Sách giáo khoa trước thềm năm học mới: Thiếu cục bộ, phụ huynh không nên lo lắng

Tìm mua nhiều lần vẫn chưa đủ bộ sách

Những ngày này, tại Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Cao Bằng, ngay từ sáng sớm đã có khá đông phụ huynh đến tìm mua sách cho con em mình. Có người tranh thủ đến từ sáng sớm, xếp hàng chờ mua sách, có người đã nhiều lần tìm mua nhưng vẫn còn thiếu một vài đầu sách. Khi chưa tìm được sách, một số gia đình nhờ người quen ở địa phương khác tìm mua hoặc đặt giúp.

Anh Nông Văn Huy, xóm Khuổi Linh, xã Kim Đồng có hai con trai, một cháu năm nay vào lớp 5, một cháu vào lớp 7. Từ nhiều ngày qua, anh nhiều lần tìm đến các cửa hàng bán sách, tài liệu trên địa bàn phường Thục Phán nhưng đến nay vẫn chưa đủ bộ sách giáo khoa. Anh Huy chia sẻ: Nhà ở xa trung tâm tỉnh nên mỗi lần tìm mua sách khá mất thời gian. Có những cuốn đã mua được nhưng vẫn còn một số cuốn chưa có. Tôi đã nhờ người quen tìm mua thêm ở nơi khác để các cháu có đủ bộ sách trước khi vào năm học mới.

Tương tự, chị Nông Thị Liễu, phường Thục Phán đã nhiều lần tìm mua sách giáo khoa lớp 9 cho con nhưng vẫn chưa đủ bộ. Chị đã tìm mua tại các điểm bán, đồng thời, nhờ người quen ở địa phương khác tìm giúp những đầu sách còn thiếu. Chị Liễu cho biết: Tôi đã tìm mua hai tuần nay nhưng vẫn còn thiếu một số cuốn sách. Năm học mới sắp bắt đầu nên cũng khá sốt ruột, chỉ mong sách sớm được bổ sung để cháu có đủ sách học. Nếu phải mua từ nơi khác, tôi cũng phải kiểm tra kỹ xem có đúng sách nhà trường yêu cầu hay không.

Phụ huynh cần bình tĩnh, tìm hiểu kỹ danh mục, phiên bản sách trước khi mua, tránh tâm lý lo thiếu mà mua nhầm hoặc mua sách từ những nguồn không rõ ràng.

Tình trạng phụ huynh phải đến cửa hàng nhiều lần, gọi nhờ người thân khắp nơi để tìm từng cuốn sách cho con không chỉ làm mất thời gian, chi phí đi lại mà còn dễ nảy sinh tâm lý lo lắng khi năm học mới đã cận kề. Tuy nhiên, các phụ huynh cũng cần nhìn nhận đúng mức độ của vấn đề. Việc một số đầu sách chưa có tại điểm bán, tại một thời điểm nhất định không đồng nghĩa với việc không có sách cung cấp. Tại tỉnh, nguồn sách vẫn đang được các đơn vị tiếp tục nhập, bổ sung và phân phối.

Theo Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Cao Bằng, ngay từ qúy I/2026, đơn vị đã xây dựng kế hoạch nhập trên 2 triệu bản sách giáo khoa, sách bổ trợ và sách tham khảo từ các nhà xuất bản phục vụ năm học 2026 - 2027. Đến nay, Công ty đã nhập kho 1.811.087 bản, đạt 97,85% kế hoạch và bằng 105% so với năm 2025. Số sách đã giao các trường học đạt 1.322.194 bản, bằng 93% kế hoạch và tăng 8% so với năm trước.

Đối với hệ thống bán lẻ, Công ty cung ứng 261.253 bản, đạt 135% kế hoạch và bằng 125% so với năm 2025. Mặc dù lượng sách đã nhập và cung ứng tăng so với năm trước nhưng so với nhu cầu hiện tại, Công ty còn thiếu 85.525 bản.

Bà Phạm Thị Thanh Tâm, Phó Giám đốc Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Cao Bằng cho biết: Năm học 2026 - 2027 là năm đầu tiên cả nước thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa khiến nhu cầu đối với một số đầu sách tăng cao trong thời gian ngắn. Tâm lý phụ huynh muốn mua sách mới, đủ bộ cho con cũng góp phần làm nhu cầu tăng. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu sách tại nhiều tỉnh, thành phố khiến khách hàng ở các tỉnh lân cận, như: Thái Nguyên, Lạng Sơn cũng tìm mua sách tại Cao Bằng đã ảnh hưởng đến kế hoạch cung ứng của đơn vị.

Ngoài ra, một số trường đang chờ thực hiện chính sách được cấp sách miễn phí; các trường sau sáp nhập chưa gửi đầy đủ đơn đặt hàng cũng gây khó khăn cho công tác tổng hợp nhu cầu và chuẩn bị nguồn hàng. Trước tình hình đó, Công ty đã gửi văn bản đề nghị đặt bổ sung sách. Nguồn sách hiện tiếp tục được bổ sung, phân phối theo nhu cầu.

