Doanh nghiệp chế biến, chế tạo lạc quan về triển vọng kinh doanh

Có tới 79,7% doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh quý II/2026 tốt hơn và giữ ổn định so với quý I. Ảnh: PVN

Kết quả sản xuất kinh doanh tốt hơn, ổn định hơn

Các chuyên gia thống kê chia sẻ con số, có tới 79,7% doanh nghiệp đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh quý II/2026 tốt hơn và giữ ổn định so với quý I; 20,3% doanh nghiệp đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh khó khăn hơn. Đồng thời, 83,4% doanh nghiệp dự báo hoạt động sản xuất kinh doanh quý III sẽ khả quan hơn.

Về số lượng đơn đặt hàng, có 79,6% doanh nghiệp nhận định số lượng đơn đặt hàng mới tăng và giữ nguyên so với quý I/2026; 20,4% doanh nghiệp nhận định số lượng đơn đặt hàng mới giảm. Dự báo số lượng đơn đặt hàng mới quý III/2026 tăng với 84,6% doanh nghiệp dự báo tăng và giữ nguyên; chỉ có 15,4% doanh nghiệp dự báo số lượng đơn đặt hàng mới giảm.

Cục Thống kê cho biết, có 80,4% doanh nghiệp nhận định số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới quý II/2026 tăng và giữ nguyên so với quý I, tỷ lệ doanh nghiệp nhận định có đơn đặt hàng xuất khẩu mới giảm là 19,6%.

Nhìn về triển vọng quý III, các doanh nghiệp dự báo số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu mới khả quan hơn với 84,7% doanh nghiệp dự báo tăng và giữ nguyên so với quý trước, trong khi chỉ 15,3% doanh nghiệp dự báo giảm.

Tín hiệu đáng mừng nữa được các chuyên gia thống kê chỉ ra là 15% doanh nghiệp cho biết sử dụng lao động quý II tăng so với quý I, cụ thể 68,6% doanh nghiệp chia sẻ đã tăng hoặc giữ nguyên số lao động. Bước sang quý III, tình hình được dự báo khả quan hơn nữa với 89,5% số doanh nghiệp dự kiến số lao động tăng và giữ nguyên.

Liên quan đến chi phí sản xuất, có 94,6% doanh nghiệp chia sẻ chi phí sản xuất một đơn vị sản phẩm tăng và giữ nguyên; 5,4% doanh nghiệp nhận định giảm so với quý I/2026. Dự báo quý III, có 93,2% doanh nghiệp cho rằng chi phí sản xuất một đơn vị sản phẩm tăng và giữ nguyên; chỉ 6,8% doanh nghiệp dự báo chi phí sản xuất một đơn vị sản phẩm giảm.

Năng lực sản xuất, kinh doanh cải thiện

Công suất sử dụng máy móc, thiết bị cũng là một chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp. Theo đó, các doanh nghiệp nhận định, trong quý II, công suất sử dụng bình quân là 75,5%, tăng so với quý I, phản ánh mức độ khai thác năng lực sản xuất tiếp tục được cải thiện.

Có 42,5% doanh nghiệp đánh giá công suất sử dụng máy móc, thiết bị từ 70% đến dưới 90%; 32,5% doanh nghiệp đánh giá công suất sử dụng từ 90% đến 100%; 16,6% doanh nghiệp đánh giá công suất sử dụng từ 50% đến dưới 70% và 8,4% doanh nghiệp đánh giá công suất sử dụng dưới 50%.

Hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp được cải thiện nhờ các yếu tố đầu ra khả quan hơn. Trong đó, có 79,9% doanh nghiệp đánh giá khối lượng sản xuất tăng và giữ nguyên so với quý I. Khối lượng sản xuất quý III dự báo khả quan hơn với 84,8% doanh nghiệp cho rằng sẽ tăng và giữ nguyên, chỉ 15,2% doanh nghiệp dự báo khối lượng sản xuất giảm.

Thế nhưng, 94,3% doanh nghiệp chia sẻ chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm tăng và giữ nguyên, chỉ 5,7% doanh nghiệp cho biết chi phí này giảm. Song về giá bán bình quân một đơn vị sản phẩm, cũng có tới 94,3% doanh nghiệp cho biết giá bán bình quân một đơn vị sản phẩm quý II tăng và giữ nguyên so với quý I, trong khi chỉ 5,7% doanh nghiệp cho biết giá bán bình quân một đơn vị sản phẩm giảm.

