Sắp xếp thôn, tổ dân phố: Tinh gọn từ cơ sở, tạo động lực cho phát triển bền vững

Người dân xã Vĩnh Tường được cán bộ tuyên truyền chủ trương sắp xếp thôn trên địa bàn.

Những ngày này, cùng với quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các địa phương trên địa bàn tỉnh đang tập trung triển khai nhiệm vụ sắp xếp thôn, tổ dân phố theo chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh. Đây là nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.

Qua rà soát, toàn tỉnh hiện có 5.049 thôn, tổ dân phố; trong đó có 4.444 thôn thuộc các xã và 605 tổ dân phố thuộc các phường. Theo phương án dự kiến, tỉnh sẽ thực hiện sắp xếp 3.606 thôn, tổ dân phố để thành lập 1.639 đơn vị mới. Sau khi hoàn thành, toàn tỉnh giảm 1.967 thôn, tổ dân phố, tương ứng giảm gần 39%, còn lại tổng số 3.082 đơn vị.

Con số này cho thấy quy mô và quyết tâm rất lớn của tỉnh trong thực hiện chủ trương sắp xếp tổ chức ở cơ sở. Không đơn thuần là giảm số lượng đầu mối, việc sắp xếp còn hướng tới xây dựng các thôn, tổ dân phố có quy mô phù hợp hơn về dân số, diện tích và điều kiện quản lý; tạo thuận lợi cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị và hiệu quả phục vụ người dân.

Cùng với việc sắp xếp đơn vị hành chính ở cơ sở, tỉnh đặc biệt quan tâm đến công tác cán bộ và giải quyết chế độ, chính sách đối với đội ngũ người hoạt động không chuyên trách. Hiện, toàn tỉnh có 13.492 người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố và hơn 40.000 người trực tiếp tham gia các hoạt động tại cơ sở. Việc bố trí, sắp xếp, sử dụng nguồn nhân lực này được thực hiện theo lộ trình phù hợp, bảo đảm quyền lợi chính đáng của cán bộ, người lao động chịu tác động từ quá trình sắp xếp, đồng thời giữ vững ổn định chính trị, xã hội ở địa phương.

Ghi nhận tại xã Liên Hòa cho thấy sự chủ động, quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương trong triển khai nhiệm vụ. Ngay sau khi có các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, Đảng ủy, UBND xã đã ban hành kế hoạch, phương án cụ thể; tổ chức rà soát thực trạng các thôn trên địa bàn để xây dựng phương án sắp xếp phù hợp. Toàn xã hiện có 21 thôn với 5.504 hộ dân, 19.174 nhân khẩu. Qua rà soát, có 20/21 thôn đủ tiêu chuẩn, riêng thôn Hoa Giang với 123 hộ dân không bảo đảm tiêu chuẩn về quy mô nên được đưa vào diện sắp xếp. Theo phương án được xây dựng, thôn Hoa Giang sẽ sáp nhập vào thôn Trụ Thạch. Sau sáp nhập, đơn vị mới vẫn mang tên Trụ Thạch nhằm bảo đảm yếu tố lịch sử, văn hóa và sự gắn kết cộng đồng dân cư bởi hai thôn cùng sinh hoạt văn hóa tại đình Trụ Thạch. Thôn mới có diện tích 214,62 ha, gồm 384 hộ dân với 1.323 nhân khẩu.

Song song với việc sắp xếp địa bàn dân cư, xã Liên Hòa cũng tập trung xây dựng phương án bố trí đội ngũ cán bộ, người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã và thôn. Toàn xã hiện có 159 người hoạt động không chuyên trách ở thôn đang hưởng phụ cấp theo quy định. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong việc triển khai các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, đồng thời là cầu nối trực tiếp giữa cấp ủy, chính quyền với người dân. Qua đánh giá thực trạng cho thấy đội ngũ cán bộ thôn của xã có nhiều kinh nghiệm thực tiễn, tâm huyết với công việc, song độ tuổi bình quân tương đối cao (khoảng 54 tuổi). Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn bị nguồn nhân lực kế cận, nhất là nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý, điều hành ở cơ sở.

Điều đáng ghi nhận là trong quá trình triển khai, xã Liên Hòa luôn xác định công tác tuyên truyền, vận động là nhiệm vụ then chốt. Các nội dung liên quan đến sắp xếp thôn, bố trí cán bộ và thực hiện chế độ, chính sách đều được công khai, minh bạch, tạo sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Những trường hợp dôi dư sau sắp xếp được rà soát đầy đủ để giải quyết chế độ theo quy định, bảo đảm quyền lợi chính đáng và ghi nhận những đóng góp của đội ngũ cán bộ cơ sở trong suốt thời gian công tác.

Các chi bộ tích cực tuyên truyền chủ trương sáp nhập thôn, tổ dân phố, tạo sự đồng thuận từ phía người dân.

Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông nhấn mạnh: Việc sắp xếp thôn, tổ dân phố là nhiệm vụ chính trị quan trọng, có tác động sâu rộng đến đời sống xã hội và hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở. Vì vậy, các cấp, ngành, địa phương phải thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất, tuyệt đối không có tư tưởng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc thực hiện hình thức.

Đồng chí yêu cầu công tác tuyên truyền phải đi trước một bước, được triển khai bằng nhiều hình thức phong phú, thiết thực nhằm tạo sự lan tỏa và đồng thuận trong xã hội theo phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”. Việc xây dựng đề án, lấy ý kiến cử tri phải bảo đảm công khai, dân chủ, đúng quy định của pháp luật; đồng thời tôn trọng các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân khi lựa chọn tên gọi đơn vị mới.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các địa phương thực hiện tốt công tác cán bộ, lựa chọn những người thực sự có năng lực, uy tín để đảm nhiệm các chức danh chủ chốt sau sắp xếp; đồng thời giải quyết đầy đủ, kịp thời các chế độ, chính sách đối với đội ngũ dôi dư. Cùng với đó, phải lấy người dân làm trung tâm của quá trình sắp xếp, hỗ trợ tối đa trong việc điều chỉnh thông tin trên các loại giấy tờ, bảo đảm mọi giao dịch hành chính được thực hiện thông suốt, không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố trên địa bàn tỉnh không chỉ góp phần tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động ở cơ sở mà còn tạo nền tảng quan trọng để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Lê Minh