Sẵn sàng phương án cung ứng xăng sinh học trên toàn quốc

Sẵn sàng cung ứng xăng E10 trên toàn quốc

Triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc là phương án tối ưu, làm giảm sự phụ thuộc vào xăng khoáng nhất là trong bối cảnh xung đột quân sự tại Trung Đông đẩy giá xăng dầu lên cao.

Thông tin tại tọa đàm “Chủ động nguồn nguyên liệu, sẵn sàng cho lộ trình phối trộn và sử dụng nhiên liệu sinh học” do Báo Công Thương tổ chức, ông Đỗ Minh Quân- Phòng Quản lý kinh doanh xăng dầu và khí (Bộ Công Thương) cho biết, theo lộ trình, từ 1-6 tới, xăng sinh học E10 sẽ được triển khai trên toàn quốc.

Theo báo cáo của các thương nhân kinh doanh xăng dầu, tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 khoảng 11,37 triệu m³. Nếu từ ngày 1-6-2026 chuyển sang sử dụng xăng sinh học theo lộ trình E10, ước tính lượng ethanol cần cho pha chế sẽ vào khoảng 1,1 triệu m³.

Hiện Việt Nam có 6 nhà máy sản xuất cồn, nhưng mới chỉ khoảng 3 nhà máy đang hoạt động và cũng chưa vận hành hết công suất do trước đây thị trường chưa đủ lớn. Nếu cả 6 nhà máy cùng hoạt động tối đa theo công suất thiết kế, sản lượng có thể đạt khoảng 400.000 - 500.000 m³, tương đương đáp ứng khoảng 40% nhu cầu ethanol trong nước.

Như vậy, trong giai đoạn đầu triển khai lộ trình, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khoảng 60% ethanol từ nước ngoài.

“Bộ Công Thương đã tính đến phương án này. Trên thế giới hiện có hai cường quốc xuất khẩu ethanol lớn là Hoa Kỳ và Brazil. Sau khi trừ nhu cầu nội địa, mỗi năm hai nước này còn dư khoảng 30 - 40 triệu m³, hoàn toàn có khả năng cung ứng cho nhu cầu nhập khẩu của Việt Nam, vốn chỉ vào khoảng 600.000 - 700.000 m³/năm trong giai đoạn đầu.

Ngoài ra, Việt Nam cũng có thể tiếp cận nguồn hàng qua các trung tâm phân phối trong khu vực như Hàn Quốc hay Singapore. Một số cảng lớn như Nhà Bè, Vân Phong, Đà Nẵng hay Quảng Ninh đều đã có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn để nhập ethanol về phục vụ nhu cầu trong nước”- ông Đỗ Văn Quân nói.

Bộ Công Thương đang phối hợp với các bộ, ngành, hiệp hội và doanh nghiệp để hỗ trợ nhập khẩu ethanol, đồng thời thúc đẩy khôi phục các nhà máy hiện còn đóng cửa hoặc chưa vận hành hết công suất. Khi thị trường hình thành ổn định, việc khôi phục và mở rộng sản xuất trong nước sẽ giúp Việt Nam từng bước chủ động hơn về nguồn cung ethanol, giảm dần phụ thuộc vào nhập khẩu.

Theo ông Hồ Ngọc Linh- Phó Trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu - Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam, Petrolimex xác định nhu cầu ethanol phục vụ pha chế xăng sinh học E10 của toàn hệ thống hiện vào khoảng 45.000 - 50.000 m³ mỗi tháng.

Theo đánh giá chung, sản lượng E100 trong nước hiện mới đáp ứng được khoảng 20.000 m³ mỗi tháng. Vì vậy, đối với phần còn lại, ngay từ đầu tháng 3, Petrolimex đã chủ động đàm phán với các đối tác từ Hoa Kỳ, Singapore và Hàn Quốc để ký kết cả hợp đồng dài hạn lẫn ngắn hạn, bảo đảm nguồn cung E100 ổn định phục vụ pha chế E10 và đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng được giao.

Thông tin cụ thể hơn về việc nhập khẩu nhiên liệu để pha chế xăng sinh học, ông Bùi Ngọc Bảo- Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho hay, trong giai đoạn 2026 - 2027 và các năm tiếp theo, có thể khẳng định Việt Nam vẫn cần nhập khẩu khoảng 70 - 80% nhu cầu ethanol, tương đương khoảng 700.000 đến xấp xỉ 1 triệu m³ mỗi năm.

“Nguồn cung phù hợp nhất hiện nay là từ Hoa Kỳ và Brazil, trong đó Hoa Kỳ là thị trường đặc biệt quan trọng. Với quãng đường vận chuyển xa như vậy, rõ ràng phải có tàu lớn và hệ thống logistics đủ mạnh; không thể chia nhỏ thành nhiều lô hàng nhỏ lẻ. Vì vậy, cùng với nhu cầu ngày càng lớn tại Đông Nam Á, xu hướng hình thành các hub trung chuyển ethanol tại khu vực là tất yếu. Trước đây hub chủ yếu nằm ở Hàn Quốc, sau đó dịch chuyển dần về Singapore.

Với nhu cầu mà Thông tư 50 tạo ra từ ngày 1-6-2026, Hiệp hội rất kỳ vọng Việt Nam sẽ dần trở thành một điểm trung chuyển hoặc tồn chứa lớn hơn trong khu vực. Khi đó, doanh nghiệp trong nước sẽ chủ động hơn rất nhiều”- ông Bùi Ngọc Bảo nói.

Tuy nhiên Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam, để ổn định nguồn cung ethanol, doanh nghiệp cần được tạo điều kiện hơn về thuế nhập khẩu ethanol và đặc biệt là vấn đề thuế nhà thầu đối với hàng hóa gửi tại kho ngoại quan.

Đây hiện đang là một điểm nghẽn lớn mà nếu tháo gỡ được, Việt Nam hoàn toàn có thể hình thành các kho hub ethanol lớn. Khi đó, doanh nghiệp chỉ cần mua hàng từ kho ngoại quan trong nước, giảm áp lực tồn chứa, giảm chi phí tài chính và hạ giá thành. Đây là giải pháp rất thực tế để ổn định nguồn cung và hỗ trợ thị trường phát triển bền vững.

Hà Linh