Quyết tâm tìm lại tên cho những người đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc

Đồng chí Đinh Văn Tuấn, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh

PV: Đồng chí đánh giá thế nào về ý nghĩa “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đối với tỉnh Lâm Đồng?

Đồng chí Đinh Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh:

Mỗi dịp tháng 7 tri ân hay trong những chuyến công tác về cơ sở, điều khiến tôi xúc động nhất là được gặp các mẹ Việt Nam anh hùng và thân nhân liệt sĩ. Nhiều bà mẹ đang ở những năm tháng cuối đời vẫn đau đáu mong tìm thấy di cốt người con đã hi sinh. Có người không còn minh mẫn nhưng vẫn gọi tên con trong vô thức. Những hình ảnh ấy không chỉ khiến tôi mà bất kỳ ai chứng kiến cũng sẽ trào dâng xúc động, xót xa.

Chiến tranh đã lùi xa rất nhiều năm, nhưng vẫn còn những nỗi đau chưa thể khép lại. Vẫn còn những gia đình chưa tìm được người thân, còn những liệt sĩ chưa tìm được hài cốt và những phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Với trách nhiệm của một người lãnh đạo địa phương, trực tiếp phụ trách công tác tìm kiếm, quy tập và hiện nay trong chiến dịch lớn này có thêm nhiệm vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, tôi luôn mang theo nhiều nỗi trăn trở và day dứt.

Lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng viếng Nghĩa trang Liệt sĩ Đà Lạt

Vì vậy, khi triển khai thực hiện, chúng tôi luôn xác định “Chiến dịch 500 ngày đêm” không đơn thuần là một nhiệm vụ chuyên môn, mà đây là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, là trách nhiệm trước lịch sử, là sự tri ân đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Lâm Đồng hôm nay được hình thành từ 3 địa phương Lâm Đồng, Đắk Nông và Bình Thuận - những vùng đất từng là chiến trường ác liệt trong các cuộc kháng chiến. Từ núi rừng Tây Nguyên đến vùng đất cực Nam Trung Bộ, biết bao cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong và đồng bào yêu nước đã chiến đấu, hi sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Trên mảnh đất ấy vẫn còn những người con của Tổ quốc chưa được trở về; trong nhiều nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh vẫn còn không ít phần mộ liệt sĩ chưa xác định được danh tính. Và “Chiến dịch 500 ngày đêm” chính là quyết tâm chính trị, là cánh cửa mới được mở ra để thắp lên hi vọng tìm được, xác định được danh tính và đưa các chú, các bác, các anh, các chị trở về với gia đình, với quê hương.

PV: Tỉnh Lâm Đồng đã làm gì để triển khai chiến dịch hiệu quả?

Đồng chí Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh:

Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ thiêng liêng nhưng cũng vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, càng khó khăn càng đòi hỏi phải có cách làm khoa học, bài bản, thận trọng và quyết tâm.

Đồng chí Đinh Văn Tuấn thắp nhang tưởng niệm tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đức Linh (Ảnh TL)

Trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” chúng tôi có hai nhiệm vụ song song:

Một là, tiếp tục công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng ở những khu vực được các cá nhân, tổ chức cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; mục tiêu là sẽ tìm kiếm được 150 hài cốt liệt sĩ.

Hai là, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, cụ thể là tổ chức lấy mẫu hài cốt liệt sĩ ở những phần mộ đã quy tập cũng như những hài cốt liệt sĩ mới được tìm kiếm, quy tập nhưng chưa xác định được danh tính; mục tiêu đặt ra cho nhiệm vụ lấy mẫu đối với các hài cốt liệt sĩ trong các nghĩa trang là hoàn thành trước ngày 15/11/2026.

Đối với công tác lấy mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN nhằm xác định danh tính, trước khi triển khai, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã tiến hành khảo sát kỹ lưỡng tất cả các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.

Trên cơ sở phân tích kết quả khảo sát, Ban Chỉ đạo đã chọn Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đức Linh để tổ chức làm trước việc lấy mẫu sinh phẩm và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính. Đây hiện là nơi yên nghỉ của 298 anh hùng liệt sĩ. Trong số đó, có 55 phần mộ chưa xác định được danh tính. Các phần mộ liệt sĩ tại đây có đầy đủ ký hiệu số mộ, hàng và lô, thuận lợi cho công tác lấy mẫu phục vụ giám định ADN. Kết cấu xây dựng các phần mộ cũng thuận lợi cho việc tổ chức khai quật, lấy mẫu và hoàn nguyên đúng hiện trạng.

Đồng chí Đinh Văn Tuấn giám sát việc lấy mẫu điểm hài cốt liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ xã Đức Linh

Qua thực tiễn đợt làm trước này, nhiều vấn đề phát sinh đã được nhận diện đầy đủ. Trong đó khó khăn nhất là việc hài cốt liệt sĩ sau hơn 50 năm nằm trong lòng đất, chịu tác động của điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và môi trường tự nhiên nên vật chất di truyền bị phân hủy ở nhiều mức độ khác nhau. Bên cạnh đó, nhiều phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính đã được quy tập qua nhiều lần di dời, cải táng hoặc tập trung từ các khu vực chiến trường khác nhau, khiến thông tin lưu trữ đi kèm còn hạn chế. Điều này đòi hỏi các lực lượng tham gia phải thực hiện rất cẩn trọng, tỉ mỉ trong từng khâu từ đối chiếu hồ sơ, xác định vị trí phần mộ, lấy mẫu sinh phẩm đến số hóa dữ liệu và quản lý thông tin.

