Sau sắp xếp cơ sở giáo dục công lập: Cần kỹ năng quản trị để tránh quá tải

Thành phố Đồng Nai là một trong 16 tỉnh, thành phố hoàn thành công tác sắp xếp lại mạng lưới các CSGD công lập sớm nhất cả nước. Qua đó giúp giảm đầu mối từ 1.123 xuống còn 670 cơ sở, tức giảm 453 cơ sở so với thời điểm trước khi sắp xếp (tỷ lệ giảm chung là 40,34%).

Áp lực vận hành sau sắp xếp

Ngành giáo dục và đào tạo (GĐĐT) đã hoàn thành bước đầu cuộc tái cấu trúc quy mô lớn hệ thống các CSGD công lập, bao gồm: các trường mầm non, phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên. Việc tái cấu trúc này không chỉ nhằm giảm đầu mối, giảm biên chế cán bộ quản lý mà còn giúp nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của các CSGD. Những đơn vị thuộc diện phải sắp xếp lại đều được địa phương xem xét, đồng thời có sự phê duyệt phương án chặt chẽ của Sở GDĐT và UBND thành phố. Bên cạnh đó, quá trình sắp xếp không chạy theo chỉ tiêu mà xuất phát từ thực tiễn của từng địa bàn.

Trường TH-THCS Lộc Thành (xã Lộc Thành) sau sắp xếp tiếp tục được đầu tư thêm cơ sở vật chất đảm bảo việc dạy và học.

Sau khi sắp xếp, các CSGD công lập đều có quy mô số lớp và số lượng học sinh (HS)lớn. Trong đó, các trường mầm non có từ 300-500 HS, các trường tiểu học có từ 1-2 ngàn HS. Đặc biệt, một số trường tiểu học và THCS sau khi sáp nhập thành trường phổ thông liên cấp, hay 2 trường THCS trên cùng địa bàn phường hợp nhất có tổng số học sinh lên tới 5-8 ngàn HS/trường. Thậm chí, Trường THCS Trảng Dài sáp nhập từ Trường THCS Trảng Dài và Trường THCS Trường Sa thuộc phường Trảng Dài có sĩ số lên tới 9 ngàn HS.

Thông tin từ Sở GDĐT, sau đợt sắp xếp này, ngành giáo dục của thành phố đã giảm được 753 cán bộ quản lý. Trong đó, 272 hiệu trưởng được bố trí làm phó hiệu trưởng; 649 hiệu trưởng, phó hiệu trưởng chuyển sang làm giáo viên; 104 cán bộ quản lý nghỉ hưu, nghỉ việc, chuyển công tác hoặc được bố trí làm công chức cấp xã. Nhân viên trường học giảm 438 người. Những nhân sự dôi dư sau khi sắp xếp mạng lưới trường, lớp đều được tạo điều kiện phân công công việc phù hợp với nhu cầu của CSGD, hoặc giải quyết theo nguyện vọng cá nhân để ổn định đời sống.

Việc quản lý một CSGD đông học sinh hơn, nhiều điểm trường hơn nhưng nhân sự vận hành lại ít hơn là một áp lực lớn, cần thời gian để thích nghi. Hiệu trưởng Trường THCS Phước Tân (phường Phước Tân) Phạm Thị Nam cho biết: Sau khi được sáp nhập từ 3 trường THCS, hiện nhà trường có 122 lớp với hơn 5,7 ngàn HS. Trường có 1 điểm chính và 2 phân hiệu. Do đó hằng tuần, ban giám hiệu phải lên lịch điều phối công việc cẩn thận, đồng thời đi kiểm tra trực tiếp để đảm bảo mọi hoạt động được ổn định.

Công tác vận hành một CSGD công lập quy mô lớn và có nhiều thay đổi cần được tiếp tục rà soát để đảm bảo tính chặt chẽ. Ngoài việc hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm giúp các trường hoạt động hiệu quả. Đặc biệt, hiệu trưởng các trường phải phát huy tốt tinh thần trách nhiệm, thực sự là “đầu tàu” gương mẫu, gắn kết tập thể sư phạm để đoàn kết hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.

