Robot phục hồi chức năng: Mở triển vọng mới đến người bệnh

Hội thảo do Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM tổ chức ngày 14/8, thu hút nhiều lãnh đạo bệnh viện chuyên ngành, y - bác sĩ, chuyên gia lĩnh vực phục hồi chức năng trong nước và quốc tế đến từ Hàn Quốc, Ý… tham gia.

Cần chiến lược robot khác nhau

Tại đây, nhiều ứng dụng công nghệ mới được giới thiệu "trình làng" như: "Thiết bị robot khung xương ngoài - Sự hợp tác hoàn hảo giữa con người và robot" (Hàn Quốc); "Tích hợp robot trong khuôn khổ phục hồi chức năng toàn diện" (Ý); "Hệ sinh thái phục hồi chức năng thần kinh tích hợp công nghệ đa phương thức trong quá trình chăm sóc toàn diện" (Medtech); Ứng dụng robot trong phục hồi chức năng: Từ bằng chứng khoa học đến triển khai thực tiễn (Bệnh viện Trung ương Quân đội 108); "Tập luyện dáng đi có hỗ trợ bằng robot: Tái tạo khả năng vận động con người bằng công nghệ" (Hàn Quốc).

TTUT.BS. Đinh Quang Thanh - Cố vấn chuyên môn Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM. Ảnh: Mimosa.

Với đề tài khoa học: "Robot phục hồi chức năng: Từ công nghệ hỗ trợ đến thay đổi mô hình điều trị", TTUT.BS. Đinh Quang Thanh - Cố vấn chuyên môn Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp cho rằng, robot không phải là một "thiết bị đắt tiền" mà là một phương tiện giúp hiện thực hóa các nguyên lý cốt lõi của phục hồi chức năng: Luyện tập cường độ cao, lặp lại có mục tiêu, phản hồi tức thì và điều trị cá thể hóa. Mỗi bệnh lý có đặc điểm tổn thương khác nhau nên cần chiến lược robot khác nhau. Robot không được lựa chọn theo "thiết bị hiện có" mà phải theo mục tiêu chức năng của người bệnh. Đây là nguyên tắc cốt lõi trong phục hồi chức năng hiện đại.

"Cần đánh giá người bệnh, sau đó mới xác định mục tiêu điều trị, lựa chọn loại robot phù hợp, xây dựng chương trình tập luyện và lượng giá kết quả. Sai lầm phổ biến là xem robot như một liệu pháp độc lập. Thực tế, robot chỉ phát huy tối đa hiệu quả khi được tích hợp vào chương trình phục hồi chức năng đa chuyên ngành, trong đó bác sĩ phục hồi chức năng giữ vai trò chỉ định, xây dựng mục tiêu và đánh giá kết quả" – BS. Thanh lưu ý thêm.

Nhu cầu phục hồi chức năng ngày càng gia tăng

Theo PGS.TS.BS. Phan Minh Hoàng - Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM, những năm qua, y học Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ, từng bước tiếp cận và làm chủ nhiều kỹ thuật tiên tiến. Trong quá trình đó, phục hồi chức năng ngày càng khẳng định vai trò là một lĩnh vực chuyên môn sâu, có ý nghĩa xuyên suốt trong chăm sóc sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống và tái hòa nhập cộng đồng.

Ứng dụng robot tại Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM. Ảnh: Mimosa.

Nhu cầu phục hồi chức năng ngày càng gia tăng do sự phổ biến của đột quỵ, bệnh lý thần kinh, chấn thương tủy sống, chấn thương sọ não, bệnh lý cơ xương khớp, khuyết tật và các bệnh nghề nghiệp liên quan đến vận động. Người bệnh ngày nay không chỉ mong muốn được điều trị khỏi bệnh mà còn mong muốn có thể vận động, làm việc, tự chăm sóc bản thân và trở lại cuộc sống bình thường. Ngành phục hồi chức năng không ngừng đổi mới chuyên môn, phương pháp điều trị và công nghệ.

Trong bối cảnh đó, robot đang mở ra một hướng phát triển nhiều triển vọng. Robot trong phục hồi chức năng không chỉ là một thiết bị công nghệ cao mà còn mang đến một phương thức điều trị chính xác, có khả năng cá thể hóa và lượng giá kết quả tốt hơn. Robot có thể hỗ trợ người bệnh thực hiện các bài tập với cường độ phù hợp; cung cấp các chỉ số khách quan về vận động; hỗ trợ bác sĩ, kỹ thuật viên theo dõi tiến triển và xây dựng chương trình tập luyện phù hợp với từng người bệnh.

Tuy nhiên, giá trị của robot chỉ thực sự được phát huy khi công nghệ được đặt trong một quy trình chuyên môn phù hợp, được vận hành bởi đội ngũ nhân lực có năng lực và hướng tới mục tiêu cuối cùng là lợi ích của người bệnh. Ứng dụng robot cũng đặt ra yêu cầu đối với ngành phục hồi chức năng Việt Nam: Cần chuyển từ tiếp nhận công nghệ sang làm chủ công nghệ. Nhu cầu phục hồi chức năng ngày càng lớn, trong khi khoa học công nghệ đang mở ra những khả năng chưa từng có. Đây chính là cơ hội để đổi mới và nâng tầm ngành phục hồi chức năng Việt Nam theo hướng chuyên sâu – hiện đại – hội nhập – nhân văn và phát triển bền vững. Robot trong phục hồi chức năng không chỉ là một xu hướng công nghệ. Đó là một phần của hành trình nhân văn y học.

PGS.TS.BS. Phan Minh Hoàng - Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng - Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM. Ảnh: Mimosa.

"Riêng Bệnh viện Phục hồi chức năng – Điều trị bệnh nghề nghiệp TPHCM (Đơn vị đầu ngành và phụ trách công tác chỉ đạo tuyến về phục hồi chức năng cho toàn bộ khu vực phía Nam) sẽ tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng chuyên môn, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, từng bước ứng dụng công nghệ tiên tiến và chủ động hội nhập quốc tế. Với sự đồng hành của các chuyên gia, các nhà khoa học, các đối tác trong nước và quốc tế cùng với quyết tâm đổi mới của đội ngũ cán bộ y tế, ngành phục hồi chức năng Việt Nam sẽ có những bước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới. Kỳ vọng diễn đàn khoa học này không chỉ chất lượng mà còn mở ra một câu chuyện lớn về tương lai của ngành phục hồi chức năng Việt Nam – một nền y tế chuyên sâu, hiện đại, nhân văn và lấy người bệnh làm trung tâm" - lãnh đạo bệnh viện chuyên sâu ngành phục hồi chức năng khu vực phía Nam cam kết.

Xuân Thu