Tỉnh Lâm Đồng phấn đấu đến giữa tháng 11/2026 sẽ lấy 4.776 mẫu ADN đối với hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính tại 11 nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh. Đây là khối lượng công việc rất lớn, chúng tôi quyết tâm nỗ lực để hoàn thành mục tiêu đề ra.

Hiện Ban Chỉ đạo 515 đang tập trung quyết liệt thực hiện hiệu quả "Chiến dịch 500 ngày đêm"

Chúng tôi quán triệt rõ nguyên tắc: Phải bảo đảm độ chính xác tuyệt đối. Bởi phía sau mỗi mẫu ADN không chỉ là dữ liệu khoa học mà còn là danh tính của một liệt sĩ, là sự trông mong của cả một gia đình, một dòng họ. Bởi thế, chúng tôi rất kỳ vọng việc chuẩn hóa dữ liệu, lấy mẫu sinh phẩm và kết nối với cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ sẽ tạo ra bước đột phá trong công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Để các mẫu ADN thực sự mở ra cơ hội để một liệt sĩ được gọi đúng tên trong những nén nhang đoàn tụ của các gia đình mình sau hơn nửa thế kỷ chờ đợi.

Đối với công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ: Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã có văn bản thông báo rộng rãi, hiện nay, Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đang tiếp tục tiếp nhận, xử lý, xác minh các thông tin của cá nhân, tổ chức trong và ngoài tỉnh về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; lực lượng tìm kiếm, quy tập đã được giao nhiệm vụ và sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ trong thời gian tới; trước mắt, lực lượng tìm kiếm, quy tập và các địa phương sẽ tập trung tìm kiếm các khu vực có thông tin mộ liệt sĩ theo kết quả kết luận địa bàn đợt 1, phấn đấu hoàn thành mục tiêu và tiến độ của “Chiến dịch 500 ngày đêm” mà Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã đề ra.

Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo cũng đẩy mạnh công tác truyền thông nhằm khơi dậy mạnh mẽ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, giáo dục truyền thống cách mạng, lòng biết ơn, tri ân sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với quá khứ hào hùng của dân tộc. Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội, đặc biệt thế hệ trẻ, tạo các đợt lan tỏa mạnh trên không gian mạng trong suốt thời gian triển khai chiến dịch. Đồng thời, thực hiện đồng bộ các giải pháp để đấu tranh, phản bác hiệu quả đối với các thông tin sai lệch, chống phá trên không gian mạng, tạo sự đồng thuận, ủng hộ của toàn xã hội đối với chiến dịch.

PV: "Chiến dịch 500 ngày đêm" đang bước vào giai đoạn tăng tốc, đồng chí muốn gửi gắm thông điệp gì tới các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và Nhân dân trong tỉnh?

Đồng chí Đinh Văn Tuấn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh:

Tôi cho rằng điều lớn lao nhất mà “Chiến dịch 500 ngày đêm" hướng tới không nằm ở những con số. Điều lớn nhất là phải nỗ lực tối đa để tìm được và trả lại tên cho những người đã hiến dâng tuổi xuân, máu xương và cả cuộc đời mình cho Tổ quốc.

Các bộ phận phối hợp chặt chẽ để bảo đảm thông tin chính xác, không nhầm lẫn

Tôi mong rằng các đồng chí cựu chiến binh, các nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và toàn thể Nhân dân sẽ tiếp tục đồng hành với chiến dịch trong hành trình đầy ý nghĩa này. Bởi đôi khi chỉ một ký ức được kể lại, một cuốn sổ tay cũ, một lá thư còn lưu giữ hay một thông tin tưởng như rất nhỏ cũng có thể trở thành mảnh ghép quan trọng giúp tìm thấy một, thậm chí nhiều liệt sĩ.

Trả lại tên cho liệt sĩ không chỉ là tìm lại một con người. Đó còn là giữ gìn đạo lý của dân tộc, bồi đắp niềm tin của Nhân dân và khẳng định rằng những người đã hi sinh vì Tổ quốc sẽ không bao giờ bị lãng quên. Đó cũng chính là ý nghĩa nhân văn và thiêng liêng nhất của “Chiến dịch 500 ngày đêm" mà tỉnh Lâm Đồng đang quyết tâm thực hiện.

Với sự phát triển của khoa học đã mở ra cơ hội để tìm kiếm thông tin cho các liệt sĩ vô danh

Sự góp sức của các đồng chí cựu chiến binh, các nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ và toàn thể Nhân dân là cơ sở quan trọng để "Chiến dịch 500 ngày đêm" hoàn thành thắng lợi

Thực tế trên cả nước thời gian qua đã có nhiều hài cốt liệt sĩ vô danh được xác định danh tính nhờ công nghệ giám định ADN. Mỗi kết quả thành công không chỉ là một thành tựu của khoa học mà còn là khoảnh khắc đầy xúc động khi những người con đã hi sinh được trở về với gia đình, quê hương sau hàng chục năm xa cách.

Chính những câu chuyện ấy tiếp thêm cho chúng tôi niềm tin và động lực để kiên trì thực hiện nhiệm vụ này. Chúng tôi luôn tin rằng những người con ưu tú của Lâm Đồng đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc cũng sẽ sớm được gọi đúng tên mình, sớm trở về trong niềm vui, niềm hạnh phúc của gia đình và người thân. Và mảnh đất này sẽ được chứng kiến những cuộc đoàn tụ sau nửa thế kỷ chờ đợi.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh.

Ngọc Ngà