Hà Tĩnh: Bất cập tại các cơ sở giết mổ

Tồn tại nhiều bất cập

Quá trình quản lý các cơ sở giết mổ tập trung nhận thấy nhiều bất cập, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh tiến hành kiểm tra, rà soát từng cơ sở.

Theo kết quả rà soát của Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh, toàn tỉnh hiện có 33 cơ sở giết mổ động vật đang hoạt động. Trong số đó chỉ có 6 cơ sở có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm; 21 cơ sở Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hết hạn, chưa được cấp lại và 6 cơ sở không đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.

Ghi nhận của phóng viên tại Cơ sở giết mổ gia súc tập trung Thạch Đồng (tổ dân phố Tiến Giang, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh) - cơ sở hết hạn Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm - cho thấy, cơ sở hoạt động trong điều kiện hết sức khó khăn. Hệ thống cơ sở vật chất đơn sơ, một số hạng mục đã hư hỏng, xuống cấp.

Cơ sở giết mổ tập trung Thạch Đồng ở phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh. Ảnh: HN.

Ông Lưu Văn Vỹ, thành viên Hợp tác xã kinh doanh, giết mổ gia súc tập trung xã Thạch Đồng, cho biết 7 thành viên Hợp tác xã đã góp khoảng 2 tỷ đồng xây dựng cơ sở vào năm 2015. Đến nay, nhiều hạng mục đã xuống cấp, hư hỏng, nhất là sau các trận bão năm 2025.

Hệ thống cơ sở vật chất, vệ sinh môi trường của Cơ sở giết mổ gia súc tập trung Thạch Đồng đã hư hỏng, xuống cấp. Ảnh: HN.

Theo ông Vỹ, mỗi ngày cơ sở thu nhận khoảng 30 - 40 con gia súc, mỗi con theo quy định chỉ được phép thu 30.000 đồng/lợn, 70.000 đồng/trâu, bò. Trong khi, Hợp tác xã phải thuê bảo vệ trông coi, bỏ kinh phí duy tu, sửa chữa thường xuyên. “Sau 2 trận bão năm 2025, chúng tôi đầu tư hàng trăm triệu đồng để nâng cấp, sửa chữa. Trong khi thu về không đáng bao nhiêu. Nếu được các cấp, các ngành hỗ trợ kinh phí, chúng tôi sẽ sửa chữa cơ sở giết mổ bảo đảm quy định” - ông Vỹ nói.

Nguy cơ mất an toàn về cháy nổ tại cơ sở giết mổ rất cao. Ảnh: HN.

Ông Lưu Văn Vỹ chia sẻ, mặc dù cơ sở của Hợp tác xã đã hư hỏng, xuống cấp,

lợi nhuận không cao nhưng vẫn phải duy trì hoạt động và công tác kiểm dịch động vật được cơ quan chức năng thực hiện song hành. "Cán bộ kiểm dịch phụ trách cơ sở túc trực, kiểm tra thường xuyên. Họ thức đêm, thức hôm với chúng tôi nhưng nghe nói lương chỉ 3 đến 4 triệu đồng/tháng mà 6 tháng rồi không có lương, họ cũng vất vả lắm", ông Vỹ nói.

Trao đổi với phóng viên Đại đoàn kết, ông Nguyễn Hoài Nam, Trưởng phòng Thú y - Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh cho biết, mỗi ngày các cơ sở giết mổ tập trung trên địa bàn thực hiện giết mổ trung bình khoảng 100 con trâu, bò; 500 con lợn và khoảng 200 con gia cầm.

Theo ông Nam, 6 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm gồm các cơ sở giết mổ tại phường Sông Trí, Trần Phú và các xã Cẩm Bình, Cẩm Xuyên, Thiên Cầm, Hương Sơn, Lộc Hà.

Đối với 21 cơ sở giết mổ giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đã hết hạn thuộc địa bàn các xã/phường như Kỳ Lạc, Kỳ Xuân, Kỳ Anh, Đức Thọ, Trần Phú, Thành Sen, Đức Quang, Việt Xuyên, Mai Phụ, Trường Lưu, Nghi Xuân, Can Lộc, Gia Hanh, Thạch Hà, Cẩm Trung, Hà Huy Tập, Đồng Lộc và Đức Đồng.

Cơ sở vật chất tại lò mổ hết sức đơn sơ. Ảnh: HN.

Theo Trưởng phòng Thú y - Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh, trước đây việc cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với các cơ sở giết mổ thuộc thẩm quyền UBND cấp huyện. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thẩm quyền này được chuyển về Sở Nông nghiệp và Môi trường; Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi là đơn vị tham mưu và tổ chức thẩm định.