Chủ động từ các trường học, bình tĩnh chờ mua đầy đủ

Nếu tại điểm bán lẻ, phụ huynh còn phải chờ nguồn bổ sung thì tại nhiều trường học, công tác chuẩn bị sách giáo khoa đã được triển khai từ sớm. Tại Trường Tiểu học và THCS Thị Xuân, xã Thông Nông, năm học 2026 - 2027 dự kiến có 569 học sinh. Ngay từ tháng 6, nhà trường rà soát nhu cầu, lập danh sách và đặt mua sách với nhà cung cấp. Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Huyền, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Thị Xuân cho biết: Đến nay sách giáo khoa của học sinh gần như đã đầy đủ, chỉ còn một vài học sinh chưa có đủ bộ. Nhà trường chủ động tiếp tục đặt mua, bảo đảm đủ sách cho học sinh trước khi bước vào năm học mới.

Công ty cổ phần Sách và Thiết bị trường học Cao Bằng bổ sung lượng sách để đáp ứng và phân phối sách theo nhu cầu.

Thực tế này cho thấy, việc chủ động thống kê số lượng học sinh, khối lớp và nhu cầu sách ngay từ sớm là giải pháp quan trọng, nhất là với những địa bàn xa trung tâm. Khi nhà trường có số liệu cụ thể, đơn vị cung ứng chuẩn bị, phân bổ nguồn hàng phù hợp, hạn chế tình trạng phụ huynh phải tự tìm mua từng cuốn.

Theo thông báo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, ngoài những sách giáo khoa được in mới trong năm 2026, các sách giáo khoa, sách bài tập đã in từ năm 2025 trở về trước vẫn được tiếp tục sử dụng và tái sử dụng nếu không thuộc danh mục sách giáo khoa được chỉnh sửa, phê duyệt trong năm 2026. Năm 2026, có 11 sách giáo khoa được chỉnh sửa, phê duyệt; đối với những đầu sách này, các bản in cũ không tiếp tục được phát hành để sử dụng như sách giáo khoa chính thức, nhưng vẫn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo.

Năm học 2026 - 2027 có nhiều điểm mới, trong đó, việc thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa tạo ra sự thay đổi đáng kể trong nhu cầu mua sắm của phụ huynh. Vì vậy, việc xuất hiện những thời điểm thiếu cục bộ tại một số địa phương là vấn đề cần được theo dõi và xử lý kịp thời, nhưng không nên tạo tâm lý hoang mang. Còn với phụ huynh, sự chủ động cần đi cùng sự tỉnh táo. Nếu chưa mua được một vài cuốn, bình tĩnh chờ nguồn bổ sung hoặc liên hệ nhà trường, đơn vị phát hành để được hướng dẫn. Không nên vì lo con thiếu sách mà mua vội, mua nhầm hoặc mua từ những nguồn không rõ ràng.

Năm 2026, có 11 sách giáo khoa được chỉnh sửa, phê duyệt.

Trong những thời điểm nhu cầu tăng cao, sách giả, sách không rõ nguồn gốc có thể lợi dụng tâm lý nóng ruột của người mua để xuất hiện trên thị trường. Vì vậy, mua được sách chưa phải là điều quan trọng nhất; mua đúng sách mới là điều cần thiết. Từ thực tế chuẩn bị sách tại các trường cho thấy, để hạn chế thiếu cục bộ, sự phối hợp giữa nhà trường và đơn vị cung ứng cần được thực hiện ngay từ sớm. Nhà trường chủ động thống kê, đơn vị phát hành chủ động nguồn hàng, đồng thời, có phương án điều chuyển giữa các điểm bán khi cần thiết. Đối với những địa bàn vùng sâu, vùng xa, việc này càng cần được tính toán kỹ. Không chỉ bảo đảm đủ số lượng, sách cần được đưa đến đúng trường, đúng khối lớp và đúng thời điểm, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu.

Bảo đảm đủ sách cho học sinh là trách nhiệm của ngành giáo dục, nhà trường và các đơn vị cung ứng. Nhưng bảo đảm đúng bộ sách, đúng phiên bản và đúng nguồn gốc cũng là cách thiết thực để bảo vệ quyền lợi học tập của học sinh và tránh những khoản chi không cần thiết cho mỗi gia đình. Trong những ngày cận khai giảng này, khi nguồn sách vẫn đang được bổ sung, điều phụ huynh cần nhất không phải là chạy đua mua sách bằng mọi giá mà là bình tĩnh kiểm tra, lựa chọn đúng và chủ động phối hợp với nhà trường để những thiếu hụt cục bộ không trở thành nỗi lo lớn trước thềm năm học mới.

Thế Hiển