Sau một tháng cấm mạng xã hội: Giới trẻ Australia thích nghi ra sao?

Sunni, bé gái 9 tuổi người Australia, sử dụng iPad tại nhà tháng 11/2025. Ảnh: Nikkei Asia

Lệnh cấm áp dụng cho trẻ em và thanh thiếu niên dưới 16 tuổi, nhằm hạn chế tác động tiêu cực của mạng xã hội đối với sự phát triển tâm lý và hành vi của trẻ.

Tuy nhiên, trên thực tế, không phải tất cả trẻ em đều bị chặn hoàn toàn. Lewis, một cậu bé 14 tuổi sống tại Australia, cho biết vẫn có thể sử dụng tài khoản Snapchat của mình mà không gặp trở ngại nào. Trả lời phỏng vấn trang Nikkei Asia, Lewis nói rằng khi được nền tảng yêu cầu xác minh độ tuổi, cậu đã khai mình 16 tuổi và nộp ảnh khuôn mặt theo yêu cầu. “Phần mềm xác nhận cháu trông giống trên 16 tuổi”, Lewis chia sẻ, đồng thời thừa nhận có lẽ mình “không nên làm vậy”.

Theo lời cậu bé, nhiều bạn bè cùng trang lứa cũng gặp tình huống tương tự. Snapchat yêu cầu người dùng xác minh độ tuổi bằng công nghệ ước tính tuổi thông qua quét khuôn mặt, song không ít trẻ đã vượt qua lệnh cấm bằng cách sử dụng khuôn mặt của người thân hoặc bạn bè lớn tuổi hơn. Trong khi đó, những người từng khai đúng ngày sinh khi đăng ký tài khoản ban đầu lại bị khóa tài khoản ngay khi lệnh cấm có hiệu lực.

Không chỉ Snapchat, tài khoản YouTube của Lewis cũng không bị ảnh hưởng. “Cháu thậm chí còn không bị hỏi gì về tài khoản YouTube của mình”, cậu bé nói, cho thấy sự khác biệt trong cách các nền tảng triển khai biện pháp xác minh độ tuổi.

Theo Bộ trưởng Truyền thông Australia Anika Wells, trong cuộc họp báo ngày 16/1, hơn 4,7 triệu tài khoản đã bị “vô hiệu hóa, xử lý hoặc ngừng hoạt động” trên các nền tảng mạng xã hội chỉ trong vòng một tuần sau khi lệnh cấm được ban hành vào ngày 10/12. Danh sách các nền tảng chịu ảnh hưởng bao gồm 10 mạng xã hội lớn như Facebook, Instagram, Snapchat và YouTube. Trước đó, Meta - công ty sở hữu Facebook, Instagram và Threads - cũng cho biết đã xóa hơn 544.000 tài khoản trong khoảng thời gian từ ngày 4 đến 11/12.

Ủy viên An toàn mạng Australia Julie Inman Grant cho biết nước này hiện có khoảng 2,5 triệu trẻ em trong độ tuổi từ 8 đến 15, trong đó 84% đã từng sở hữu tài khoản mạng xã hội vào năm ngoái. Theo bà, lệnh cấm mang lại cơ hội để trẻ em “lấy lại tuổi thơ”, dành nhiều thời gian hơn cho các hoạt động ngoài đời thực như vui chơi, sáng tạo, đọc sách, âm nhạc và gắn kết gia đình, thay vì bị định hình bởi thuật toán của các nền tảng số.

Thủ tướng Anthony Albanese cũng đánh giá những con số ban đầu là một thành công, cho biết ông nhận được phản hồi tích cực từ cả phụ huynh lẫn giới trẻ. “Mặc dù có một số hoài nghi, nhưng chính sách này đang phát huy hiệu quả và đang được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm”, ông nói. Theo Thủ tướng Australia, Pháp, Indonesia và Liên minh châu Âu đã bày tỏ mong muốn nghiên cứu và học hỏi mô hình này.

Trong gia đình Lewis, trải nghiệm của các em nhỏ lại rất khác nhau. Jude, em trai 12 tuổi của Lewis, không thể duy trì tài khoản Snapchat. Dù ban đầu vượt qua bước xác minh bằng cách khai mình 16 tuổi, tài khoản của Jude đã bị xóa sau hai tuần. Cậu bé cho biết không quá bận tâm, vì chỉ đăng ký “để xem có vào được không”. Trái lại, Sunni, cô em gái 9 tuổi, tỏ ra buồn bã khi không còn được sử dụng tài khoản cá nhân và phải xem YouTube ở chế độ khách trên TV, không còn được thuật toán gợi ý nội dung theo sở thích.

Dù vậy, cả ba em đều thừa nhận thời gian sử dụng thiết bị điện tử đã giảm. Lewis bắt đầu học chơi guitar, Jude dành thời gian đi bơi, còn Sunni tô màu nhiều hơn. Các em cũng tham gia nhiều hoạt động gia đình hơn như chơi golf mini. Tuy nhiên, trong kỳ nghỉ hè, khi không có trường học hay hoạt động ngoại khóa, các thiết bị điện tử vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các em giữ liên lạc với bạn bè.

Ủy viên An toàn mạng Julie Inman Grant cho rằng lệnh cấm vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Bà cho biết chính phủ sẽ tiếp tục bổ sung các biện pháp nhằm buộc các công ty mạng xã hội triển khai công nghệ xác thực độ tuổi hiệu quả hơn. “Tác động thực sự của chính sách này không thể đo bằng ngày hay tuần, mà cần được đánh giá trong nhiều năm, dựa trên bằng chứng cụ thể”, bà nhấn mạnh.

Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc