Rau má - Từ quà quê đến đặc sản OCOP

Đa dạng sản phẩm chế biến từ rau má được trưng bày, giới thiệu tại các sự kiện quảng bá, xúc tiến du lịch của tỉnh.

Không cần những vùng đất màu mỡ, rau má vẫn thường mọc xanh tốt trên các bờ ruộng, bờ mương hay những khoảng đất ven nhà. Trong ký ức của nhiều người, những ngày hè nắng gắt, một bát canh rau má, đĩa rau má sống hay cốc nước rau má mát lành đủ để xua tan mệt nhọc sau những giờ lao động. Đối với người dân xứ Thanh, đây còn là loại rau “đặc biệt” gắn với nếp sống tiết kiệm, giản dị của người dân vùng nông thôn, trở thành một phần ký ức và đời sống văn hóa của nhiều thế hệ.

Nếu như trước đây rau má chủ yếu được sử dụng dưới dạng rau tươi thì những năm gần đây, cùng với sự thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng và xu hướng phát triển nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, loại cây dân dã này đã có thêm cơ hội khẳng định vị thế. Nắm bắt nhu cầu thị trường, nhiều cơ sở sản xuất trong tỉnh đã đầu tư công nghệ chế biến, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm rau má địa phương. Tiêu biểu trong số đó phải kể đến các sản phẩm của HTX Đồng Ngâu (xã Thọ Long), Queen Farm (xã Lưu Vệ). Trong đó, HTX Đồng Ngâu đang cung cấp ra thị trường 5 sản phẩm chủ lực gồm: bột rau má nguyên vị, rau má đậu xanh, rau má hạt sen, rau má ngũ vị và trà rau má. Đáng chú ý, sản phẩm bột rau má nguyên vị đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao; sản phẩm rau má đậu xanh và rau má hạt sen đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để hướng tới đạt chuẩn OCOP 4 sao. Việc ứng dụng công nghệ trong chế biến sản phẩm không chỉ giúp kéo dài thời gian bảo quản mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng đối với các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, tốt cho sức khỏe. Từ một loại rau quen thuộc trong bữa ăn gia đình, rau má đã dần trở thành món quà đặc sản của xứ Thanh.

Sức hấp dẫn của rau má không chỉ nằm ở các sản phẩm chế biến mà còn ở những món ăn mang đậm hương vị quê nhà. Trong hành trình khám phá ẩm thực xứ Thanh, nhiều du khách cảm thấy thú vị khi được thưởng thức các món ăn được chế biến từ rau má như: nộm rau má, canh rau má, nước rau má đậu xanh... Nổi bật trong số đó là món nộm rau má - món ăn dân dã nhưng chứa đựng sự tinh tế trong cách kết hợp nguyên liệu. Rau má được lựa chọn kỹ lưỡng, giữ nguyên độ tươi giòn rồi trộn cùng lạc rang và các loại gia vị khác. Thành phẩm là món ăn có vị thanh mát, giòn, hài hòa giữa vị chua, ngọt và bùi, tạo cảm giác ấn tượng cho người thưởng thức. Chia sẻ cảm nhận về ẩm thực xứ Thanh, chị Nguyễn Thị Loan (Hà Nội) cho biết: “Điều khiến tôi và các thành viên trong gia đình ấn tượng trong các bữa ăn tại Sầm Sơn là món nộm rau má. Trước đây tôi chỉ biết rau má để làm nước uống, nhưng khi thưởng thức món nộm mới cảm nhận hết sự hấp dẫn của loại rau này. Rau rất giòn, tươi, vị thanh mát tự nhiên, ăn không ngấy mà lại rất ngon. Đây là món ăn đơn giản nhưng để lại cho tôi nhiều ấn tượng về ẩm thực xứ Thanh”.

Cùng với sự phát triển của hoạt động du lịch, các sản phẩm từ rau má cũng đã có mặt tại một số điểm tham quan, khu du lịch trong tỉnh. Từ những cốc nước rau má đậu xanh thơm mát đến các gói trà rau má tiện lợi hay sản phẩm bột rau má nguyên vị, tất cả đều góp phần giới thiệu nét đặc sắc của nông sản Thanh Hóa tới du khách gần xa. Tại điểm dừng chân Khu Di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, nước rau má là một trong những thức uống đặc sản không thể bỏ lỡ đối với nhiều du khách. Bà Bùi Ánh Tuyết, Phó Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh cho biết: "Vào những tháng du lịch hè, nước rau má là một trong những đồ uống được nhiều du khách lựa chọn khi đến với Lam Kinh. Bên cạnh đó, trà rau má hay bánh rau má tại các quầy hàng đặc sản cũng được du khách quan tâm, lựa chọn làm quà tặng cho người thân và bạn bè sau mỗi chuyến đi. Điều này cho thấy sức hút ngày càng lớn của đặc sản địa phương trong hoạt động du lịch".

Từ một loài cây gắn bó với đời sống dân gian qua nhiều thế hệ, cây rau má hôm nay đã khoác lên mình diện mạo mới với những sản phẩm đa dạng, hiện đại nhưng vẫn giữ nguyên hương vị mộc mạc vốn có. Hành trình từ luống rau quê đến sản phẩm OCOP, từ món ăn dân dã đến thức quà được du khách yêu thích đã cho thấy sức sống bền bỉ của một sản vật mang đậm bản sắc xứ Thanh. Đó không chỉ là câu chuyện về một loại cây trồng, mà còn là câu chuyện về sự sáng tạo, nỗ lực nâng tầm giá trị nông sản quê hương, để những hương vị bình dị tiếp tục vươn xa trên hành trình quảng bá hình ảnh đất và người xứ Thanh.

Bài và ảnh: Hoài Anh