Sầu riêng giá rẻ 'tràn' ra đường

TIỀN NÀO CỦA NẤY

Trong cái nắng như thiêu đốt của những ngày đầu tháng 5, chúng tôi trở lại vùng chuyên canh sầu riêng ven sông Tiền như: Ngũ Hiệp, Long Tiên, Cái Bè… Dọc tuyến đường tỉnh 864, không khí mua bán khá nhộn nhịp khi xe vận chuyển liên tục đưa sầu riêng từ vườn về các vựa.

Một điểm bán sầu riêng Ri 6 với giá 20.000 đồng/kg ven tuyến đường tỉnh 864 đoạn qua ấp Bình Chánh Tây, xã Ngũ Hiệp.

Giữa bức tranh tưởng chừng sôi động ấy, nổi bật lên là sự “mọc lên” dày đặc của các điểm bán sầu riêng giá rẻ. Trong suốt hành trình, chúng tôi ghi nhận hàng chục điểm bán tại các xã Kim Sơn, Vĩnh Kim, Ngũ Hiệp, Long Tiên, Cái Bè, An Hữu… với mức giá treo bảng từ 20.000 - 35.000 đồng/kg - mức giá khiến nhiều người không khỏi bất ngờ.

Chúng tôi cho xe ghé vào một điểm bán sầu riêng nằm ven tuyến đường tỉnh 864 (đoạn qua ấp Bình Chánh Tây, xã Ngũ Hiệp). Điểm bán này treo bảng bán sầu riêng với giá 20K (tức 20.000 đồng/kg). Tuy nhiên, khi hỏi mua, người bán cho biết giá thực tế là 25.000 đồng/kg đối với sầu riêng Ri 6.

Một điểm bán sầu riêng Ri 6 dạt với giá từ 25.000 - 30.000 đồng/kg ven tuyến đường tỉnh 864.

Lý giải về sự “chênh lệch” này, người bán cho rằng mức 20.000 đồng/kg chỉ áp dụng khi mua hết cả đống (khoảng 5 trái), còn mua lẻ thì giá cao hơn. Quan sát thực tế cho thấy, phần lớn số sầu riêng tại đây là hàng dạt. Mỗi trái chỉ có 2 - 3 múi, nhiều trái bị thối phần đít hoặc hư múi.

Cách điểm bán sầu riêng này hơn 2 km, chúng tôi tiếp tục cho xe vào một điểm bán sầu riêng giá rẻ khác cũng tại xã Ngũ Hiệp. Điểm bán sầu riêng này treo bảng sầu riêng chín cây, giá từ 25.000 - 30.000 đồng/kg.

Nhiều điểm bán sầu riêng giá rẻ mọc lên trên tuyến đường Lê Thị Hồng Gấm (phường Thới Sơn).

Người bán cho biết, đây là sầu riêng chín cây, thu mua tại vườn nhưng không đạt chuẩn xuất khẩu nên đưa ra bán lẻ. Qua kiểm tra, chúng tôi nhận thấy, hầu hết sầu riêng được bày bán tại đây đều chỉ có từ 2 - 3 múi. Một số trái bị thối đít, sâu…

“Những trái ít múi có giá 25.000 đồng/kg, loại nhiều múi hơn có giá 30.000 đồng/kg, tiền nào của nấy” - người phụ nữ bán sầu riêng nói.

Không riêng gì tuyến đường tỉnh 864, tại khu vực các phường như: Trung An, Thới Sơn…, chúng tôi cũng ghi nhận nhiều điểm bán sầu riêng giá rẻ mọc lên. Dọc theo tuyến đường Lê Thị Hồng Gấm (thuộc phường Thới Sơn), có khá nhiều điểm bán sầu riêng với mức giá rất mềm.

Ghé vào một điểm bán sầu riêng trên tuyến đường này, chúng tôi được một người phụ nữ chào bán với giá từ 30.000 - 35.000 đồng/kg đối với giống Ri 6. Loại 30.000 đồng/kg và loại 35.000 đồng/kg được lựa để riêng cho người dân dễ lựa chọn. Bảng giá được ghi rõ ràng kèm theo dòng chữ “hạt lép - bao ăn” để thu hút người mua.

Tuy nhiên, thực tế ghi nhận cho thấy, phần lớn đây vẫn là sầu riêng dạt, không đạt chuẩn xuất khẩu, trái méo mó, bể gai, thậm chí hư hỏng, chỉ có 2 - 3 múi. Để tăng thêm lựa chọn cho người dân, điểm bán này còn tách sẵn múi đóng hộp bán với giá 140.000 đồng/kg ruột.

Có thể nhận thấy, điểm chung của các điểm bán sầu riêng giá rẻ là mẫu mã khá xấu, không bắt mắt như hàng đạt chuẩn và chủ yếu là giống Ri 6.

SẦU RIÊNG ĐẸP SAO LẠI BÁN RẺ?

Đáng chú ý, không chỉ có hàng dạt giá rẻ, hiện nay còn xuất hiện nhiều điểm bán sầu riêng có mẫu mã bắt mắt nhưng vẫn treo bảng giá “rẻ bèo”, chủ yếu tập trung dọc Quốc lộ 1.