Cần sớm hoàn thiện quy định

Hiệu trưởng Trường mầm non Đồng Phú (xã Đồng Phú) Trần Thị Mỹ Lý cho hay: Sau sắp xếp, trường có quy mô 1,7 ngàn HS phân bổ tại 4 điểm trường, đặt ra nhiều yêu cầu cao về công tác quản lý an toàn, bán trú và nhân sự. Mặc dù khối lượng công việc điều hành tăng lên đáng kể, nhưng việc duy trì định mức giờ dạy trên lớp cũng như hệ số phụ cấp chức vụ theo quy định hiện hành bộc lộ một số điểm chưa sát thực tiễn. Để tháo gỡ khó khăn, bà Lý kiến nghị cơ quan quản lý cần xem xét miễn hoặc cho phép quy đổi linh hoạt định mức giờ dạy đối với cán bộ quản lý tại các CSGD có nhiều phân hiệu.

Trong khi đó, theo Hiệu trưởng Trường TH-THCS Hòa Bình (phường Tam Phước) Nguyễn Thị Tú, trường hiện có 185 lớp với gần 8,8 ngàn HS học tại 3 điểm trường (trong đó có 1 điểm tổ chức bán trú). Với số lượng HS đông, việc duy trì quy định mỗi trường chỉ có 1 kế toán và 1 giáo viên tổng phụ trách Đội đang tạo ra nhiều khó khăn trong khâu tổ chức triển khai nhiệm vụ, điều hành phong trào.

Bà Nguyễn Thị Tú cho rằng: Những bất cập trong việc phân bổ số lượng cán bộ quản lý đang tạo áp lực lớn cho ban giám hiệu, nhân viên kế toán và tổng phụ trách Đội. Bà nêu ví dụ thực tế: một phân hiệu THCS có tới 83 lớp, 1 phân hiệu tiểu học có 67 lớp, hay 1 phân hiệu chỉ có 35 lớp nhưng đều được định biên 1 phó hiệu trưởng như nhau là không hợp lý.

Do đó, lãnh đạo Trường TH-THCS Hòa Bình kiến nghị Bộ GDĐT sớm ban hành hướng dẫn phân bổ số lượng phó hiệu trưởng tương ứng với tổng số lớp học thực tế để tối ưu hóa bộ máy điều hành. Bên cạnh đó, nhà trường mong được tạo điều kiện bổ sung nhân sự kế toán phục vụ chuyên môn bán trú và bố trí mỗi điểm trường có 1 giáo viên tổng phụ trách nhằm hỗ trợ phát triển các phong trào, hoạt động giáo dục chính trị tư tưởng cho học sinh.

Việc đưa các CSGD sau sắp xếp sớm đi vào hoạt động ổn định là yêu cầu bức thiết. Tuy nhiên, các trường rất cần Bộ GDĐT sớm hoàn thiện các quy định pháp lý để làm căn cứ triển khai đồng bộ. Cơ quan quản lý cần xem xét bố trí số lượng cán bộ quản lý, nhân viên phù hợp ở những trường quy mô lớn, tránh tình trạng “cào bằng” biên chế giữa trường ít và trường đông HS, gây quá tải cho bộ máy quản trị.

Mặt khác, ban giám hiệu nhiều trường bày tỏ mong muốn Bộ GDĐT tăng cường công tác tập huấn quản trị trường học hiện đại, giúp các cán bộ thích ứng tốt hơn trước bối cảnh quy mô trường lớp và áp lực công việc ngày càng lớn. Cần có thêm các biện pháp hỗ trợ nhà trường đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong các hoạt động như: sắp xếp thời khóa biểu, số hóa hồ sơ học bạ, công tác kế toán, thực hiện thu phí không dùng tiền mặt…

Công Nghĩa