Nhận định về giá bán bình quân một đơn vị sản phẩm quý III so với quý II, vẫn có 94,2% doanh nghiệp dự báo tăng và giữ nguyên, chỉ có 5,8% doanh nghiệp dự báo giảm.

Doanh nghiệp mong muốn giảm lãi suất vay

Kết quả điều tra cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp công nghiệp chế biến, chế tạo quý II tốt hơn và đồng đều ở cả 3 khu vực doanh nghiệp (nhà nước, FDI và tư nhân).

Một số ngành kinh tế vẫn nối tiếp đà tăng trưởng của các quý trước, nổi bật ngành sản xuất sản phẩm điện tử, máy vi tính và sản phẩm quang học - có tỷ lệ doanh nghiệp nhận định khối lượng sản xuất, sử dụng lao động, đơn đặt hàng mới và đơn đặt hàng xuất khẩu tăng lần lượt là 48,8%; 32%; 41,7% và 38,9%.

Trong quý II/2026, doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn gặp khó khăn trong việc tìm kiếm, mở rộng thị trường đầu ra cho các sản phẩm trong nước và lãi suất khi vay vốn để phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

Tỷ lệ doanh nghiệp lựa chọn tính cạnh tranh của hàng trong nước cao là yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp với 50,6% (tăng 1,7 điểm phần trăm so với quý I/2026).

Tuy nhiên, qua kết quả điều tra, các doanh nghiệp tiếp tục có một số kiến nghị để hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh.

Thứ nhất, có 46,9% doanh nghiệp kiến nghị Nhà nước có các biện pháp bình ổn giá nguyên vật liệu, năng lượng nhằm giảm áp lực chi phí sản xuất.

Theo ngành kinh tế, một số ngành có tỷ lệ doanh nghiệp kiến nghị bình ổn giá nguyên vật liêu, năng lượng cao hơn mức bình quân chung cả nước, gồm: ngành sản xuất sản phẩm từ khoáng phi kim loại khác 58,9%; ngành sản xuất hóa chất và sản phẩm hóa chất và ngành sản xuất phương tiện vận tải khác 51,8%.

Theo địa phương, có đến 25/34 tỉnh, thành phố có tỷ lệ doanh nghiệp kiến nghị cao, đặc biệt ở một số địa phương lớn như Hà Nội 52,9%; Hải Phòng 50,3%; Ninh Bình 49,9%; Bắc Ninh 49,6% và Hưng Yên 47,3%.

Thứ hai, có 43,4% doanh nghiệp kiến nghị ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất cho vay nhằm giảm chi phí vốn và hỗ trợ mở rộng sản xuất. Kiến nghị này tập trung nhiều ở các ngành như: ngành chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa (trừ giường, tủ, bàn, ghế) 54,4%; ngành sản xuất kim loại 52,5%; ngành sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn (trừ máy móc, thiết bị) 50,9%.

Theo địa phương, có 15/34 tỉnh, thành phố kiến nghị cần được giảm lãi suất cho vay, đặc biệt ở một số địa phương lớn như Hà Nội 56,1%; Gia Lai 55,4%; Thanh Hóa 52,2%; Phú Thọ 49,8%.

Thứ ba, có 33,9% doanh nghiệp mong muốn được ổn định nguồn cung nguyên vật liệu để bảo đảm hoạt động sản xuất.

Có đến 23/34 tỉnh, thành phố mong muốn được hỗ trợ ổn định nguồn cung nguyên vật liệu, đặc biệt ở một số địa phương lớn như: Cần Thơ 49,7%; Hà Nội 40,0%; Bắc Ninh 38,4%; Hưng Yên 38,6% và Ninh Bình 37,5%.

25,9% doanh nghiệp mong muốn được hỗ trợ rút ngắn thời gian và cắt giảm quy trình xử lý thủ tục hành chính; có 21,7% doanh nghiệp mong muốn được hỗ trợ cắt giảm thủ tục và điều kiện vay vốn; có 20,8% doanh nghiệp mong muốn được giảm tiền thuê đất nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất kinh doanh.

QUỲNH ANH