Vừa qua Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi đã kiểm tra, rà soát tổng thể thực trạng của các cơ sở giết mổ đang hoạt động trên địa bàn, đối chiếu với các chỉ tiêu, tiêu chí và điều kiện để cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định tại Thông tư số 17/2024/TT-BNNPTNT ngày 18/11/2024, các cơ sở rất khó để bảo đảm một số tiêu chí như địa điểm sản xuất, kết cấu nhà xưởng, bố trí sản xuất, trang thiết bị sản xuất, người trực tiếp sản xuất, vệ sinh công nhân…

"Mỗi cơ sở tồn tại những bất cập riêng, đối chiếu theo QCVN 150:2017/BNNPTNT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia yêu cầu vệ sinh thú y đối với cơ sở giết mổ động vật tập trung - các cơ sở đã hết hạn cũng như chưa được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm đều không đáp ứng yêu cầu. Vì thế, chúng tôi không thể tham mưu cấp lại cho 21 cơ sở hết hạn hoặc cấp mới cho 6 cơ sở chưa được cấp Giấy chứng nhận" - ông Nguyễn Hoài Nam cho biết thêm.

Mặc dù không đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận an toàn thực phẩm nhưng vẫn phải duy trì hoạt động các cơ sở giết mổ tập trung. Ảnh: HN.

Trưởng phòng Thú y - Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh Nguyễn Hoài Nam cũng thừa nhận, việc cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm cho các cơ sở giết mổ gia súc tập trung đang là "điểm nghẽn" và là "lỗ hổng" của pháp luật. Địa phương đã nhiều lần tham mưu, kiến nghị cơ quan cấp trên điều chỉnh nhưng chưa có giải pháp điều chỉnh.

Tham mưu chính sách hỗ trợ

Mặc dù toàn tỉnh Hà Tĩnh hiện có 27/33 cơ sở giết mổ tập trung không đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm nhưng địa phương vẫn phải duy trì hoạt động của các cơ sở này. Đồng thời, công tác kiểm dịch động vật cũng được ngành thú y địa phương thực hiện đầy đủ, bảo đảm quy định.

Ông Trần Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh cho biết, nhiều cơ sở giết mổ tập trung được xây dựng từ nhiều năm trước với quy mô nhỏ lẻ, hạ tầng xuống cấp nên rất khó đáp ứng đầy đủ các quy chuẩn hiện hành nếu không được đầu tư, cải tạo.

Trên cơ sở kết quả kiểm tra, Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi đã tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo UBND tỉnh về thực trạng hệ thống giết mổ; đồng thời đề nghị các địa phương hướng dẫn chủ cơ sở từng bước khắc phục tồn tại, hoàn thiện điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định.

Hệ thống thoát thải là mương hở. Ảnh: HN.

Theo đại diện Chi cục, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thú y và an toàn thực phẩm, trong đó có các quy định liên quan đến điều kiện cơ sở giết mổ tập trung, cũng đang được các bộ, ngành rà soát, sửa đổi để phù hợp hơn với thực tiễn.

“Chúng tôi đã kiểm tra thực tế từng cơ sở giết mổ trên địa bàn tỉnh, nhận thấy nhiều cơ sở không đủ điều kiện để cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, thậm chí có những chủ cơ sở xin dừng hoạt động nhưng đơn vị vẫn phải động viên chủ các cơ sở duy trì hoạt động. Bởi nếu các cơ sở giết mổ tập trung dừng hoạt động sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ quy trình kiểm soát an toàn thực phẩm trên địa bàn” - ông Trần Hùng nói.

Nhiều hạng mục của Cơ sở giết mổ gia súc tập trung Thạch Đồng bị hư hỏng, xuống cấp. Ảnh: HN.

Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh cũng chia sẻ, Hà Tĩnh là địa phương đi đầu về việc xây dựng các cơ sở giết mổ tập trung. Tuy nhiên, theo thời gian, đặc biệt là do ảnh hưởng của thiên tai và đối chiếu với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thú y và an toàn thực phẩm, các cơ sở giết mổ không thể đáp ứng theo quy định hiện hành. Vấn đề này đã được đơn vị nhiều lần kiến nghị, tham mưu cấp có thẩm quyền rà soát, sửa đổi để phù hợp hơn với thực tiễn.

"Chúng tôi cũng đã tham mưu chính sách hỗ trợ các cơ sở giết mổ tập trung lên cấp trên để nâng cấp, sửa chữa cơ sở vật chất, hạ tầng, nhằm đáp ứng các yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm", ông Trần Hùng - Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Chăn nuôi Hà Tĩnh chia sẻ.

Thực trạng nhiều cơ sở giết mổ tập trung (nơi làm việc của lực lượng kiểm dịch động vật, kiểm soát giết mổ) chưa đáp ứng đầy đủ các điều kiện về an toàn thực phẩm diễn ra trong bối cảnh công tác kiểm soát giết mổ tại Hà Tĩnh cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn. Trước đó, Báo Đại đoàn kết phản ánh về việc 37 lao động kiểm soát giết mổ trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh từ đầu năm 2026 đến nay chưa được nhận lương. Sau khi báo phản ánh, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo kiểm tra, xử lý.

Hạnh Nguyên