Quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm: Mở rộng không gian, thu hút nhân tài

Đồ án quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh tầm nhìn 100 năm đang được khẩn trương hoàn thiện. Góp ý cho đồ án, Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA) đã gửi tham luận đề xuất các giải pháp đột phá không gian, tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, kinh tế.

Nhằm làm rõ hơn những kiến nghị chiến lược, chung tay vì sự vươn mình của thành phố, báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc phỏng vấn ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA.

Khẳng định vai trò hạt nhân, tạo liên kết vùng

- Thưa ông, góp ý cho quy hoạch kinh tế, Hiệp hội nhấn mạnh vai trò đầu tàu của TP.HCM. Theo ông, đồ án quy hoạch lần này cần thể hiện khát vọng lan tỏa ra sao với cả nước?

+ Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA: Đồ án quy hoạch tổng thể lần này trước tiên phải quán triệt sâu sắc các định hướng chiến lược từ Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị.

Dựa trên cơ sở đó, quy hoạch phát triển kinh tế bắt buộc phải thể hiện được khát vọng mãnh liệt nhằm vươn lên, xây dựng một thành phố phát triển thực sự nhanh và bền vững, kiên định giữ vững vị trí đầu tàu kinh tế, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa của cả nước.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA

Hơn bao giờ hết, TP.HCM phải khẳng định vững chắc vai trò trung tâm, hạt nhân và là cực tăng trưởng cốt lõi của vùng và cả nước. Điều này tạo sức lan tỏa sâu rộng nhằm dẫn dắt liên kết phát triển công nghiệp, dịch vụ, logistics, đô thị và hệ thống kết cấu hạ tầng chiến lược.

Bên cạnh đó, quy hoạch không thể bỏ qua tiềm năng to lớn từ việc phát triển mạnh mẽ kinh tế biển, bao gồm kinh tế biển xa, biển gần, kết hợp nuôi biển, điện gió ngoài khơi và gần bờ.

Đồng thời, thành phố cần được xác lập không gian quy hoạch độc lập cho trung tâm tài chính quốc tế và kinh tế nông nghiệp công nghệ cao tương xứng với đô thị đặc biệt.

Phát triển mạng lưới đường sắt đô thị là giải pháp then chốt để giải quyết ùn tắc giao thông TP.HCM. Ảnh: THUẬN VĂN

- Ông vừa nhắc đến sức lan tỏa cấp vùng. Vậy để tối ưu hóa, việc xác định lại ranh giới Vùng TP.HCM, thêm Đồng Tháp và Lâm Đồng mang lại ý nghĩa chiến lược gì?

+ Khái niệm không gian phát triển cấp vùng là yếu tố sống còn nhằm mục đích khai thác tối đa lợi thế so sánh cùng những nguồn lực quý giá giữa các địa phương. Trước đây, cấu trúc Vùng TP.HCM truyền thống thường bao gồm TP.HCM, Đồng Nai, Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu, Tây Ninh, Long An và Tiền Giang (cũ).

Tuy nhiên, sau các quyết định hợp nhất một số đơn vị hành chính thời gian qua, chúng ta cần thiết lập lại tư duy về không gian Vùng. Không gian chiến lược này cần định hình rõ bao gồm TP.HCM mới, thành phố Đồng Nai, tỉnh Tây Ninh và đề xuất bổ sung thêm tỉnh Đồng Tháp cùng tỉnh Lâm Đồng. Việc mạnh dạn đưa Đồng Tháp, Lâm Đồng vào bản đồ quy hoạch kinh tế xã hội Vùng sẽ hình thành nên một thế trận liên kết toàn diện, sâu sắc.

Đặc biệt, xét về góc độ an ninh quốc phòng, địa bàn Quân khu 7 hiện nay vốn dĩ đã bao trùm khu vực TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh và Lâm Đồng. Do vậy, việc tái định hình không gian Vùng như đề xuất sẽ củng cố tính thực tiễn sâu sắc.

Đầu tư mạnh mẽ giao thông công cộng sẽ nâng tầm diện mạo đô thị văn minh, hiện đại hơn. Ảnh: THUẬN VĂN

Đề xuất mở rộng không gian vùng và hành lang ven biển là bước tiến đúng đắn, đầy triển vọng cho quy hoạch TP.HCM tầm nhìn 100 năm. Ảnh: THU TRINH

Phát triển giao thông công cộng, rút ngắn thời gian di chuyển

- Để hiện thực hóa các trục không gian mới, hạ tầng giao thông là mấu chốt. Giải pháp nào để thành phố giải quyết ùn tắc, hướng tới mô hình di chuyển dưới 45 phút?

