Đổi mới tư duy phát triển TP HCM

Sáng 2-6, Thường trực HĐND TP HCM tổ chức Hội thảo "Quy hoạch tổng thể TP HCM - tầm nhìn 100 năm". Theo nhiều chuyên gia, TP HCM cần đổi mới tư duy, trong đó có tư duy lập quy hoạch, tư duy liên kết, hợp tác vùng, phát triển đa cực.

Quản trị đa trung tâm

Nêu định hướng tại hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP HCM Võ Văn Minh cho biết Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TP HCM trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu xây dựng quy hoạch tổng thể thành phố với tầm nhìn 100 năm. Việc quy hoạch nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế, tạo không gian và động lực phát triển mới, ổn định, lâu dài, nâng cao năng lực chống chịu biến đổi khí hậu cho thành phố, vùng TP HCM.

Theo Chủ tịch HĐND TP HCM, quy hoạch không gian phát triển thành phố theo tư duy đa cực, tích hợp, kết nối, vận hành theo mô hình quản trị đa trung tâm, hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, giữa phát triển hiện đại và bảo tồn, lưu giữ các giá trị truyền thống.

Ông Võ Văn Minh cho rằng việc triển khai thực hiện Quy hoạch tổng thể TP HCM đang đứng trước cơ hội mang tính thời đại. Đây cũng là hội thảo đầu tiên trong quá trình triển khai lập quy hoạch tổng thể thành phố. Hội thảo là bước đi thiết thực nhằm xây dựng cơ sở khoa học vững chắc để hoàn chỉnh khung chiến lược phát triển.

Ông Võ Văn Minh nêu 4 nhóm vấn đề trọng tâm để quy hoạch TP HCM thực sự mang "tầm nhìn 100 năm". Theo đó, về khung chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, cần xác định vị thế chiến lược của TP HCM trong chuỗi giá trị toàn cầu. Về định hướng cấu trúc không gian đô thị, TP HCM cần một chiến lược không gian linh hoạt, bền vững cho mô hình siêu đô thị trước biến động công nghệ và biến đổi khí hậu. Với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, ông Võ Văn Minh nhấn mạnh hạ tầng giao thông vùng là khung phát triển then chốt. Cần đánh giá, điều chỉnh các trục liên kết vùng trước đây nay đã trở thành nội thành. Tăng cường kết nối Bắc - Nam, kết nối cảng biển và định hướng quy hoạch năng lượng, cấp thoát nước, thông tin liên lạc dựa trên nền tảng khoa học vững chắc.

Về tài nguyên, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu, TP HCM cần xác định và bảo vệ các khu vực đa dạng sinh học cao, vùng đất ngập nước trước áp lực đô thị hóa, công nghiệp hóa. Phát triển hạ tầng bền vững, ưu tiên tái chế, năng lượng tái tạo, phân vùng rủi ro thiên tai và thích ứng chủ động với biến đổi khí hậu.

Chuyên gia trình bày tham luận tại hội thaỏẢnh: TTXVN

Ưu tiên triển khai các không gian mũi nhọn

Theo TS Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn Đại biểu Quốc hội TP HCM, đổi mới tư duy lập quy hoạch cần chuyển từ tư duy quy hoạch mở rộng đô thị thành tư duy xây dựng một trung tâm kinh tế - đổi mới sáng tạo, có sức cạnh tranh toàn cầu. Ngoài ra, chuyển tư duy từ quy hoạch đất sang quy hoạch hệ sinh thái kinh tế. TS Trần Du Lịch nhấn mạnh trước đây, quy hoạch phải trả lời câu hỏi "đất này làm gì?"; với tầm nhìn 100 năm, phải trả lời câu hỏi ngành kinh tế nào sẽ tạo ra giá trị gia tăng cao nhất; hệ thống hạ tầng nào giúp tăng năng suất mang tính đột phá và những nhân tố nào bảo đảm phát triển bền vững, bao trùm, thích ứng với biến đổi khí hậu…

Theo Viện Quy hoạch Đô thị và Nông thôn Quốc gia, Bộ Xây dựng và Công ty Boston Consulting Group (đơn vị tư vấn nội dung quy hoạch của TP HCM), thành phố cần lựa chọn không gian mũi nhọn để triển khai trước. Trong đó có Trung tâm tài chính quốc tế, hành lang đổi mới sáng tạo phía Đông, khu thương mại tự do gắn với Cái Mép, Thị Vải và Cần Giờ, vùng công nghiệp công nghệ cao phía Bắc, trục hạ tầng đô thị đa tầng, hệ thống chống ngập và hạ tầng số.

Đơn vị tư vấn đề xuất mô hình siêu đô thị thế hệ mới với 5 cực động lực, 5 trục chiến lược tích hợp và 10 vùng quản trị phát triển cho TP HCM. Mô hình giúp chuyển không gian TP HCM sang cấu trúc đa cực có tổ chức. Trọng tâm của quy hoạch không đặt tăng diện tích đô thị bằng mọi giá. Thay vào đó, TP HCM tập trung phân bổ lại nguồn lực, nâng năng suất không gian, giảm áp lực lên lõi trung tâm, phát triển các trung tâm kinh tế chuyên biệt, tăng kết nối vùng, bảo vệ hệ sinh thái và nâng chất lượng sống.

Đóng góp ý kiến tại hội thảo, ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Du lịch Vietravel, kiến nghị TP HCM có những lợi thế chiến lược như hệ thống sông Sài Gòn, sân bay, không gian biển Cần Giờ, cảng biển quốc tế… nên việc quy hoạch cần "bám sông, vươn biển". Theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, với tốc độ lún và ngập nước hiện tại, để TP HCM không bị ảnh hưởng nặng vào năm 2045-2050, trước tiên TP HCM cần quy hoạch cốt nền.

Từ kết quả nghiên cứu, ông Nguyễn Quốc Kỳ cho rằng vào năm 2045-2050, cốt nền tại khu trung tâm của TP HCM ít nhất phải 3 m. Trong khi đó, dọc sông Sài Gòn khoảng 3,5 m. Khu vực Cần Giờ phải trên 4 m.

Lê Vĩnh