Rối loạn tâm thần ngày càng phổ biến, điều trị bằng thuốc và sự đồng hành

Ngày 2/7, Bệnh viện Hữu Nghị đã khai trương Đơn vị Sức khỏe tâm thần trực thuộc Khoa Nội thần kinh của bệnh viện. Việc đưa đơn vị này vào hoạt động được kỳ vọng sẽ giúp phát hiện sớm, can thiệp sớm và điều trị kịp thời các rối loạn tâm thần, qua đó sớm phục hồi, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Chia sẻ với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, PGS.TS.BSCC Nguyễn Thế Anh - Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị cho biết, trong bối cảnh mô hình bệnh tật đang chuyển dịch mạnh sang các bệnh không lây nhiễm, các rối loạn tâm thần ngày càng trở thành vấn đề sức khỏe đáng quan tâm bởi ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị nhiều bệnh lý khác.

PGS.TS Nguyễn Thế Anh - Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị trao quyết định thành lập Đơn vị Sức khỏe tâm thần cho lãnh đạo Khoa Nội thần kinh.

Theo PGS.TS Nguyễn Thế Anh, sức khỏe không chỉ là sự khỏe mạnh về thể chất mà còn bao gồm sức khỏe tinh thần và khả năng thích nghi với môi trường xã hội. Thiếu một trong 3 yếu tố này đều làm suy giảm chất lượng sức khỏe của con người.

"Những rối loạn như mất ngủ kéo dài, lo âu, căng thẳng... nhiều người vẫn cho là bình thường, nhưng thực chất đây có thể là những biểu hiện sớm của các rối loạn sức khỏe tâm thần. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, các rối loạn này có thể tiến triển nặng hơn, gây khó khăn cho việc điều trị và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh", Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị nhấn mạnh.

Ông cũng cho biết, các rối loạn tâm thần có mối liên quan chặt chẽ với nhiều bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, bệnh tim mạch hay các bệnh nội khoa khác. Việc kiểm soát tốt sức khỏe tâm thần sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị tổng thể.

Đặc biệt, Bệnh viện Hữu Nghị là cơ sở y tế có trên 90% người bệnh đến khám và điều trị là người cao tuổi. Đây cũng là nhóm đối tượng có nguy cơ cao gặp các rối loạn như mất ngủ, lo âu, trầm cảm, sa sút trí tuệ hoặc các rối loạn hành vi liên quan đến bệnh lý thần kinh.

"Ở người cao tuổi, các rối loạn về sức khỏe tâm thần rất thường gặp nhưng không phải lúc nào cũng được nhận diện. Nhiều người coi những biểu hiện như mất ngủ, lo lắng hay giảm hứng thú chỉ là dấu hiệu của tuổi già, trong khi đó có thể là giai đoạn khởi phát của các rối loạn tâm thần cần được khám và điều trị", PGS.TS Nguyễn Thế Anh chia sẻ.

Đơn vị Sức khỏe tâm thần ra đời là một bộ phận chuyên sâu, giúp hoàn thiện mô hình điều trị các bệnh lý thần kinh theo hướng toàn diện tại Bệnh viện Hữu Nghị. Trước đây, bệnh viện thường phải phối hợp với các chuyên gia từ bên ngoài trong lĩnh vực tâm thần, trong khi nhu cầu chăm sóc ngày càng lớn và cần sự hiện diện thường xuyên của đội ngũ chuyên môn ngay tại bệnh viện.

Điều trị đa chuyên khoa, lấy người bệnh làm trung tâm

Giám đốc Bệnh viện Hữu Nghị cho rằng, xu hướng của y học hiện đại không chỉ điều trị riêng lẻ theo từng chuyên khoa mà cần sự phối hợp đa chuyên khoa nhằm mang lại hiệu quả tối ưu cho người bệnh. Đơn vị Sức khỏe tâm thần cần xây dựng mô hình phối hợp chặt chẽ giữa chuyên khoa tâm thần, thần kinh, lão khoa cùng các chuyên khoa nội, ngoại khác để chăm sóc toàn diện cho người bệnh.