Các điểm bán sầu riêng ven Quốc lộ 1 treo bảng giá rẻ kèm trưng bày mẫu mã hấp dẫn. Tuy nhiên, người dân khó có thể mua được những trái sầu riêng ưng ý mà giá rẻ như bảng giá để.

Ghi nhận tại khu vực ngã ba Quốc lộ 1 giao với đường tỉnh 874, dọc theo tuyến Quốc lộ 1 theo hướng từ Mỹ Thuận về Mỹ Tho (thuộc địa phận xã Bình Trưng, tỉnh Đồng Tháp), có rất nhiều sạp bán sầu riêng tại đây.

Điểm chung của các điểm bán này là sầu riêng trưng bày có mẫu mã rất đẹp, nhưng lại treo bảng giá “rất mềm”, dao động từ 25.000 - 30.000 đồng/kg.

Tuy nhiên, khi hỏi mua, người bán lại chỉ vào những trái méo mó, ít múi và cho biết đó mới là loại có giá 25.000 đồng/kg. Những trái đẹp, đầy đặn hơn thực tế có giá từ 50.000 - 80.000 đồng/kg. Người dân khó có thể mua được những trái sầu riêng ưng ý mà giá rẻ như bảng giá để.

Theo ghi nhận, đây là “chiêu” bán hàng đã tồn tại trong thời gian dài, nhằm đánh vào tâm lý ham rẻ của người tiêu dùng. Những trái đẹp được trưng bày bắt mắt để thu hút, trong khi hàng giá rẻ thực chất là số ít, chất lượng kém, đặt ở vị trí khuất.

Tấm bảng ghi “giá mềm” cùng những trái sầu riêng bắt mắt sẽ nhanh chóng thu hút người đi đường. Tuy nhiên, khi ghé mua thực tế, nhiều người không khỏi ngớ người.

Anh Ngô Đình Sơn (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, sầu riêng 25.000 đồng/kg bày bán ven Quốc lộ 1 thực chất là hàng dạt. Trái sầu riêng bị nấm vài chỗ, méo mó, khui ra có khi chỉ có 2 - 3 múi nhỏ.

Các điểm bán thường để một số quả sầu riêng dạt dưới đất kèm theo bảng giá rẻ gây chú ý. Khi có khách vào hỏi thì người bán sẽ giới thiệu mua sầu riêng đẹp với giá cao hơn.

Anh Lê Đạt (tỉnh Đồng Tháp) chia sẻ: “Tôi là dân miền Tây mà còn thấy bức xúc với cách mua bán kiểu đó. 25.000 đồng/kg mua về ăn không được, muốn ăn được phải mua loại 50.000 - 80.000 đồng/kg”.

Theo ghi nhận, những ngày qua, tại nhiều tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, trong đó có tỉnh Đồng Tháp, giá sầu riêng Ri 6 đang giảm mạnh chưa từng có, chỉ còn khoảng 20.000 - 25.000 đồng/kg đối với loại xô tại vườn. Theo tính toán, chi phí sản xuất sầu riêng hiện khoảng 30.000 - 40.000 đồng/kg. Với mức giá hiện tại, người trồng đang lỗ từ 10.000 - 15.000 đồng/kg.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, so với giai đoạn đầu năm, giá thu mua giống Ri 6 giảm khá mạnh do bước vào thời điểm thu hoạch chính vụ rộ tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam bộ.

Điều này làm nguồn cung tăng nhanh trong thời gian ngắn. Bên cạnh đó, một số diện tích sầu riêng cho chất lượng trái chưa ổn định (xuất hiện hiện tượng cháy múi, sượng múi...) đã ảnh hưởng đến khả năng thu mua phục vụ xuất khẩu.

Ngoài ra, hiện nay Thái Lan đang bước vào giai đoạn thu hoạch chính vụ sầu riêng Monthong (Thái) và một số giống chất lượng cao khác, trong khi đây là nhóm sản phẩm được thị trường Trung Quốc ưa chuộng. Điều này tạo áp lực cạnh tranh nhất định đối với sầu riêng của Việt Nam trong cùng thời điểm.

Bên cạnh đó, thời gian gần đây, một số phòng kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu sầu riêng hạn chế tiếp nhận mẫu phân tích chỉ tiêu Cadimi và Vàng O, làm kéo dài thời gian hoàn thiện hồ sơ kiểm nghiệm phục vụ xuất khẩu. Cùng với đó, phía Trung Quốc tăng cường hậu kiểm và đã ghi nhận một số lô hàng bị cảnh báo liên quan đến các chỉ tiêu nêu trên.

Qua theo dõi thực tế hoạt động kiểm nghiệm trong thời gian gần đây cho thấy, tỷ lệ mẫu sầu riêng, mít tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long phát hiện chỉ tiêu Cadimi vượt ngưỡng cho phép có xu hướng ở mức khá cao (khoảng 30%).

Điều này dẫn đến việc doanh nghiệp và cơ sở đóng gói tăng cường sàng lọc nguyên liệu đầu vào trước khi thu mua phục vụ xuất khẩu. Trước tình hình này, các doanh nghiệp xuất khẩu và cơ sở đóng gói thực hiện kiểm soát chặt chẽ hơn đối với vùng nguyên liệu và lô hàng thu mua, làm cho hoạt động thu mua trong thời điểm hiện nay diễn ra chậm hơn so với cùng kỳ.

Ý PHƯƠNG