng dẫn người dân áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn dịch bệnh. Về phía người chăn nuôi cũng cần chủ động đầu tư cơ sở hạ tầng, thiết bị hiện đại, tuân thủ các điều kiện trong hợp đồng liên kết và thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm.

Chế biến sâu để nâng cao chất lượng sản phẩm. Ảnh: PV

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, thành phố tiếp tục hỗ trợ các địa phương phát triển chuỗi liên kết sản xuất, giết mổ, chế biến và tiêu thụ sản phẩm theo hướng khép kín, góp phần tổ chức lại ngành chăn nuôi theo hướng hiện đại, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường.

Cùng với đó, thành phố sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về nguồn gốc xuất xứ, hàng giả, hàng kém chất lượng đối với động vật và sản phẩm động vật; tạo môi trường thuận lợi để các sản phẩm bảo đảm truy xuất nguồn gốc được lưu thông rộng rãi. Đồng thời, Hà Nội tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi, nhất là các dự án chăn nuôi khép kín gắn với giết mổ, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị.

Việc mở rộng các chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm động vật không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi, mà còn tạo dựng niềm tin đối với người tiêu dùng thông qua những sản phẩm an toàn, có thể truy xuất nguồn gốc. Đây cũng là hướng đi quan trọng để xây dựng nền chăn nuôi hiện đại, bền vững và đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu về chất lượng thực phẩm của thị trường.

Bài viết này có sự phối hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội.

Quỳnh Dung