Bên cạnh đó, bệnh viện sẽ ưu tiên đầu tư nhân lực và trang thiết bị chuyên sâu cho lĩnh vực sức khỏe tâm thần; đồng thời tăng cường đào tạo liên tục, cập nhật các tiến bộ chuyên môn để phát triển đơn vị theo hướng hiện đại.

Một trong những yêu cầu được lãnh đạo bệnh viện đặc biệt nhấn mạnh là thay đổi tư duy chăm sóc người bệnh. "Với người bệnh có rối loạn tâm thần, bác sĩ không chỉ điều trị bằng thuốc mà còn phải là người đồng hành, hỗ trợ họ vượt qua những rào cản tâm lý trong suốt quá trình điều trị. Y đức, sự cảm thông và thái độ phục vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nhóm người bệnh này", PGS Thế Anh nói.

Các bác sĩ đi thăm buồng bệnh và động viên người bệnh đang điều trị.

Theo TS.BS Mai Đức Thảo - Trưởng khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Hữu Nghị, Đơn vị Sức khỏe tâm thần xây dựng mô hình khám, điều trị và quản lý toàn diện các rối loạn tâm thần, đặc biệt tập trung vào người bệnh có bệnh lý thần kinh, người cao tuổi và những trường hợp cần được hỗ trợ tâm lý từ giai đoạn sớm.

Trong thời gian tới, đơn vị sẽ phát triển đội ngũ nhân lực chuyên sâu; tăng cường phối hợp liên chuyên khoa giữa thần kinh, phục hồi chức năng, tâm lý lâm sàng và các chuyên ngành liên quan; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hợp tác chuyên môn trong và ngoài nước; đồng thời tăng cường truyền thông nhằm phát hiện sớm, quản lý lâu dài các rối loạn tâm thần trong cộng đồng.

"Một trong những mục tiêu quan trọng là góp phần giảm kỳ thị đối với các rối loạn tâm thần, nâng cao nhận thức của cộng đồng rằng các bệnh lý này hoàn toàn có thể được phát hiện sớm, điều trị và quản lý hiệu quả nếu người bệnh được tiếp cận dịch vụ y tế kịp thời", TS.BS Mai Đức Thảo thông tin.

Các đại biểu cắt băng khai trương Đơn vị Sức khỏe tâm thần trực thuộc Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Hữu Nghị.

BSCKII Hoàng Thị Thanh Thúy - Phó Trưởng khoa Nội thần kinh, Trưởng Đơn vị Sức khỏe tâm thần cũng cho biết, đơn vị triển khai mô hình điều trị tích hợp, trong đó các rối loạn tâm thần được quản lý song hành với các bệnh lý nội khoa của người bệnh.

Để hỗ trợ chẩn đoán và theo dõi điều trị, các bác sĩ ứng dụng nhiều kỹ thuật chuyên sâu như điện não đồ (EEG), đa ký giấc ngủ, siêu âm Doppler xuyên sọ, chụp CT, MRI sọ não cùng các bộ thang đánh giá sức khỏe tâm thần đã được chuẩn hóa. Người bệnh được đánh giá toàn diện bởi đội ngũ y tế được đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực này.

Bệnh nhân được điều trị ở phòng bệnh thông thoáng, đón ánh sáng tự nhiên, có lưới bảo vệ an toàn.

Theo các bác sĩ, mất ngủ kéo dài không chỉ làm suy giảm sức khỏe thể chất mà còn có thể làm tăng nguy cơ rối loạn lo âu, trầm cảm và nhiều vấn đề sức khỏe tâm thần khác, đặc biệt ở người cao tuổi. Vì vậy, khi tình trạng mất ngủ kéo dài hoặc kèm theo các biểu hiện như lo âu, buồn chán, suy giảm trí nhớ..., người bệnh cần được thăm khám sớm để được đánh giá, điều trị và theo dõi phù hợp, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển nặng hơn.

Dương Hải