+ Vấn nạn ách tắc giao thông kéo dài cùng tình trạng ngập nước nghiêm trọng do mưa lớn và triều cường là những điểm nghẽn kìm hãm đô thị. Điều này đã được đích thân Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Tô Lâm nhiều lần chỉ đạo phải giải quyết dứt điểm.

Trong đồ án quy hoạch tổng thể lần này, chúng tôi mạnh dạn đề xuất hướng đi mang tính định lượng rõ ràng: Thành phố phải nghiên cứu quy luật khoảng cách để xác lập thời gian di chuyển tối ưu.

Nghĩa là, quy hoạch phải đặt lộ trình giảm thời gian di chuyển tối đa xuống một giờ, phấn đấu tiến tới mô hình thành phố 45 phút, thành phố 30 phút và đích đến là thành phố 20 phút trong các giai đoạn 10 đến 15 năm tới.

Để làm được điều này, lời giải quyết định duy nhất là phải nâng cao mạnh mẽ năng lực giao thông công cộng; tập trung phát triển hệ thống đường sắt đô thị như metro, LRT hay monorail đi ngầm hoặc nổi trên mặt đất, trên cao. Các dự án này phải tận dụng hành lang đường bộ, tiết kiệm không gian nhằm giải tỏa đền bù nhanh chóng.

Quy hoạch phải hướng đến mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững cho thế hệ tương lai. Ảnh: THUẬN VĂN

Chính sách ưu đãi thu hút nhân tài

- Dự báo dân số thành phố đến năm 2050 khoảng 20 triệu người. Chúng ta cần cơ chế nào để giải quyết bài toán nhân lực này?

+ Theo các kịch bản, quy mô dân số toàn TP.HCM đến năm 2050 dự kiến rơi vào khoảng 20 đến 22 triệu người (đã bao gồm thường trú và tạm trú trên 6 tháng). Con số này hoàn toàn phù hợp, đã tính đến xu thế tất yếu khi lượng di dân cơ học giảm dần theo thời gian và tình trạng già hóa dân số ập đến do tỉ suất sinh giảm mạnh.

Thực tế hiện nay, tỉ suất sinh năm 2024 tại thành phố chỉ đạt khoảng 1,43 đến 1,51 con/phụ nữ, thấp xa so với mức sinh thay thế. Việc phát triển hệ sinh thái cụm ngành chiến lược không thể phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn lực sẵn có.

Chính sách thu hút nhân tài sẽ tạo bệ phóng vững chắc cho TP.HCM vươn tầm cao, phát triển bền vững. Ảnh: QUANG HUY

Hiệp hội kiến nghị, quy hoạch dự báo nhu cầu nhân lực phải vạch ra các cơ chế, chính sách ưu đãi thực sự vượt trội để thu hút nhân tài. Chúng ta cần tạo ra "con đường tắt" hấp dẫn để thu hút chuyên gia đầu ngành, tổng công trình sư giàu kinh nghiệm đến nghiên cứu, làm việc lâu dài phục vụ sự nghiệp phát triển đô thị đặc biệt.

- Cuối cùng, bên cạnh vai trò dẫn dắt của khu vực công, hiệp hội kiến nghị cần xác lập rõ vị thế kinh tế tư nhân. Sự tham gia của khối này mang ý nghĩa gì?

+ Xuyên suốt qua các bản định hướng lập quy hoạch phát triển kinh tế trước đây, chúng ta thường nhấn mạnh rất đậm nét đến vai trò dẫn dắt của khu vực công. Điều này hoàn toàn đúng nhưng rõ ràng chưa đủ mạnh trong bối cảnh hội nhập hiện tại.

Nhìn vào mục tiêu tăng trưởng GRDP đầy tham vọng, đạt mức tối thiểu 10% mỗi năm trong 20 năm tới (giai đoạn từ 2026 đến 2045), TP.HCM bắt buộc phải huy động, khơi thông tối đa sức mạnh tổng hợp của mọi tầng lớp.

Khu vực kinh tế tư nhân luôn đóng vai trò nòng cốt trong chiến lược phát triển của thành phố. Ảnh: QUANG HUY

Chính vì lẽ đó, hiệp hội đề nghị trong đồ án quy hoạch tổng thể mang tính thế kỷ này phải xác lập thật sự rõ nét, cụ thể và trân trọng vai trò của khu vực kinh tế tư nhân.

Đây là hành động pháp lý thiết thực nhằm quán triệt thực hiện Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đi vào đời sống. Kinh tế tư nhân phải được xem là động lực quan trọng, bình đẳng, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để họ cống hiến hết mình, đưa Thành phố không ngừng tiến bước vững chắc.

- Xin cảm ơn ông!

TP.HCM phát huy tốt nguồn lực kinh tế tư nhân sẽ thúc đẩy thị trường nhà ở cho thuê bền vững.

QUANG HUY