Ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu

Việc ra mắt Không gian giới thiệu này thể hiện rõ cam kết của ngành Lưu trữ trong việc cung cấp nguồn thông tin gốc xác thực, phục vụ nghiên cứu, giáo dục và lan tỏa các giá trị lịch sử - văn hóa đến cộng đồng trong nước và quốc tế. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy; đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; đông đảo các nhà khoa học, đại diện các cơ sở đào tạo, các Đại sứ quán, tổ chức quốc tế tại Hà Nội đã đến dự.

Đông đảo khách tham quan trưng bày Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu.

Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước hiện là cơ quan trực tiếp quản lý 2 Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam được UNESCO ghi danh, gồm Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn. Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu là kết quả của một quá trình chuẩn bị công phu, liên tục và có định hướng dài hạn, bám sát các chủ trương, chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nước và Lãnh đạo Chính phủ về bảo vệ và phát huy giá trị tài liệu lưu trữ quốc gia. Đồng thời, việc hình thành Không gian này cũng phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ quốc gia của mỗi nước luôn là địa chỉ tin cậy giới thiệu những tư liệu quý giá, tiêu biểu nhất, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống quản trị của quốc gia.

Phát biểu tại lễ giới thiệu, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Đặng Thanh Tùng nêu rõ: tài liệu lưu trữ quốc gia là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực tiến trình lịch sử, văn hóa, tư duy quản trị và sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ. Trong đó, Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn - hai khối di sản tư liệu thế giới được UNESCO ghi danh - không chỉ là niềm tự hào của ngành Lưu trữ, mà còn là tài sản vô giá của quốc gia, của dân tộc Việt Nam. Theo ông Tùng, nhận thức sâu sắc giá trị đó, dưới sự quan tâm, chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đặc biệt thông qua các Đề án trọng điểm về bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Châu bản triều Nguyễn, Mộc bản triều Nguyễn do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2016, ngành Lưu trữ đã từng bước chuyển từ tư duy "lưu giữ" sang tư duy bảo quản gắn với phát huy và chuyển đổi mạnh mẽ sang phục vụ xã hội, phục vụ cộng đồng. Không gian giới thiệu không chỉ hiện thực hóa quy định của Luật Lưu trữ năm 2024 trong việc chủ động bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ của một quốc gia phải là địa chỉ tin cậy nhất giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của mỗi quốc gia.

Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Đặng Thanh Tùng phát biểu.

Cục trưởng Đặng Thanh Tùng nhấn mạnh: quán triệt tinh thần Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngành Lưu trữ xác định: chuyển đổi số trong lưu trữ chính là chuyển đổi cách thức cung cấp thông tin, cách công chúng tiếp cận và sử dụng tài liệu lưu trữ. Không gian giới thiệu này chính là nơi hiện thực hóa cách tiếp cận đó và được xác định là trọng tâm trong chiến lược chuyển đổi số và phục vụ xã hội của ngành Lưu trữ trong giai đoạn mới. "Không gian ngày hôm nay sẽ là "hạt giống" quan trọng khởi đầu cho một hành trình mới. Để trong một tương lai rất gần, một không gian xứng tầm sẽ hiện hữu - như một sự tri ân tất yếu của thế hệ hôm nay dành cho quá khứ, và là món quà ý nghĩa nhất mà chúng ta trang trọng trao truyền lại cho muôn đời sau. “Chúng tôi mong muốn nơi đây sẽ trở thành một điểm đến văn hóa có chiều sâu, một "lớp học lịch sử trực quan", một hệ sinh thái học tập mở, phục vụ đa dạng đối tượng: từ học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu đến đông đảo công chúng và bạn bè quốc tế", Cục trưởng Đặng Thanh Tùng mong muốn.

Không gian giới thiệu được thiết kế khoa học, hiện đại với 03 không gian hợp phần. Trong đó, trung tâm là Không gian Media hiện đại - nơi tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành nội dung media, dữ liệu số, sản phẩm tương tác đa phương tiện. Bên cạnh đó, Không gian Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu sẽ mang đến cho công chúng trong nước và quốc tế một cái nhìn tổng quan, dễ tiếp cận về di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia, đồng thời, cho phép công chúng có thể tìm hiểu, tra cứu, tương tác và học tập từ tài liệu lưu trữ gốc thông qua các màn hình tương tác, tìm kiếm thông tin. Ngoài ra, Không gian Lịch sử ngành Lưu trữ Việt Nam được bố trí với mục đích tôn vinh hành trình hình thành và phát triển của nghề lưu trữ, cùng những thế hệ người làm lưu trữ đã lặng thầm gìn giữ, bảo vệ và trao truyền các di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia qua các thời kỳ. Đáng chú ý, trong khuôn khổ ra mắt Không gian giới thiệu, một số tài liệu lưu trữ gốc tiêu biểu về Quốc kỳ, Quốc ca, Quốc huy và Hiến pháp được lựa chọn giới thiệu tới công chúng - như những biểu tượng thiêng liêng của quốc gia, kết tinh ý chí, khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.

Khách quốc tế tham quan trưng bày Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu.

Ban tổ chức cho biết: Tọa lạc tại trung tâm Thủ đô Hà Nội ngàn năm văn hiến, Không gian giới thiệu được thiết trí tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước số 12 Đào Tấn, Hà Nội được kỳ vọng trở thành điểm đến văn hóa có chiều sâu, đồng thời là không gian sinh hoạt chuyên đề và hệ sinh thái học tập mở, nơi công chúng trong và ngoài nước có thể tiếp cận một cách tổng thể, hệ thống và chân thực tiến trình lịch sử, văn hóa và truyền thống quản trị quốc gia của Việt Nam thông qua các tài liệu lưu trữ gốc.

Kể từ ngày 3/3/2026 - tức ngày Rằm tháng Giêng, Tết Nguyên Tiêu năm Bính Ngọ tới đây, Không gian sẽ chính thức mở cửa tự do đón khách tham quan từ 09h00 đến 16h00 các ngày trong tuần. Để khởi động cho chuỗi hoạt động phục vụ công chúng với thông điệp "Khai trí đầu xuân - Tôn vinh văn hiến", tại đây sẽ diễn ra Trưng bày chuyên đề về Tết Hoàng cung qua Châu bản, Mộc bản triều Nguyễn, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm tương tác độc đáo như kỹ thuật in dập Mộc bản trên giấy dó và tặng chữ thư pháp đầu xuân. Nơi đây hứa hẹn sẽ là một điểm đến mới trong bản đồ du xuân của người Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung để cùng nhau khám phá về Hà Nội thân yêu.

Pv