Sầu riêng Đắk Lắk gặp vướng mắc gì?

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, toàn tỉnh hiện có khoảng 30.000ha đang cho thu hoạch, sản lượng niên vụ năm nay ước đạt 500.000 tấn.

Đến nay, toàn tỉnh có 445 mã số vùng trồng (MSVT) đã được cấp và đang chờ phía Trung Quốc phê duyệt, với tổng diện tích khoảng 12.500ha, tương đương 41,7% diện tích sầu riêng đang cho sản phẩm.

Trong số này, 280 MSVT đã được cấp với tổng diện tích khoảng 7.500ha; hoàn thiện hồ sơ, đang chờ phía Trung Quốc phê duyệt thêm 165 MSVT, diện tích khoảng 4.915ha.

Như vậy, khoảng 17.500ha, tương đương gần 350.000 tấn sầu riêng của niên vụ năm nay chưa có MSVT. Nếu số lượng này không được cấp mã kịp thời, việc xuất khẩu chính ngạch sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Phải có mã số vùng trồng, sầu riêng mới được xuất khẩu chính ngạch.

Ông Nguyễn Thiên Văn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk - cho biết, vướng mắc lớn nhất hiện nay là các quy định về cấp MSVT tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP.

Cụ thể, khoản 1 Điều 3 quy định vùng trồng phải là nơi sản xuất cùng một loại cây trồng, áp dụng thống nhất quy trình sản xuất và bảo đảm đồng nhất về điều kiện tự nhiên. Trong khi đó, khoản 1 Điều 6 quy định diện tích tối thiểu của một vùng trồng đối với cây lâu năm là 10ha.

Theo ông Văn, quy định này rất khó áp dụng tại Tây Nguyên khi diện tích sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún, đặc biệt mô hình trồng xen sầu riêng trong vườn cà phê chiếm tỷ lệ rất lớn.

Từ thực tế đó, UBND tỉnh Đắk Lắk kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tham mưu Chính phủ sửa đổi Nghị định 38 theo hướng cho phép cấp MSVT đối với các diện tích cây ăn quả trồng xen bền vững nếu khu vực đó vẫn đáp ứng thống nhất quy trình quản lý sinh vật gây hại và an toàn thực phẩm.

Đắk Lắk cũng đề nghị Bộ NN&MT sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về quy trình, thủ tục và thời gian phục hồi hoạt động đối với MSVT và cơ sở đóng gói sau khi đã khắc phục các lỗi bị cảnh báo; đề nghị Bộ NN&MT sớm làm việc với phía Trung Quốc để đẩy nhanh việc phê duyệt hồ sơ các MSVT và cơ sở đóng gói đã được địa phương hoàn thiện.

Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp (thứ 2, từ trái) thăm vườn sầu riêng tại Đắk Lắk.

Liên quan đến vấn đề này, Thứ trưởng Bộ NN&MT Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, Nghị định 38/2026/NĐ-CP mới được ban hành từ đầu năm, nhưng qua quá trình triển khai đã bộc lộ một số nội dung chưa phù hợp với thực tiễn. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ khẩn trương nghiên cứu để sớm tham mưu sửa đổi.

Đối với niên vụ sầu riêng năm nay, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết Bộ NN&MT sẽ làm việc ngay với phía Trung Quốc trong tuần tới để thúc đẩy việc phê duyệt các MSVT và cơ sở đóng gói mà Đắk Lắk đã hoàn thiện hồ sơ.

"Nếu toàn bộ hồ sơ được chấp thuận, trên 50% diện tích sầu riêng của Đắk Lắk sẽ có MSVT, qua đó cơ bản đáp ứng nhu cầu xuất khẩu chính ngạch trong vụ năm nay", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh.

Huỳnh Thủy